Παρατηρητής η ΕΕ για το τουρκολιβυκό σύμφωνο

Σε έναν διπλωματικό γρίφο, που δεν αναμένεται να λυθεί άμεσα, εξελίσσεται το λιβυκό ζήτημα και δη τα μνημόνια που υπέγραψε η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με την κυβέρνηση Σάρατζ για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών. Η ελληνική διπλωματία θέλει να εξασφαλίσει ότι σε καμία περίπτωση δεν θα δοθεί η δυνατότητα να ανοίξει κανένα «παράθυρο» νομιμοποίησής τους και μετά τη συνάντηση του Βερολίνου, στην οποία η Αθήνα δεν προσκλήθηκε, αναμένεται να ενταθούν οι προσπάθειες να μην ατονήσει το θέμα της ακύρωσης των τουρκολιβυκών μνημονίων.

«ΘΕΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ». Το θέμα της κρίσης στη Λιβύη συζητήθηκε κατά το χθεσινό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια να χαιρετίζει τα συμπεράσματα του Βερολίνου ως ένα «θετικό πρώτο βήμα», το οποίο βεβαιώνει τη διάθεση όλων των πλευρών για μια πολιτική λύση και επαναλαμβάνει την ανάγκη εφαρμογής τού εμπάργκο όπλων προς τη Λιβύη. Ο Δένδιας σχολίασε, ωστόσο, ότι η συνέχεια θα κρίνει τις εξελίξεις, ενώ δεν παρέλειψε να δηλώσει και τη δυσαρέσκεια της Ελλάδας τόσο για τον αποκλεισμό της από τη συνάντηση του Βερολίνου όσο και για το ότι στις αποφάσεις του δεν υπήρξε αναφορά στην καταδίκη των τουρκολιβυκών μνημονίων από το Συμβούλιο της ΕΕ. Ο έλληνας υπουργός στάθηκε στη διαβεβαίωση εκ μέρους του ύπατου εκπροσώπου της ΕΕ Ζοζέ Μπορέλ ότι η θέση της ΕΕ παραμένει η ίδια, ότι τα μνημόνια είναι παράνομα και ότι αυτά τα μνημόνια είναι κενά περιεχομένου. Διεμήνυσε δε ότι «η Ελλάδα αναμένει να συμπεριληφθεί και αυτή στα επόμενα στάδια της Διαδικασίας του Βερολίνου».

Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Υψηλόβαθμες πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απαντώντας στο θέμα της απουσίας αναφοράς στα δύο μνημόνια στα συμπεράσματα του Βερολίνου, τη δικαιολογούν υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις της ΕΕ στο συγκεκριμένο θέμα ισχύουν όπως αποτυπώθηκαν στα συμπεράσματα του περασμένου Δεκεμβρίου και δεν αμφισβητούνται. Αξιωματούχοι της ΕΕ σημειώνουν ότι αναγνωρίζουν τις ανησυχίες της Αθήνας, ωστόσο επαναλαμβάνουν την ύπαρξη της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, έστω και αν παραδέχονται ότι εάν φτάσει η στιγμή η Ελλάδα να ζητήσει εφαρμογή κυρώσεων εναντίον της Αγκυρας, στις Βρυξέλλες το θέμα θα τεθεί σε ψηφοφορία και κάθε κράτος – μέλος αποφασίζει με βάση τις δικές του ιδιαίτερες δεσμεύσεις. Σε κάθε περίπτωση υποστηρίζουν ότι επί του παρόντος τα μνημόνια Τουρκίας – Λιβύης δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, σημειώνοντας όμως ότι στην εξωτερική πολιτική και στη διπλωματία απαιτείται χρόνος και δεν υπάρχουν δεδομένα ή αυτοματισμοί.

Ιδιαίτερα προσεκτικός στις δηλώσεις του υπήρξε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, ο οποίος αναφέρθηκε εμμέσως στα τουρκολιβυκά σύμφωνα, καλώντας όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στη Λιβύη να αποφεύγουν «μονομερείς ενέργειες, όπως η υπογραφή συμφωνιών οι οποίες επιδεινώνουν τη σύγκρουση», προσθέτοντας ότι αυτές είναι «ασυμβίβαστες με το διεθνές δίκαιο και δημιουργούν ένα πρόσχημα για εξωτερική παρέμβαση στη λιβυκή σύγκρουση», δείχνοντας επί της ουσίας την Αγκυρα.

ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Την ίδια στιγμή, διπλωματικές πηγές επαναλαμβάνουν ότι η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να μετάσχει σε οποιαδήποτε αποστολή επιτήρησης του εμπάργκο και της εκεχειρίας στη Λιβύη αποφασιστεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και υλοποιηθεί από την ΕΕ, ενώ, όπως αναφέρθηκε, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ χθες συζήτησαν και το πώς θα συνεχιστούν οι κινήσεις της Ευρώπης στη βάση της απόφασης του Βερολίνου, χωρίς να αποκλείουν ως σενάριο ενδεχομένως και μια στρατιωτική αποστολή.