Βρετανικά μαθήματα για τις ΗΠΑ

Οταν ξεκίνησα τις μεταπτυχιακές σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, πίστευα ότι οι Βρετανοί έμοιαζαν με τους Αμερικανούς αλλά με διαφορετική προφορά. Γρήγορα κατάλαβα το λάθος μου. Οπως είπε έκπληκτος ένας τεξανός συμφοιτητής μου την πρώτη μας εβδομάδα εκεί: «Νόμιζα ότι οι Monty Python ήταν κωμωδία. Δεν είναι – είναι ντοκιμαντέρ!».

Η Βρετανία έχει αμερικανοποιηθεί πολύ έκτοτε. Ο Μπόρις Τζόνσον και ο Ντόναλντ Τραμπ είναι αμφότεροι δεξιοί λαϊκιστές παραμυθάδες, αλλά δεν έχουν άλλα κοινά. Ο Μπέρνι Σάντερς μπορεί κατά καιρούς να ακούγεται ως μια εκδοχή του Τζέρεμι Κόρμπιν από το Μπρούκλιν, όμως ο Κόρμπιν είναι σαφώς πιο αριστερά από τον Σάντερς όσον αφορά την οικονομία και την εξωτερική πολιτική. Ακόμα κι έτσι υπάρχουν αρκετές ομοιότητες μεταξύ των δύο πολιτικών συστημάτων.

Μια και ο Τζόνσον είναι τόσο ανεξέλεγκτος, δεν είναι εύκολο να προβλέψουμε πώς θα κυβερνήσει ή εάν στη νίκη του υπάρχουν μαθήματα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ΗΠΑ. Το πιο πιθανό είναι ότι θα ολοκληρώσει το Brexit. Πέραν αυτού ο Τζόνσον διαπνέεται από τον συντηρητισμό του Ενός Εθνους που οι Ρεπουμπλικανοί θα έπρεπε να μιμηθούν αλλά πιθανότατα δεν θα το κάνουν. Τόσο οι Τόρις όσο και οι Ρεπουμπλικανοί έχουν εγκαταλείψει τη λιτότητα, αλλά οι Ρεπουμπλικανοί επέλεξαν να προωθήσουν φορολογικές περικοπές για επιχειρήσεις και τους πολύ πλούσιους. Ετσι μάλλον δεν θα βρουν απήχηση σε αυτούς οι υποσχέσεις του Τζόνσον για περισσότερες επενδύσεις στην παιδεία, την επιστήμη, τις υποδομές και την υγειονομική περίθαλψη, πόσο μάλλον για ένα νέο τμήμα που θα ασχοληθεί με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αν και αυτές οι πολιτικές θα ήταν συνεπείς με τη λογική εκδοχή του τραμπικού οικονομικού εθνικισμού.

Πέρα από τα ελαττώματα που είχε ο Τζέρεμι Κόρμπιν, η εκλογική κατάρρευση των Εργατικών προέκυψε από μια μεταμόρφωση κοινή σε άλλα κεντροαριστερά κόμματα σε πολλές δυτικές δημοκρατίες. Οπως το Δημοκρατικό Κόμμα στις ΗΠΑ ή το Σοσιαλδημοκρατικό στη Γερμανία, το Εργατικό ξεκίνησε ως κόμμα της εργατικής τάξης όπου όμως σήμερα κυριαρχούν οι επαγγελματίες της ανώτερης τάξης με πανεπιστημιακή μόρφωση. Και είναι πιο προοδευτικοί από τους εργάτες σε πολιτισμικά θέματα όπως η μετανάστευση και η ταυτότητα. Ο βρετανός κοινωνιολόγος Μάικλ Γιανγκ που δημιούργησε τον όρο «αξιοκρατία» το 1958 προέβλεψε ότι το πέρασμα σε ένα σύστημα που θα ευνοούσε ευφυείς, μορφωμένους επαγγελματίες θα ήταν προβληματικό για το Εργατικό Κόμμα, που διεκδικούσε κοινωνική δικαιοσύνη απέναντι σε ένα άδικο ταξικό σύστημα. Ενα σύστημα που θα έκρινε βάσει των ικανοτήτων του καθενός θα διάβρωνε την κοινωνική αλληλεγγύη.

Αρκετοί αναλυτές έχουν αναφέρει ότι είναι πιο εύκολο για τα συντηρητικά κόµµατα να κινηθούν προς τα αριστερά στην οικονομία απ’ ό,τι για τα προοδευτικά κόμματα να κινηθούν δεξιά σε πολιτισμικά θέματα. Κοινωνιολόγοι βρήκαν ότι οι ψηφοφόροι ανταποκρίνονται καλύτερα σε υποψήφιους που συνδυάζουν προοδευτικές πολιτικές με συντηρητικά θέματα όπως ο πατριωτισμός, η οικογένεια και η κοινότητα. Αρα από τις βρετανικές εκλογές έχουν να μάθουν και οι Ρεπουμπλικανοί και οι Δημοκρατικοί.