To μόνο που του λείπει {CR}είναι ο… θρόνος

Ηταν 31 Δεκεμβρίου 1999 όταν παραιτήθηκε ο τότε πρόεδρος της Ρωσίας Μπορίς Γέλτσιν και επέλεξε έναν πράκτορα της KGB ως διάδοχό του στην πολιτική. Κανένας δεν μπορούσε τότε να προβλέψει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα παρέμενε στην κορυφή της αποκαλούμενης «κάθετης εξουσίας» 20 χρόνια αργότερα – έγινε έτσι ο μακροβιότερος ρώσος ηγέτης μετά τον Ιωσήφ Στάλιν.

Ωστόσο αυτή η επέτειος δεν γιορτάζεται με παρελάσεις. Πολλοί σκέφονται ήδη το 2024, όταν η τέταρτη, και επισήμως η τελευταία, προεδρική του θητεία λήξει. Και τότε, σε ηλικία 72 ετών, θα πρέπει να εγκαταλείψει τον θρόνο του στο Κρεμλίνο. Το ρωσικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει περισσότερες από δύο συνεχείς θητείες. Και μάλλον αποκλείεται ο Πούτιν να επαναλάβει εκείνο που είχε κάνει το 2008, όταν παρέδωσε την προεδρία στον Ντμίτρι Μεντβέντεφ προσωρινά, για να την πάρει αμέσως μετά και πάλι. Πάντως υπάρχουν πολλοί που υποθέτουν ότι θα αλλάξει το Σύνταγμα για να παραμείνει σε θέση ισχύος.

Για πρώτη φορά φαίνεται να το υπονοεί και ο ίδιος. «Ο ταπεινός υπηρέτης σας ολοκλήρωσε δύο θητείες, μετά εγκατέλειψε το αξίωμα και είχε το συνταγματικό δικαίωμα να επιστρέψει στην προεδρία επειδή δεν ήταν δύο συνεχείς φορές. Αυτό το άρθρο ενόχλησε κάποιους από τους αναλυτές και τις δημόσιες προσωπικότητες» σχολίασε στις 19 Δεκεμβρίου στην ετήσια ομιλία του. Και πρόσθεσε με ύφος: «Προφανώς θα το αλλάξουμε αυτό».

Μια σκόπιμα διφορούμενη δήλωση που ερμηνεύεται με διαφορετικούς τρόπους: να αλλάξει το όριο των δύο συνεχόμενων θητειών που μπορεί να γίνουν τρεις ή να αλλάξει το «συνεχόμενων» και πάλι να μπορεί να παραμείνει στο Κρεμλίνο. «Αν κάποιος αναρωτιέται σχετικά με το εάν το Αφεντικό θα θελήσει τρίτη προεδρική θητεία… όχι» έγραψε η Μαργκαρίτα Σιμονιάν, διευθύντρια του RT, ενός δικτύου που χρηματοδοτείται από το Κρεμλίνο. Ο ίδιος ο Πούτιν σχολίασε: «Δεν μπορούμε να παίρνουμε βιαστικές αποφάσεις. Η συζήτηση έχει ξεκινήσει και θα δω πώς θα συνεχιστεί».

Μεταρρυθμίσεις ήδη μελετώνται. Οπως αυτή που πρότεινε πριν από καιρό ο πρόεδρος της Δούμας Βιατσεσλάβ Βολόντιν που θέλει τον Πούτιν επικεφαλής του αναδιαμορφωμένου Συμβουλίου του Κράτους όπως ακριβώς είναι ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ή ο πρώην πρόεδρος του Καζακστάν Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ. Ή τη θέσπιση ενός νέου «ad hoc» ρόλου που θα τον μετέτρεπε σε ενός είδους «ρώσο Αγιατολάχ». Πιο πρόσφατα, κάποιοι πρότειναν να τεθεί ο Πούτιν επικεφαλής ενός νέου ενοποιημένου κράτους της Ρωσίας με τη Λευκορωσία.

ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΗ ΠΑΛΙ. Το βέβαιο είναι ότι, στην 20χρονη περίοδο κατά την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν ο ηγέτης της Ρωσίας, η χώρα ξανακέρδισε τον ρόλο της ως υπερδύναμης – έναν ρόλο που είχε την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης. «Η ΕΣΣΔ βρισκόταν στο κατόπι των άλλων. Τώρα έχουμε μια μοναδική κατάσταση στη σύγχρονη ιστορία: οι άλλοι μάς κυνηγούν» είπε ο Πούτιν πριν από λίγες ημέρες μιλώντας σε αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων μετά την πρώτη ανάπτυξη των υπερηχητικών πυραύλων Avangard με διηπειρωτικό βεληνεκές, ικανών να ταξιδεύουν με ταχύτητα 27 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του ήχου. Ο Πούτιν ενίσχυσε τους δεσμούς με την Κίνα, άλλαξε τον ρου του πολέμου στη Συρία, πούλησε αμυντικά αεροπορικά συστήματα σε χώρα του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, και υπέγραψε συμφωνίες με πρώην συμμάχους των ΗΠΑ όπως η Σαουδική Αραβία και η Βενεζουέλα. Εκανε και πάλι τη Ρωσία σημαντικό παίκτη στη Μέση Ανατολή και επεκτείνει γοργά την επιρροή της χώρας του στην Αφρική.

Η ΚΡΙΜΑΙΑ. Μετά τις κυρώσεις και τον αποκλεισμό από τους G8, που ακολούθησε την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, ο Πούτιν επανεξετάζει τις σχέσεις του με τη Δύση, ξεκινώντας από τη Γαλλία, στην οποία φιλοξενήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου η πρώτη συνάντησή του με τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι: το ξεκίνημα μιας διαδικασίας εξομάλυνσης που οδήγησε μόλις προχθές στην πρώτη ανταλλαγή κρατουμένων πολέμου μεταξύ του Κιέβου και των φιλορώσων αποσχιστών του Ντονμπάς.

Φυσικά, παρ’ όλες τις επιτυχίες του στο εξωτερικό, ο Πούτιν αντιμετωπίζει ολοένα πιο έντονη εσωτερική αμφισβήτηση – από την οικονομική κρίση έως το καλοκαίρι των μεγάλων διαδηλώσεων στη Μόσχα. Η πρόκληση πάντως είναι η ίδια: πώς να παραμείνει στην εξουσία. Μέχρι τώρα βρίσκει πάντα τον τρόπο. Καλό είναι να μην ξεχνάμε ότι κανένας δεν είχε φανταστεί την πορεία του εκείνη την Πρωτοχρονιά, πριν από 20 χρόνια.