Ελληνοτουρκικές σχέσεις: μια δύσβατη διαδρομή

Η σχέση της Ελλάδος με την Τουρκία υπήρξε ανέκαθεν  σημαντική παράμετρος άσκησης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ιδιαίτερα μετά την εισβολή των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο η καχυποψία χαρακτήρισε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς μάλιστα η Τουρκία κατά καιρούς προέβαινε σε απειλητικές κινήσεις σχετικά με ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας. Η στάση της Τουρκίας στην Κύπρο, στην κρίση στα Ιμια και οι σημερινές απειλές μέσω επαναλαμβανόμενης αυθαιρεσίας σε χώρους ελληνικών συμφερόντων, όπως δικαιώματα στην αποκλειστική οικονομική ζώνη με βάση διεθνείς συνθήκες, αλλά και η χάραξη θαλασσίων ζωνών όπως έγινε με την κυβέρνηση της Τρίπολης Λιβύης ενισχύουν μια πραγματικότητα: η Τουρκία και η ηγεσία της δεν αποτελεί απρόβλεπτο παράγοντα, αλλά πρόκειται για μια δύναμη που κινείται εδώ και πολλά χρόνια με τον ίδιο τρόπο αν και με άλλοτε άλλη ένταση και πάντως όχι με βάση τη θεωρία ότι ασκεί εξωτερική πολιτική για εσωτερικούς λόγους.

Η Τουρκία πραγματοποιεί μέρα με τη μέρα κινήσεις ώστε να αναδειχθεί ως ισχυρός παράγων στη διεθνή πολιτική. Πιο απλά η Τουρκία θέλει ταυτόχρονα να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, φίλη με τη Ρωσική Ομοσπονδία, από την οποία αγοράζει όπλα, ηγετικός παράγων στον μουσουλμανικό κόσμο και να αυθαιρετεί σε ευρωπαϊκό χώρο στη θάλασσα απειλώντας ταυτόχρονα ότι θα απελευθερώσει εκατομμύρια μετανάστες και πρόσφυγες προς την Ευρώπη. Οι τέσσερις αυτές «μορφές» της Τουρκίας είναι μεταξύ τους ασύμβατες και δεν γίνονται αποδεκτές ούτε από την Ευρώπη, ούτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε και από άλλες μουσουλμανικές χώρες. Αυτό βέβαια δεν αρκεί για να προστατευτούν τα ελληνικά συμφέροντα. Ως προς το ΝΑΤΟ και η Τουρκία μετέχει ισότιμα σε αυτό και ως προς την Ευρώπη υπάρχουν οι ανάλογες προβλέψεις στις συνθήκες για στήριξη και αλληλεγγύη στην άμυνα σε περίπτωση προσβολής από τρίτο παράγοντα είτε στρατιωτικής είτε γενικότερα τρομοκρατικής. Ωστόσο οι αυτόματοι μηχανισμοί δεν έχουν «ωριμάσει» ακόμα. Θα αποτελούσε βέβαια ένα είδος αναχωρητισμού η θεωρία ότι σε περίπτωση κινδύνου είμαστε μόνοι μας. Αντίθετα πρέπει να ενισχύσουμε τις σχέσεις με τους συμμάχους μας και να εντείνουμε τις προσπάθειες στις διμερείς σχέσεις με εταίρους μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση των οποίων η θέση στα θέματα της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης είναι ανάγκη να διευκρινιστεί.

Με την Τουρκία δεν πρέπει να πάψουμε ποτέ τον διάλογο παρά τις ενίοτε εχθρικές συμπεριφορές απέναντί μας. Ο διάλογος ακόμα και χωρίς αποτέλεσμα βοηθάει στη μείωση της έντασης. Ως δημοκρατική χώρα η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να επικαλείται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες την έννοια του διεθνούς δικαίου. Ο τρόπος βέβαια που έχει ερμηνευτεί στην πράξη το διεθνές δίκαιο από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης αρμόδιο για παρόμοια ζητήματα κινείται συνήθως σε πλαίσια που πιθανόν απέχουν από αυτά που θεωρεί η πλειονότητα των Ελλήνων ως κυριαρχικά μας δικαιώματα. Διάφορες αποφάσεις που έχουν εκδοθεί κινούνται στο πλαίσιο της θεωρίας της μέσης γραμμής. Επιπλέον μια προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο πρέπει να κινηθεί εντός προϋπογεγραμμένου συνυποσχετικού που αποτελεί τη μεγάλη δυσκολία στην αναζήτηση επίλυσης ορισμένων διαφορών. Η Τουρκία μέχρι σήμερα έχει δείξει ότι υπερβαίνει κατά πολύ στις αιτιάσεις της ό,τι θεωρείται λογικό προς συζήτηση από την ελληνική πλευρά και με βάση τις διάφορες διεθνείς συμβάσεις. Ο δρόμος που θα επιλεγεί από την ελληνική πλευρά πρέπει να βρει σύμφωνο όλο τον πολιτικό κόσμο και ιδιαίτερα τους βουλευτές της Βουλής των Ελλήνων. Η κυβέρνηση, της οποίας οι κινήσεις λαμβάνουν θετικό πρόσημο, και το Κοινοβούλιο πρέπει συντεταγμένα να προσφέρουν στο σύνολο του ελληνικού λαού το αίσθημα της ασφάλειας τόσο στο θεωρητικό γύρω από το θέμα επίπεδο όσο και στο πρακτικό σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων της απλής απειλής από την πλευρά της Τουρκίας.

Η Μαριέττα Γιαννάκου είναι βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