Η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει κοντά {LF}στις ΗΠΑ

Την εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει κοντά στις ΗΠΑ και να επικεντρωθεί στη διατήρηση ισχυρών δεσμών με το ΝΑΤΟ έναντι του σκηνικού που διαμορφώνεται εξαιτίας των τουρκικών προκλήσεων, αλλά και της έντασης στη Μέση Ανατολή, εκφράζει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο ελληνικής καταγωγής απόστρατος ναύαρχος Τζέιμς Σταυρίδης, υψηλόβαθμο στέλεχος του Carlyle Group και πρώην ανώτατος διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ. Ο Τζέιμς Σταυρίδης, ο οποίος έχει επίσης διατελέσει κοσμήτορας της Σχολής Διπλωματικών και Νομικών Σπουδών (Fletcher School of Law and Diplomacy) στο Πανεπιστήμιο Tufts της Βοστώνης, σημειώνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει επίσης να ενισχύσει τη συνεργασία της στον τομέα της ενέργειας με το Ισραήλ και την Κύπρο. Μάλιστα, όσον αφορά το Ισραήλ, προτείνει ενίσχυση της συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα σε στρατιωτικές και διπλωματικές προσπάθειες. Αναφερόμενος στην πρόσφατη κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, προειδοποιεί για τον κίνδυνο απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ενώ εκτιμά ότι θα συνεχίσει να επιτίθεται στη Δύση διά μέσου αντιπροσώπων και κυβερνοχώρου. Στις προκλήσεις αυτές οι ΗΠΑ θα απαντούν με στρατιωτικές ενέργειες, προβλέπει ο Σταυρίδης, ο οποίος είναι επίσης πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ναυτικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ. Πάντως, δεν αναμένει προς το παρόν κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και θεωρεί ότι δεν θα στείλει η Ουάσιγκτον χερσαίες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή. Στο πιο πρόσφατο βιβλίο του «Sailing True North» επιχειρεί μια καταγραφή της ιστορίας από την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα μέσω επικών ιστοριών υπό το πρίσμα δέκα εμβληματικών ηγετών του Ναυτικού.

Πόσο κρίσιμη είναι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση των ΗΠΑ που οδήγησε στην εκτέλεση του ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί; Θα μπορούσε να εξελιχθεί η κατάσταση σε μεγάλη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή;

Οπως είδαμε, το Ιράν προχώρησε σε επίθεση – απάντηση, αλλά τώρα και οι δύο πλευρές φαίνονται διατεθειμένες να αποκλιμακώσουν προς το παρόν την ένταση. Ωστόσο, οι μακροχρόνιες διαφωνίες παραμένουν βαθιές και αναμένω ότι ο «σκιώδης πόλεμος» θα συνεχιστεί στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν θα χρησιμοποιήσει αντιπροσώπους (proxies) και τον κυβερνοχώρο για να επιτεθεί στη Δύση, και οι ΗΠΑ θα απαντούν από καιρού εις καιρόν με στρατιωτικές ενέργειες.

Σε σχέση με τα παραπάνω, ανησυχείτε για την ανακοίνωση του Ιράν ότι θα αναστείλει όλα τα όρια στις δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου;

Είναι πολύ ανησυχητικό το γεγονός ότι το Ιράν θα αρχίσει να εμπλουτίζει το ουράνιο σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα. Τους επιτρέπει μια ελεύθερη πορεία προς πυρηνικά όπλα. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δεσμευτεί να σταματήσει την εξέλιξη αυτή, εκδίδοντας μια ισχυρή «κόκκινη γραμμή». Το ζήτημα αυτό θα είναι μέρος της συνεχιζόμενης σύγκρουσης.

