Πολέμησε ο Φιντέλ τον Ξέρξη;{CR}

Πέντε χρόνια πριν, σαν προχθές, ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές του Ιανουαρίου και ο πρόεδρος του κόμματος, που υποσχόταν ότι θα σκίσει τα Μνημόνια με έναν νόμο και ένα άρθρο, συμμάχησε με τον επίσης αντιμνημονιακό Πάνο Καμμένο των ΑΝΕΛ και σχημάτισε κυβέρνηση. Τα κατορθώματά τους τα ζήσαμε και τα πληρώσαμε, μερικά θα τα πληρώνουν και τα παιδιά μας.

Υπήρξε όμως και ένας τομέας που δεν συζητιέται, ευλόγως ίσως – όταν πέφτουν δέντρα, δεν συζητάμε επειδή πέφτουν και τα φύλλα τους. Αναφέρομαι στη δηλητηριασμένη αισθητική του εθνικολαϊκισμού, που τίμησαν με το παραπάνω οι θεράποντές της. Στο κιτς του εθνικολαϊκισμού. Το κιτς αυτό προετοιμάστηκε στα μετερίζια της «Αγανάκτησης», ουσιαστικά δηλαδή στα φυτώρια της βίας μέσω των οποίων δήθεν αντισυστημικές δυνάμεις (ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ, αλλά και η Χρυσή Αυγή) βρήκαν τον δρόμο προς τη διακυβέρνηση ή προς τη Βουλή. Και αναβίωσε γερά επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Στην αρχή με πατριωτικούς χορούς και πανηγύρια στο Σύνταγμα, ύστερα με αρνιά και πανηγύρια στους πασχαλινούς στρατώνες, στο τέλος με τις εμφανίσεις του Αλέξη Τσίπρα, του Πάνου Καμμένου, της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Νίκου Παππά, του Γιάνη Βαρουφάκη, του Παναγιώτη Κουρουμπλή, του Παύλου Πολάκη… Μάλιστα, το εθνοπατριωτικό κιτς των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μιμήθηκε την πιο ωραία φάση της Πολεμικής Αρετής της χούντας: τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Ο υπουργός Αμυνας, Πάνος Καμμένος, επέλεξε τη Σαλαμίνα για να σκηνοθετήσει τη δική του τελετή τιμής στους αρχαίους ημών προγόνους, που κατατρόπωσαν τους Πέρσες! Η τελετή, η οποία ευτυχώς έχει απαθανατιστεί σε υπέροχες φωτογραφίες, είναι καλύτερη από τις τελετές της χούντας. Για δυο λόγους: Επειδή τους (δωδεκαθεϊστές) αρχαίους Αθηναίους που την έπεσαν στους Πέρσες διάβασε ορθόδοξος παπάς. Και επειδή γυναίκες ντυμένες Καραγκούνες κρατούσαν, την ώρα των πανηγυρικών για το πόσο μεγάλοι είναι οι Ελληνες, σημαίες «συμμαχικών» δυνάμεων, μεταξύ των οποίων των ΗΠΑ ή της Κούβας. Πολέμησε ο Φιντέλ τον Ξέρξη;

Λίγες μέρες μετά, ο Πάνος Καμμένος προσκάλεσε τον «αντιμιλιταριστή» πρωθυπουργό στην άσκηση του στρατού «Παρμενίων». Εκείνος πήγε, φόρεσε στολή παραλλαγής με αεροπορική πουλάδα, έπαιξε τον οδηγό μαχητικού αεροπλάνου και, γενικώς, γλέντησε με τη σειρά του τη δική του εκδοχή της Πολεμικής Αρετής των Ελλήνων. Σε μια εξίσου κιτς αναπαράσταση πολέμου.

