Το Ιράν στη μέγγενη

Με αφορμή τη δολοφονία του επικεφαλής της λεγόμενης Quad’s Force στρατηγού Σολεμαϊνί, η Μέση Ανατολή μοιάζει με ατομική βόμβα έτοιμη να εκραγεί, καθώς ο πυρήνας της βρίσκεται σε κατάσταση «υπερθέρμανης». Κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει πειστικά τη στροφή της πολιτικής Τραμπ, που λίγους μήνες πριν απέσυρε τα στρατεύματα των ΗΠΑ από τη Συρία, δίνοντας την εντύπωση ότι παραδίδει την περιοχή στη ρωσική επιρροή και σε μικρότερο βαθμό στην τουρκική. Αλλοι θεωρούν ότι αυτή η στάση οφείλεται στη δέσμευση του προέδρου Τραμπ στην πολιτική του απομονωτισμού που θα παίξει ρόλο στην επανεκλογή του και άλλοι, όπως ο μέχρι πρόσφατα επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας Τζον Μπόλντον, σε λάθος. Σημειώνουμε ότι ο Μπόλτον ήταν από τους γνωστούς ιέρακες των νεοσυντηρητικών που κυριάρχησαν στη δεύτερη τετραετία του Μπους. Τέλος, οι προβλέψεις για την επόμενη ημέρα διίστανται. Οι Ιρανοί δήλωσαν σε όλους τους τόνους ότι θα εκδικηθούν τη δολοφονία του ηγέτη της ελίτ των φρουρών της επανάστασης, οποίος διαχειριζόταν με επιτυχία την επέκταση της ιρανικής επιρροής στον Λίβανο, στην Υεμένη, στη Συρία και αλλού με επιχειρήσεις σκοτεινές και χρήματα. Τέλος, άλλοι αναλυτές μιλούν για λάθη που διέπραξαν οι Ιρανοί, αλλά και λάθη των Αμερικανών. Από τα λάθη αυτά είχαμε την ανάπτυξη μιας δυναμικής επανατροφοδότησης της βίας. Ο,τι και αν συμβαίνει πραγματικά, προεκλογικές ανάγκες του Τραμπ, στρατηγικές προκλήσεις των Μουλάδων ή αμοιβαία λάθη, θα το δούμε στο άμεσο μέλλον.

Ομως, ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τη σημασία δυο παραγόντων που εξελίσσονται παράλληλα στην Περσία και το όραμά της για κυριαρχία των Σιιτών στην περιοχή τους, και την υποχρέωση στην οποία έχει εγκλωβιστεί η ιρανική Επανάσταση στο Σύνταγμά της για εξάλειψη του Ισραήλ. Η ονομασία της ελίτ που υπάγεται απευθείας στον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη τους. Al Quad σημαίνει στα αρχαία «Ιερουσαλήμ»…

Η οικονομική κατάσταση της Περσίας έχει καταστεί απελπιστική. Το εμπάργκο και τα άλλα μέτρα που έχει επιβάλει η αμερικανική διοίκηση με αφορμή τη συνέχιση του πυρηνικού της προγράμματος, και παρά την αντίθεση της Ευρώπης, έχει σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Οι εξαγωγές πετρελαίου από τη χώρα, στις οποίες στηρίζεται η οικονομία της και συνεπώς οι κοινωνικές παροχές, έχουν καταρρεύσει. Από 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, εξάγονται μόνο 200.000.

Η αδυναμία να στηριχτούν οι αδύναμοι και οι άνεργοι από κρατικές παροχές οδήγησε σε κοινωνική έκρηξη με χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες τους τελευταίους μήνες. Η αντίδραση ήταν τόσο έντονη και ανεξέλεγκτη – όπως και η κρατική βία καταστολής – που κάποιοι αναλυτές την παρομοιάζουν με την περίοδο πριν από την πτώση της ΕΣΣΔ.

Η δεύτερη εξέλιξη είναι η ραγδαία ερημοποίηση της χώρας και η απίστευτη έλλειψη νερού. Ποτάμια στερεύουν, καλλιέργειες εγκαταλείπονται και εργοστάσια εργάζονται με το δελτίο.

Το γεγονός ότι η Ισλαμική Δημοκρατία χρησιμοποίησε τους πακτωλούς από τις πετρελαϊκές εξαγωγές για εξοπλισμούς, εξαγωγή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και η επιμονή στο να καταστεί πυρηνική δύναμη οδήγησαν την κοινωνία σε ομαδικό Brain drain, σε υψηλή ανεργία και φτώχεια.

Η ευχή που θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί είναι αυτοσυγκράτηση από τους δύο «παίκτες» και προσαρμογή επίπονη και μεσοπρόθεσμη στον δρόμο της λογικής και της ευημερίας του ιστορικού αυτού έθνους.