Ασκήσεις ισορροπίας πάνω από {LF}τις κάλπες

Ο εκλογικός νόμος αποτελεί διαχρονικά προνόμιο της εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, κατ’ ουσίαν της εκάστοτε κυβέρνησης. Οχι μόνο μεταπολιτευτικά, αλλά σχεδόν από συστάσεως του ελληνικού κράτους, εκείνη ελέγχει και αποφασίζει το εκλογικό σύστημα με το οποίο θα δώσει τη μάχη της επανεκλογής της. Ακόμα και η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 που απαιτεί 200 ψήφους στη Βουλή για την άμεση εφαρμογή ενός νέου εκλογικού νόμου, διαφορετικά η μεταβολή μετατίθεται για τις επόμενες κάλπες, ελάχιστα άλλαξε τα δεδομένα: κάθε αλλαγή υπαγορεύεται από τους σχεδιασμούς και τις προβλέψεις της πλειοψηφίας για τις συνθήκες που θα επικρατούν την Κυριακή της κρίσιμης εκλογικής αναμέτρησης – με ορίζοντα ακόμα και στις επόμενες κάλπες. Κάπως έτσι, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα επένδυσε στο αναλογικό εκλογικό σύστημα και με αντίστοιχα κριτήρια ετοιμάζεται σήμερα η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την κατάργησή του, επιστρέφοντας στο μοντέλο του εκλογικού μπόνους για το πρώτο κόμμα.

Η κεντρική θέση ότι ο εκλογικός νόμος πρέπει να εξασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα υπονοεί ότι μόνο μονοκομματικές κυβερνήσεις μπορούν να τη διασφαλίζουν – και προφανώς το επιχείρημα θα προβληθεί ακόμα μία φορά. Αν υπάρχει ένα σημείο πάντως για το οποίο καταγράφεται αυτή την ώρα διακομματική συναίνεση, αυτό έχει να κάνει με την ανάγκη της λειτουργικότητας του εκλογικού νόμου και της διασφάλισης της αντιπροσωπευτικότητας της ψήφου. Οπως επισημαίνεται και σε όλες τις αναλύσεις που ακολουθούν στο ειδικό ένθετο των «ΝΕΩΝ», η κυβέρνηση έχει τον πρώτο λόγο για τις επικείμενες αλλαγές – άλλωστε αρκεί για αυτές απλή πλειοψηφία στη Βουλή. Το βέβαιο ωστόσο είναι ότι χωρίς τη διαμόρφωση της ευρύτατης πλειοψηφίας των 200 ψήφων ο νέος νόμος θα αποτελεί εφαλτήριο για διπλές κάλπες, ακριβέστερα για διαδοχικές εθνικές εκλογές, είτε αυτές διενεργηθούν στο τέλος του συνταγματικού βίου της παρούσας Βουλής, το καλοκαίρι του 2023, είτε νωρίτερα.