Εάν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση και σύγκρουση, θα δούμε μια διένεξη παρόμοια με τον πόλεμο του Κόλπου του 1990 ή τον πόλεμο του Ιράκ του 2003; Πώς θα μπορούσε να αποφευχθεί;

Μάλλον δεν θα μοιάζει με κανέναν. Δεν περιμένω εισβολή χερσαίων στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ. Να περιμένετε, μάλλον, μαζικές εκστρατείες βομβαρδισμού που θα αποσκοπούν στη συντριβή του ιρανικού στρατού και στη μείωση της ικανότητας του Ιράν στην παραγωγή και τη διύλιση πετρελαίου. Αυτό θα συνδυαστεί με επιθετική εκστρατεία στον κυβερνοχώρο και με επιπρόσθετες οικονομικές κυρώσεις.

Φαίνεται ότι η επίθεση των ΗΠΑ έγινε χωρίς να υπάρξει ειδοποίηση ή διαβούλευση με το Κογκρέσο. Οπως αντιλαμβάνομαι, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε ειδοποιήσει το Κογκρέσο ούτε όταν αποφάσισε να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Βόρεια Συρία. Τι δείχνει αυτό για την εξωτερική πολιτική του Τραμπ στη Μέση Ανατολή; Μέχρι πού θα μπορούσε να φτάσει;

Ο πρόεδρος Τραμπ, όπως και άλλοι πρόεδροι πριν από αυτόν, πιστεύει σε ένα πολύ ισχυρό Εκτελεστικό Τμήμα. Θα συνεχίσει να φτάνει στα όρια της προεδρικής εξουσίας στην εξωτερική πολιτική. Και ειδικότερα, δεδομένης της σχέσης αντιπαράθεσής του με τους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο, αυτό φαίνεται απίθανο να αλλάξει.

Πόσο σοβαρές είναι οι αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες του Ιράν στην περιοχή και τι είδους αντίδραση σας ανησυχεί περισσότερο μετά τη δολοφονία του Σουλεϊμανί;

Οι «σκιώδεις πόλεμοι» του Ιράν στην Υεμένη, στο Ιράκ, στη Συρία και στον Λίβανο προκαλούν συνεχώς αναταραχές στην περιοχή. Ολοι είναι εξαιρετικά ανησυχητικοί, αλλά αυτό για το οποίο ανησυχώ περισσότερο είναι η επιθυμία τους να αποσταθεροποιήσουν το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας. Αυτή είναι η καρδιά της σύγκρουσης των σιιτών (Ιράν) εναντίον των σουνιτών (σαουδαραβικών και άλλων αραβικών κρατών), η οποία αποτελεί μέρος των προκλήσεων στην περιοχή.

Πώς εκτιμάτε ότι θα πρέπει να αντιδράσουν το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και η Ευρώπη; Τι επιλογές βλέπετε;

Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να υποστηρίξει μια ναυτική δύναμη για τον Αραβικό Κόλπο. Να στείλει δύναμη εδάφους στο Κουβέιτ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Να ενισχύσει τις εκπαιδευτικές αποστολές στο Ιράκ, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου. Να κάνει επίσημα ασκήσεις με το Ισραήλ και τα αραβικά έθνη. Να αυξήσει τη συνεργασία στον κυβερνοχώρο και σε θέματα πληροφοριών κατά του Ιράν.

Η Ελλάδα ανησυχεί βαθύτατα με αυτή την κατάσταση, δεδομένης και της επιθετικής στάσης της Τουρκίας απέναντι στην Αθήνα και τη Λευκωσία, ειδικά μετά το μνημόνιο συναντίληψης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας. Λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η Τουρκία αποφάσισε να στείλει δυνάμεις στη Λιβύη, πώς βλέπετε αυτές τις εξελίξεις; Πώς πρέπει η Ελλάδα να «πλοηγηθεί» σε αυτή την κατάσταση;

Η Ελλάδα πρέπει να επικεντρωθεί στη διατήρηση ισχυρών δεσμών με το ΝΑΤΟ. Να ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας με το Ισραήλ και την Κύπρο. Να ισχυροποιήσει όλα τα επίπεδα συνεργασίας με το Ισραήλ σε στρατιωτικές και διπλωματικές προσπάθειες. Και να παραμείνει κοντά στις ΗΠΑ.