Κλείνει το γραφείο του… Μνημονίου

Ενα νέο κεφάλαιο για την ελληνική οικονομία σηματοδοτεί η κοινή απόφαση της κυβέρνησης και του ΔΝΤ αναφορικά με το κλείσιμο του γραφείου που διατηρούσε τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα το Ταμείο. Το κλείσιμο του γραφείου ανακοινώθηκε χθες από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη μετά τη συνάντηση με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα στην Ουάσιγκτον, στέλνοντας στην επενδυτική κοινότητα ένα ακόμα μήνυμα αλλαγής σελίδας για την ελληνική οικονομία. Ο συμβολισμός είναι ισχυρός, καθώς τα μνημονιακά χρόνια οι ελληνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν πολλές φορές εγκλωβισμένες σε σκληρές πολιτικές λιτότητας με σφραγίδα ΔΝΤ. Ο ρόλος του Ταμείου πρακτικά έχει ήδη αλλάξει, διατηρώντας μόνο τη συμβουλευτική του διάσταση και το κλείσιμο του γραφείου στο κέντρο της Αθήνας έρχεται να σφραγίσει το τέλος μιας επώδυνης εποχής.

Στη  διάρκεια της συνάντησης Γκεοργκίεβα – Μητσοτάκη η ελληνική κυβέρνηση επαναβεβαίωσε τη στήριξη του Ταμείου στο αίτημα μείωσης των στόχων επί των πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2021 με τον Πρωθυπουργό να επισημαίνει πως πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ αφορά άλλη εποχή. «Ηταν χρήσιμο εργαλείο όταν οι δανειστές δεν είχαν εμπιστοσύνη στην Ελλάδα», είπε ο Κυρ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας πως «ξεκινάμε τη συζήτηση με τους θεσμούς» καθώς  ο στόχος θα πρέπει να αλλάξει από το 2021.

Οι επικεφαλής των θεσμών αναμένονται στην Αθήνα  στις 20 Ιανουαρίου, για  την επόμενη μεταμνημονιακή αξιολόγηση. Η επιτυχής ολοκλήρωση της αξιολόγησης σε συνδυασμό με μια νέα ανάλυση βιωσιμότητας χρέους αναμένεται να ανοίξει τη συζήτηση με τους ευρωπαίους εταίρους για τη μείωση των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων στη συνέχεια. Εφόσον «κλειδώσει» μείωση του στόχου από το 3,5% στο 2,5% του ΑΕΠ από το 2021 ( το ιδανικό σενάριο αφορά σε 2,2% του ΑΕΠ) ο δημοσιονομικός χώρος αυξάνεται κατά 2 δισ. ευρώ το επόμενο έτος επιτρέποντας στην κυβέρνηση να προχωρήσει σε μεγαλύτερες και ταχύτερες μειώσεις των φορολογικών βαρών. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, το 80% της «εξοικονόμησης» πλεονάσματος θα κατευθυνθεί σε μειώσεις φόρων και ένα ποσοστό 20% σε αύξηση των κοινωνικών δαπανών, εξίσωση η οποία εφόσον επιβεβαιωθεί στην πράξη μεταφράζεται σε μειώσεις φόρων 1,6 δισ. ευρώ το 2021.

Προς το παρόν, το υπουργείο Οικονομικών ρίχνει όλο το βάρος των προσπαθειών του στην έγκαιρη ολοκλήρωση της πέμπτης μεταμνημονιακής αξιολόγησης, φροντίζοντας να στέλνει τα «σωστά» μηνύματα στις αγορές και την επενδυτική κοινότητα. Το νέο έτος ξεκίνησε με το ενδιαφέρον της επενδυτικής κοινότητας να στρέφεται και πάλι έντονα στην αγορά των ελληνικών ομολόγων, με τις αποδόσεις να υποχωρούν (το ελληνικό πενταετές συνεχίζει να έχει χαμηλότερο επιτόκιο από το ιταλικό) και τους αναλυτές να προβλέπουν μπαράζ αναβαθμίσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας.

Η Citi με χθεσινή της ανάλυση προβλέπει πολλαπλές αναβαθμίσεις εντός του 2020, δεδομένων των ισχυρών θεμελιωδών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας, φέρνοντας την Ελλάδα όλο και πιο κοντά στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Ο χορός των αξιολογήσεων ανοίγει στις 24 Ιανουαρίου όταν αναμένεται η αξιολόγηση της Fitch ενώ ακολουθούν στις 24 Απριλίου τόσο η S&P  όσο και η DBRS με τη Moody’s να έπεται στις 8 Μαΐου.

Σήμερα, η πιστοληπτική ικανότητα του ελληνικού Δημοσίου απέχει τρία σκαλοπάτια από την επενδυτική βαθμίδα με βάση την πλειοψηφία των οίκων αξιολόγησης (Fitch, S&P, DBRS) που αναγνωρίζει η ΕΚΤ και κατά τέσσερα σκαλοπάτια με βάση τη βαθμολογία της Moody’s. Ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope, ο οποίος όμως δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των επιλέξιμων από την ΕΚΤ, βαθμολογεί πιο ευνοϊκά δίνοντας απόσταση μόλις δύο βαθμίδων από το investment grade.