Κινήσεις – ματ της Αθήνας στη διπλωματική σκακιέρα

Σε «καζάνι που βράζει» μετατρέπεται η Ανατολική Μεσόγειος, με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα εις βάρος και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, εκμεταλλευόμενος στο έπακρο και υποδαυλίζοντας την έκρυθμη κατάσταση στη Λιβύη, με τις εξελίξεις να φέρνουν την Αθήνα αντιμέτωπη με γεγονότα που συνιστούν σημαντική αναβάθμιση της πολιτικής προκλήσεων από την πλευρά της Αγκυρας. Αυτή η αναβάθμιση των προκλήσεων φαίνεται ότι υπαγόρευσε και την ανάγκη ενός διπλωματικού σπριντ, που πραγματοποίησε χθες ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, ξεκινώντας από τη Λιβύη και τη συνάντησή του στη Βεγγάζη με τον επικεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, τη μετάβασή του στο Κάιρο αμέσως μετά και η συνάντησή του με τον αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι, ενώ ολοκλήρωσε τις επαφές του βράδυ της Κυριακής με συνάντηση με τον κύπριο ομόλογό του, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο αεροδρόμιο της Λάρνακας.

Διπλωματικό σπριντ. Οι τρεις επισκέψεις Δένδια σε Λιβύη, Αίγυπτο και Κυπριακή Δημοκρατία την Κυριακή αποδεικνύουν την κρισιμότητα των εξελίξεων και τη μάχη με τον χρόνο που δίνει η ελληνική διπλωματία, απέναντι στην κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων. Οι συναντήσεις οργανώθηκαν υπό καθεστώς απόλυτης μυστικότητας, κυρίως όσον αφορά το κομμάτι των επαφών με τον Χαφτάρ, με τον σχεδιασμό να ξεκινά ήδη από την επίσκεψη του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ Ισα, στις 12 Δεκεμβρίου στην Αθήνα, ενώ και οι δηλώσεις στη συνέχεια περιορίστηκαν στα απολύτως τυπικά, περί συντονισμού των ενεργειών απέναντι στον τουρκικό παράγοντα. Η συζήτηση Χαφτάρ – Δένδια σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση εστιάστηκε στην κατάσταση στη Λιβύη και στις προοπτικές επίλυσης της κρίσης με τον ΥΠΕΞ να βάζει το θέμα των δύο ανυπόστατων συμφωνιών που υπεγράφησαν μεταξύ της Τουρκίας και της κυβέρνησης της Τρίπολης, αναλύοντας τις ελληνικές θέσεις και αναδεικνύοντας το γεγονός ότι το περιεχόμενο των εν λόγω κειμένων είναι απολύτως αντίθετο στο Διεθνές Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ο Δένδιας μετά τη συνάντηση δήλωσε ότι υπήρξε σύμπτωση απόψεων με τον Χαφτάρ, ενώ κρίθηκε σημαντικό να ακολουθήσουν οι επαφές με Σούκρι και Χριστοδουλίδη για την άμεση ενημέρωσή τους και απόδειξη της έμπρακτης παρουσίας της Ελλάδας στις εξελίξεις, όπως τόνιζαν διπλωματικές πηγές. Ο Χριστοδουλίδης μετά τη συνάντησή του με τον Δένδια αναφέρθηκε στη δημιουργία «κατάλληλων υποδομών για αντιμετώπιση των οποιοδήποτε κινήσεων κάποιων που επιθυμούν αποσταθεροποίηση».

Ο EastMed. Το ταξίδι του Δένδια, υπογραμμίζουν διπλωματικές πηγές, συνδέεται άμεσα και με την ανακοίνωση για την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον EastMed από τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, τον ισραηλινό ομόλογό του Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον κύπριο πρόεδρο, Νίκο Αναστασιάδη, στις 2 Ιανουαρίου στην Αθήνα, η οποία βάζει «μπλόκο» στα σχέδια της Αγκυρας, για τη δημιουργία τετελεσμένων με βάση τη συμφωνία με την κυβέρνηση Σαράζ για τον ορισμό θαλάσσιων ζωνών Τουρκίας – Λιβύης. Η ανακοίνωση έγινε από το Μέγαρο Μαξίμου και ενώ είχε προηγηθεί ένας γύρος τηλεφωνικών επικοινωνιών Μητσοτάκη – Νετανιάχου και Αναστασιάδη – Νετανιάχου, με αναφορές τόσο στα τουρκολιβυκά σύμφωνα όσο και στις προκλήσεις σε περιφερειακό επίπεδο που δημιουργούν νέα δεδομένα και ανοίγουν τον ασκό του Αιόλου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η υπογραφή του EastMed χαρακτηρίζεται ως ένα «όπλο» στη φαρέτρα του Κυριάκου Μητσοτάκη και στην επίσκεψή του στις ΗΠΑ και τη συνάντηση που θα έχει με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, στις 7 Ιανουαρίου, δεδομένου ότι η Ουάσιγκτον δίνει ιδιαίτερη σημασία στη συμμαχία «3+1», Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και ΗΠΑ, με αφετηρία τον σχεδιασμό για τον αγωγό αλλά και με στόχο μία γεωστρατηγική συμμαχία, δεδομένων και των προσπαθειών για αναχαίτιση της επέκτασης της ρωσικής επιρροής.

ΟΙ ΑΟΖ. Το παζλ συμπληρώνεται από τη διακηρυγμένη πρόθεση Αθήνας – Καΐρου για επιτάχυνση της οριοθέτησης μεταξύ τους ΑΟΖ, καθώς και του σχεδιασμού για καθορισμό ΑΟΖ Ελλάδας – Ιταλίας, με κλιμάκια του ΥΠΕΞ να επισκέπτονται τη Ρώμη στις 30 Δεκεμβρίου για τον πρώτο γύρο διαβουλεύσεων. Σημειώνεται τέλος και ο σχεδιασμός επέκτασης της τριμερούς Ελλάδας – Αιγύπτου – Κύπρου, με τη συμμετοχή και της Γαλλίας και την πρώτη συνάντηση στις αρχές του επόμενου χρόνου, υπό το πρίσμα των δράσεων και της ανάληψης πρωτοβουλιών που υπαγορεύουν οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.