Τι είναι όμως κιτς; Ο πιο γοητευτικός ορισμός έχει δοθεί από τον Κούντερα, στην «Αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι»: «Το κιτς», γράφει ο τσέχος συγγραφέας, «είναι το αισθητικό ιδεώδες όλων των πολιτικών, όλων των κομμάτων και όλων των πολιτικών κινημάτων. Ο,τι παρενοχλεί το κιτς εξοστρακίζεται από τη ζωή: κάθε εκδήλωση ατομικισμού […]. Ο αντίπαλος του ολοκληρωτικού κιτς είναι ο άνθρωπος που θέτει ερωτήσεις». Στην Ελλάδα ο Κούντερα αγαπήθηκε πολύ. Αλλά κανένας συγγραφέας στην Ελλάδα δεν έχει την επιδραστική εμβέλεια που έχουν οι θεσμοί της αγραμματοσύνης, το σχολείο δηλαδή και η τηλεόραση. Χάρη στη συμβολή και αυτών, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην οποία ο κομμουνισμός δεν συζητιέται ως αυταρχικό σύστημα διακυβέρνησης και η ελληνική Αριστερά πορεύεται με τις γραφές και τα σύμβολα που οδήγησαν στα αυταρχικά υπό την ΕΣΣΔ καθεστώτα. Στην Ελλάδα, η ριζοσπαστική εκδοχή του αριστερού κόμματος που διαδέχθηκε το ανανεωτικό ΚΚΕ εσωτερικού έφερε κοντά παλαιούς «ρεφορμιστές», «δογματικούς», αριστεριστές, «κινηματικούς» και λούμπεν ακροδεξιούς λαϊκιστές. Τι ενώνει αυτά τα πρόσωπα με τις διαφορετικές γραμμές κάτω από την παρορμητικά βίαιη, πολιτικά αφελή, λαϊκιστική και εξουσιαστική συμμαχία, εκτός από την εξουσία; Τα ενώνει το κιτς.

Δημοψήφισμα

Κανείς στην Ευρώπη δεν κατάλαβε γιατί έγινε το δημοψήφισμα του 2015, είπε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, αναφερόμενος στην επέτειο πέντε χρόνων από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Κανείς λογικός, έπρεπε να πει. Αλλά το 2015 η διακυβέρνηση ήρθε στα χέρια προσώπων που είχαν άγνοια κινδύνου. Και θα μας οδηγούσαν στην καταστροφή, αν η επαφή τους με την εξουσία δεν τους «εκπολίτιζε» πολιτικά. Το δημοψήφισμα ήταν ένα βήμα προς αυτόν τον πολιτικό εκπολιτισμό που, δυστυχώς, πληρώσαμε ακριβά. Κι ακόμα πληρώνουμε

Εγκώμιο της μεταμέλειας

Συνάντησα τον Αδωνη Γεωργιάδη, πέρυσι σαν σήμερα, στη Συναγωγή Μπεθ-Σαλώμ, στο Θησείο, στην τελετή για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Μόνος του, σε μια γωνία, άκουγε τις ομιλίες. Γνωρίζοντας το παρελθόν του εξεπλάγην. Τον ρώτησα, ιδιωτικώς. Μου είπε ότι έχει συναναστραφεί πολιτικούς κι έχει πει πράγματα που δεν θα έπρεπε. Φέτος, έκανε τη δήλωση αυτή δημόσια και εμφατικά, μάλιστα από το Αουσβιτς, τον τόπο του μαρτυρίου. «Τον αντισημιτισμό πρέπει να τον αποκλείσουμε από τις ζωές μας. Ποτέ ξανά!», σημείωσε στο Τwitter. Τι το ‘θελε; Ο αδέκαστος κόσμος των κοινωνικών δικτύων έπεσε να τον φάει. Πολλοί θεωρούν τη μεταμέλεια στρατηγική, αλλαγή εξαναγκασμένη, τυχοδιωκτισμό. Αρνούνται σε κάποιον να αλλάζει απόψεις, κατά τη λογική αυτή οι άνθρωποι θα έπρεπε να μένουν αμετακίνητοι, κολλημένοι σε νεανικές προκαταλήψεις, σε πρότερες αυταπάτες. Η σκέψη δεν θα έπρεπε να ωριμάζει. Ο Γεωργιάδης είναι πολιτικός. Οι δημόσιες επιλογές του και ο λόγος του μας αφορούν. Οπως στο παρελθόν έχει επικριθεί για αρχαϊσμούς, έτσι σήμερα χρειάζεται να εξαίρεται η αλλαγή αντιλήψεών του. Είναι δείγμα γενναιότητας ένας πολιτικός να δηλώνει: «Ντρέπομαι για όλα αυτά [που είπα]».

Και είναι διπλά γενναίο, τη φράση «στον αντισημιτισμό δεν πρέπει να αφήνεις κανένα περιθώριο – και εγώ αν και μέσα μου ποτέ δεν υπήρξα [αντισημίτης], άφησα πολλά περιθώρια» να τη λέει ο Αδωνις Γεωργιάδης.