Βαθιά ανάσα {CR}στις τράπεζες {CR}τον Φεβρουάριο

Η πρώτη συνάντηση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη με την ιδιότητα του Πρωθυπουργού και την Κριστίν Λαγκάρντ με την ιδιότητα της προέδρου της ΕΚΤ θα μπορούσε να θεωρηθεί πως εξελίχθηκε εξαιρετικά. Η ισχυρή κυρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αναφέρουν οι πληροφορίες, επανέλαβε στον Πρωθυπουργό την πάγια θέση της για την ανάγκη μείωσης των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων, όπως ακριβώς έκανε πολλές φορές τα προηγούμενα χρόνια όντας στο τιμόνι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Παράλληλα έδωσε θετικό σινιάλο για την άρση των περιορισμών που συνεχίζουν να εφαρμόζονται στις ελληνικές τράπεζες όσον αφορά το ύψος των ελληνικών ομολόγων που μπορούν να έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους. Ασφαλείς πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρουν ότι τον Φεβρουάριο ο SSM θα άρει πλήρως τους περιορισμούς για τις ελληνικές τράπεζες, κλείνοντας έτσι ένα ακόμη θλιβερό κεφάλαιο της περήφανης διαπραγμάτευσης του 2015. Το «φρένο» στις αγορές ελληνικών κρατικών ομολόγων από τις τράπεζες είχε επιβληθεί τον Φεβρουάριο του 2015, όταν η χώρα βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και η αύξηση της έκθεσης των τραπεζών σε ελληνικό χρέος θεωρήθηκε παραπάνω από «τοξική». Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, λίγο μετά την «καθαρή έξοδο» από το Μνημόνιο τον Οκτώβριο του 2018 είχε θέσει το θέμα στον Μάριο Ντράγκι για να λάβει αρνητική απάντηση. Τώρα τα δεδομένα έχουν αλλάξει και η ΕΚΤ άναψε πράσινο φως για την έναρξη των διαδικασιών πλήρους άρσης των περιορισμών που επιβάλλουν ανώτατο όριο διακράτησης ελληνικού χρέους από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες στα 8 δισ. ευρώ.

Το διαβατήριο αυτό κρίνεται ως ένα ακόμα βήμα επιστροφής στην κανονικότητα, με τις ελληνικές τράπεζες να επωφελούνται από τις υψηλές – σε σχέση με τα αρνητικά επιτόκια της ΕΚΤ – τοποθετήσεις των κεφαλαίων τους σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Οπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, για τις ίδιες τις τράπεζες η τοποθέτηση κεφαλαίων – για παράδειγμα – 5 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα με απόδοση της τάξεως του 1,5% θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση της κερδοφορίας τους κατά 75 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος έναντι της «ζημιογόνας» τοποθέτησης πλεονάζουσας ρευστότητας με αρνητικό επιτόκιο (-0,50%) ενώ σημαντικά οφέλη αναμένονται και στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων. Επανενεργοποίηση των ελληνικών τραπεζών στη δευτερογενή αγορά θα επέφερε περαιτέρω άνοδο των τιμών των ελληνικών τίτλων με αντίστοιχη περαιτέρω πτώση των αποδόσεων.

Η ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ. Ακόμη πιο σημαντική θεωρείται η στήριξη της ΕΚΤ στη διαπραγμάτευση (εντός του 2020) για χαμηλότερα πλεονάσματα από το 2021. Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει μείωση του στόχου από το 3,5% του ΑΕΠ ιδανικά στο 2% (ή εναλλακτικά στο 2,5% του ΑΕΠ) αλλά η Κριστίν Λαγκάρντ ως επικεφαλής του ΔΝΤ είχε εκφράσει μια ακόμη πιο προωθημένη άποψη. Τόνιζε πως τα πλεονάσματα πρέπει να μειωθούν στη ζώνη του 1,5% του ΑΕΠ προκειμένου να πάρει ανάσα η ελληνική οικονομία, θέση την οποία σύμφωνα με πληροφορίες επανέλαβε και κατά τη χθεσινή συνάντηση. Οι αποφάσεις μπορεί να μη λαμβάνονται από την ΕΚΤ, αλλά αν ληφθεί υπόψη ότι δύο στους τρεις ευρωπαϊκούς θεσμούς (Κομισιόν και ΕΚΤ)) συμμερίζονται την ανάγκη για άμεση επαναπροσέγγιση του θέματος με ευνοϊκότερους για την ελληνική οικονομία και κοινωνία όρους, είναι σαφές πως στη μάχη για τα πλεονάσματα η ελληνική κυβέρνηση έχει δύο ισχυρούς συμμάχους. Ο ESM μέχρι τώρα δεν απορρίπτει την προοπτική αλλά δεν φαίνεται να βιάζεται. Η στήριξη ΕΚΤ και Κομισιόν όμως διαμορφώνει ένα ισχυρότερο πλαίσιο για την κάμψη των ενστάσεων που είναι παραπάνω από πιθανό να ανακύψουν στους κόλπους του Eurogroup.

Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. Το τετ α τετ του Πρωθυπουργού με την Κριστίν Λαγκάρντ διήρκεσε περίπου 20 λεπτά πριν προστεθούν στη συνάντηση ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο επικεφαλής του γραφείου Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του πρωθυπουργού Δημήτρης Μητρόπουλος. Πηγές του Μεγάρου Μαξίμου έκαναν λόγο για «ιδιαίτερα ζεστή συζήτηση. Γύρω από την τρέχουσα κατάσταση και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας» στη διάρκεια της οποίας εκφράστηκε ικανοποίηση για τον ισχυρό βαθμό υλοποίησης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της ελληνικής κυβέρνησης, όπως αυτό αποτυπώνεται στο πλήθος των νομοσχεδίων που έχουν μέχρι σήμερα ψηφιστεί και στη θετική έκθεση αξιολόγησης των θεσμών.Συζητήθηκαν, επίσης σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πέραν των δημοσιονομικών «η επιτυχής υλοποίηση του σχεδίου “Ηρακλής” για τη μείωση των κόκκινων δανείων, το θέμα της Πράσινης Ανάπτυξης, καθώς και το ζήτημα της άρσης των περιορισμών που έχουν οι ελληνικές τράπεζες στην έκθεσή τους, σε ελληνικά ομόλογα, όπου υπήρξε θετική ανταπόκριση».

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία του αποχαιρετιστήριου δείπνου προς τιμήν του Μπενουά Κερέ, εκτελεστικού μέλους του ΔΣ της ΕΚΤ έως το τέλος του έτους, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να είναι ο μοναδικός ευρωπαίος πρωθυπουργός που είχε λάβει πρόσκληση.