Μια «Μητέρα» για τον Εντβαρτ Μουνκ

Ο Eντβαρτ Μουνκ έχασε από νωρίς τη μητέρα του. Και η αγγλίδα καλλιτέχνις Τρέισι Εμιν αποφάσισε να του δώσει μια μητέρα-κολοσσό. Το γλυπτό της είναι φτιαγμένο από μπρούντζο, το ύψος του θα φτάσει τα εννέα μέτρα και θα τοποθετηθεί στο λιμάνι του Οσλο, στον υπαίθριο χώρο του νέου Μουσείου Μουνκ. Η γιγάντια «Μητέρα» της Εϊμιν θα αποκαλυφθεί μέσα στο 2020 και θα αποτελεί μόνιμο στοιχείο του νορβηγικού φιορδ, το οποίο ο καλλιτέχνης ζωγράφισε τόσο δραματικά κάτω από τον κόκκινο ουρανό στον διάσημο πίνακά του «Η κραυγή».

Ωστόσο, αυτό το μνημειακό γλυπτό της γυμνής γονατιστής γυναίκας, σκυφτής πάνω από ένα αόρατο παιδί, ξεκίνησε, όπως εξηγεί η δημιουργός του, από ένα μικρό, εύθραυστο αντικείμενο φτιαγμένο από πηλό, χωρίς να περιμένει ότι η πρότασή της θα της επέτρεπε τη συμμετοχή της στον διεθνή διαγωνισμό δημόσιας τέχνης για το Νησί των Μουσείων του Οσλο. Η Τρέισι Εμιν ένιωθε ότι δεν θα μπορούσε να συναγωνιστεί τους συνυποψήφιούς της σημαντικούς σκανδιναβούς καλλιτέχνες Ολαφουρ Ελίασον και Ράγκναρ Κγιάρτανσον. Ωστόσο ο χαρακτήρας οικειότητας του έργου της νίκησε. «Εστειλα τη μικρή μακέτα μαζί με μία ζωγραφιά με νερομπογιές του νησιού και με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες. Φαίνεται πως όταν άνοιξαν και την έβγαλαν έξω από το κουτί την ερωτεύτηκαν. Φαίνεται ότι είναι γερασμένη. Είναι η απάντησή μου στην υποθετική ερώτηση “Δεν σας έτυχε ποτέ να ερωτευτείτε κάποιο ηλικιωμένο πρόσωπο;”».

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ. Τότε γιατί μετέτρεψε αυτή τη λεπτή δημιουργία σε μνημείο εννέα μέτρων; Η Εμιν πειραματίζεται με την κλίμακα στα έργα της από το 2016, όταν μεγέθυνε με ψηφιακές εκτυπώσεις τις μικρές μορφές που προηγουμένως σχημάτιζε με πηλό. «Ενας λόγος είναι ότι ήθελα να είμαι κοντά στην πρακτική της Λουίζ Μπουρζουά στο πώς κατόρθωνε να αλλάζει κλίμακα και μπορούσε να πηγαίνει από το μικρό στο γιγαντιαίο έργο. Δεν μπορείς να κάνεις μεγάλο το οτιδήποτε. Πρέπει να βρεις τη σωστή φόρμα».

Τώρα η «Μητέρα» ετοιμάζεται να κάνει το ταξίδι από τη μικρού σχήματος μακέτα της αρχής στο μπρούντζινο γλυπτό των 15 τόνων. Η Εμιν το κατασκευάζει σε ένα χυτήριο που παράγει υποβρύχια. Θα αποτελείται από 97 ξεχωριστά τεμάχια τα οποία θα συγκολληθούν σε τρεις ενότητες και θα σταλούν στο Οσλο μέσα σε μεγάλα εμπορικά κάργκο πλοία. «Ο Μουνκ είναι ο πιο αγαπημένος μου καλλιτέχνης στον κόσμο» λέει η Τρέησυ Εμιν και εξηγεί ότι η προσπάθειά της να δώσει στον Μουνκ τη μητέρα που έχασε είναι το αποκορύφωμα του έρωτά της για τον καλλιτέχνη που βρήκε νέους τρόπους να συμβολίσει το συναίσθημα. «Οι πίνακές του είναι κηλίδες απώλειας, θλίψης και απομόνωσης».