Οι ανάγκες της μεσαίας τάξης

Προχθές το βράδυ, από το βήμα της Βουλής, άκουσα από τον έλληνα Πρωθυπουργό όχι συνθήματα αλλά ένα βαθύτατα πολιτικό κείμενο. Με ανάλυση της πολιτικής κατάστασης, του παρόντος και των προοπτικών της οικονομίας, της διασαφήνισης του μείγματος «κοινωνική φροντίδα» και «ανάπτυξη», της περιγραφής των τρόπων με τους οποίους η χώρα θα ενστερνιστεί μια παραγωγική στροφή στις νέες τεχνολογίες και θα κάνει τις αναγκαίες προσαρμογές για την «πράσινη ενέργεια» και τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε αναφορές στη μεσαία τάξη, την τάξη που επλήγη περισσότερο τα χρόνια των Μνημονίων, αφού επωμίστηκε το μεγαλύτερο βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής – με εργασιακή ανασφάλεια και μειώσεις αποδοχών, αλλά και με νέους φόρους και εισφορές. Ο Πρωθυπουργός περιέγραψε τα μεσαία κοινωνικά στρώματα ως μη προσδιοριζόμενα αποκλειστικά και μόνο από το εισόδημά τους αλλά «και από την αντίληψη που έχουν για τη ζωή»: «για να χρησιμοποιήσω μια ενδυματολογική μεταφορά», είπε, «μεσαία τάξη είναι όλοι αυτοί που συνήθως ντύνονται απλά, όμως ξέρουν και να φορούν γραβάτα εκεί όπου πρέπει».

Η περιγραφή είναι καίρια. Αλλά, προφανώς, δεν φτάνει η στήριξη στο κυβερνητικό σχέδιο όσων ξέρουν να φορούν γραβάτα. Χρειάζεται η διεύρυνση της μεσαίας τάξης, η δημιουργία συνθηκών που θα βοηθήσουν στις παραγωγικές δυνάμεις να ανθήσουν και να κερδίζουν τη ζωή τους, συμβάλλοντας στην καλυτέρευση των συνθηκών της κοινωνίας.

Χρειάζεται δηλαδή πολλές και δύσκολες μεταρρυθμίσεις, αρχίζοντας από την παιδεία και τις νοοτροπίες. Δύσκολο σχέδιο.