Οι οικονομικοί κίνδυνοι {LF}για το 2020

Υπάρχουν αρκετοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη φέτος. Ενας είναι ότι οι δείκτες χρέους στις αμερικανικές εταιρείες έχουν αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα, υπερβαίνοντας πολύ τα επίπεδα που προηγήθηκαν της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αλλά αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι τα επιτόκια δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλά για τόσο πολύ καιρό. Αλλος κίνδυνος είναι η κατάρρευση της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι πωλήσεις κατέρρευσαν παγκοσμίως πέρυσι, πλήττοντας τη γερμανική οικονομία, η οποία είναι μακράν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων και μηχανημάτων για την κατασκευή τους. Η παραγωγή στη Γερμανία βρίσκεται τώρα κάτω από το χαμηλότερο σημείο της ύφεσης του 2009. Συνδυασμός των περιβαλλοντικών ανησυχιών, των κοινωνικών αλλαγών και των ενεργειακών και τεχνολογικών μεταβάσεων σημαίνει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες – όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Δυτική Ευρώπη – βρίσκονται πιθανώς σε μια παρακμή που θα μπορούσε να αποδειχθεί βαθιά. Ομως, η κατάρρευση της ζήτησης πέρυσι ήταν τόσο ακραία ώστε μια προσωρινή ανάκαμψη είναι πιθανή.

Ο κίνδυνος για τον τομέα της τεχνολογίας, αντίθετα, είναι πολιτικός – και υψηλός. Οι επιχειρήσεις της Big Tech δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στη στήριξη των πολιτικών. Πρώτα θεωρούνταν πρωτοπόροι προόδου, ενώ τώρα το Facebook, η Apple, το Amazon και η Google θεωρούνται ως αδίστακτα μονοπώλια που χειραγωγούν πολιτικούς και εκμεταλλεύονται τους καταναλωτές. Αυτές οι εταιρείες υπήρξαν η κύρια κινητήρια δύναμη της αμερικανικής οικονομίας και χρηματιστηριακής αγοράς και οι σοβαρές πολιτικές προκλήσεις για τα επιχειρηματικά τους μοντέλα – με τη μορφή κανονισμών ή ειδικών φόρων – θα μπορούσαν να προκαλέσουν επανάληψη της πτώσης 2000-2005 dot-com.

Ο υψηλότερος από τους κινδύνους όμως προέρχεται από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ. Ενας νικητής Τραμπ θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο προστατευτικός, στρατιωτικοποιημένος και απρόβλεπτος. Αν ο αντίπαλός του είναι ο Μπέρνι Σάντερς ή η Ελίζαμπεθ Ουόρεν, οι τέσσερις μεγαλύτεροι τομείς της οικονομίας των ΗΠΑ – η υγειονομική περίθαλψη, τα χρηματοπιστωτικά, η τεχνολογία και η ενέργεια – θα αντιμετωπίσουν πρωτοφανείς απειλές. Δεδομένου ότι ο Τραμπ πολλές φορές προκαλεί ανησυχία στους επενδυτές, οι εξελίξεις στην αμερικανική πολιτική σκηνή είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προκαλέσουν περιστασιακές κρίσεις πανικού πριν από τις 3 Νοεμβρίου.

Ο Ανατόλ Καλέτσκι είναι επικεφαλής οικονομολόγος και ένας εκ των προέδρων της Gavekal Dragonomics.