Με ρυθμούς κανονικότητας και στις αγορές

Το 2019 ξεκίνησε «φοβικά». Το ελληνικό Δημόσιο έπειτα από οκτώ χρόνια απόλυτης και εφιαλτικής εξάρτησης από τους εταίρους στην ευρωζώνη και το ΔΝΤ έκανε δειλά στην αρχή και δυναμικά στη συνέχεια τα πρώτα βήματα στις διεθνείς αγορές. Τα ελληνικά ομόλογα αποδείχθηκαν η μεγαλύτερη ιστορία επιτυχίας για όσους δεν τα φοβήθηκαν, δίνοντας δυνατές συγκινήσεις υψηλών αποδόσεων την ώρα που τα αρνητικά επιτόκια στην ευρωζώνη και τον κόσμο έκαναν τους επενδυτές να ψάχνουν ασφαλή καταφύγια τα οποία δεν οδηγούσαν σε απώλεια κεφαλαίου. Το πρώτο στοίχημα κερδήθηκε επιτυχώς με εκδόσεις ομολόγων συνολικού ύψους 9 δισ. ευρώ και το μαξιλάρι ασφαλείας να στέκεται επιβλητικό και αλώβητο στα 32 δισ. ευρώ.

Το 2020, το σκηνικό είναι τελείως διαφορετικό. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους έχει απαλλαγεί από το βάρος της απόδειξης επάρκειας νέων εκδόσεων και μπορεί να κάνει σχέδια διαχείρισης. Αν καταφέρει να περάσει και τον ορίζοντα του 2032 – όταν, σύμφωνα με την ανάλυση βιωσιμότητας χρέους των θεσμών, εμφανίζονται πιέσεις στο χρέος -, θα έχει κερδίσει ένα μεγάλο στοίχημα. Η δοκιμή κάθε άλλο παρά απίθανη είναι. Παράγοντες της αγοράς ομολόγων εκτιμούν πως είναι πιθανή η έκδοση ομολόγων 15ετούς διάρκειας, ιδίως εάν στις αρχές του έτους έρθει μια αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του ελληνικού Δημοσίου. Το πρώτο παράθυρο αναβάθμισης ανοίγει στις 24 Φεβρουαρίου, όταν η Fitch αναμένεται να ανοίξει τον χορό των αξιολογήσεων για να ακολουθήσουν στις 6 Μαρτίου η Scope και στις 24 Απριλίου το δίδυμο Standard and Poor’s και DBRS.

ΑΛΩΒΗΤΟ ΤΟ ΜΑΞΙΛΑΡΙ. Ο ΟΔΔΗΧ δεν έχει ανακοινώσει τίποτα συγκεκριμένο όσον αφορά τη διάρκεια των νέων εκδόσεων. Οπως έχει καταστήσει απόλυτα σαφές ο επικεφαλής Δημήτρης Τσάκωνας κατά τον κύκλο των παρουσιάσεων σε ξένους και εγχώριους επενδυτές, το ελληνικό Δημόσιο έχει τη δυνατότητα χωρίς να προχωρήσει ούτε σε ένα ευρώ πρόσθετου δανεισμού να καλύψει – αφήνοντας αλώβητο το μαξιλάρι – τα 2,9 δισ. ευρώ των χρηματοδοτικών αναγκών του 2020. Μόνο τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις υπολογίζονται σε 2,3 δισ. ευρώ, χώρια οι προσδοκώμενες εισπράξεις από ANFAs και SMPs (έως 1,54 δισ. ευρώ) και το περίσσευμα από το πρωτογενές πλεόνασμα (πολλαπλάσιο των δαπανών τόκων).

Παρ’ όλα αυτά, ο ΟΔΔΗΧ ανακοίνωσε δύο εναλλακτικά σενάρια εκδόσεων για το 2020 στοχεύοντας στην καθιέρωση ενός τακτικού «διαλόγου» με τις αγορές με διεύρυνση της ρευστότητας και της εμπορευσιμότητας των ελληνικών τίτλων και προσέλκυση μακροπρόθεσμων επενδυτών. Στο πρώτο σενάριο οι εκδόσεις χρέους περιορίζονται σε μόλις 4 δισ. ευρώ. Στο δεύτερο σενάριο διευρύνονται σε 8 δισ. ευρώ. Και στα δύο σενάρια, στο τέλος του 2020 το δημόσιο χρέος θα είναι μειωμένο σε απόλυτο μέγεθος από 2,3 έως 3,3 δισ. ευρώ.

Το σενάριο το οποίο θα υλοποιηθεί στην πράξη εξαρτάται από το εάν θα επιλέξει το ελληνικό Δημόσιο να δώσει μεγαλύτερο βάρος στη μείωση των έντοκων γραμματίων ή στις περαιτέρω πρόωρες αποπληρωμές υποχρεώσεων προς το ΔΝΤ και τον ιδιωτικό τομέα (ομόλογα του PSI τα οποία βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια κυρίως ασφαλιστικών εταιρειών, οι οποίες με τη σειρά τους δύσκολα τα αποχωρίζονται εξαιτίας των κλειδωμένων υψηλών αποδόσεων), καθώς και από τις συνθήκες που θα επικρατούν στις διεθνείς αγορές.

Σε κάθε περίπτωση, τα καλά νέα στο «γράμμα» του ΟΔΔΗΧ προς την επενδυτική κοινότητα κυριαρχούν.

ΤΑ ΕΝΤΟΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΑ. Η εξάρτηση από έντοκα γραμμάτια θα περιοριστεί δραστικά το επόμενο έτος συρρικνώνοντας τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους και προσφέροντας παράλληλα χώρο για περισσότερες εκδόσεις ομολόγων. Ο όγκος των εντόκων από τα 12,6 δισ. ευρώ αναμένεται να περιοριστεί κατά 4,4 δισ. ευρώ.

Το μαξιλάρι διαθεσίμων ακόμα και εάν το υπουργείο Οικονομικών εξασφαλίσει πράσινο φως από τον ESM και το Eurogroup για νέα πρόωρη αποπληρωμή του ΔΝΤ (περί τα 2 δισ. ευρώ) ή συμφωνηθεί η αποπληρωμή ομολόγων του PSI (4 δισ. ευρώ) θα παραμείνει αλώβητο πάνω στη ζώνη των 32 δισ. ευρώ, εξασφαλίζοντας πως ακόμα και εάν όλα πήγαιναν στραβά οι χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου θα είναι εξασφαλισμένες για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Με αυτά τα δεδομένα, μπορεί κανείς να υποστηρίξει με ασφάλεια ότι ο κύκλος των Μνημονίων έχει κλείσει οριστικά.