Μόνο κραυγές, καμία ουσία

Από τη μια, ένας πρωθυπουργός που παίρνει από δημοσιογράφο το κινητό του και το κρύβει στην τσέπη του για να αποφύγει να δει και να σχολιάσει, μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, την εικόνα ενός τετράχρονου παιδιού που πάσχει από σοβαρή ασθένεια και είναι ξαπλωμένο στον διάδρομο νοσοκομείου λόγω των ελλείψεων του συστήματος υγείας ή κρύβεται σε φορτηγό – ψυγείο για να αποφύγει δυσάρεστες ερωτήσεις. Από την άλλη, ένας πρόεδρος που ασχολείται ενδελεχώς με το πόσες φορές τραβάνε οι πολίτες το καζανάκι, αντιδρά στους λαμπτήρες LED γιατί τον κάνουν «να φαίνεται περισσότερο πορτοκαλί» και τα βάζει με μια 16χρονη ακτιβίστρια σαν να βρίσκονται στο προαύλιο του σχολείου. Δύο ηγέτες που προβάλλουν κραυγές και όχι την ουσία της πολιτικής. Ο πρώτος, ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, επανεξελέγη την Πέμπτη με θριαμβευτικά ποσοστά. Ο δεύτερος, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επανεκλεγεί τον ερχόμενο Νοέμβριο. Μια τέτοια προσέγγιση στην πολιτική επιθυμούν, τελικά, οι ψηφοφόροι;

Οταν ο Μπόρις Τζόνσον διαδέχθηκε την Τερίζα Μέι στην Ντάουνινγκ Στριτ, πριν από μόλις πέντε μήνες, δεν έλειψαν τα γέλια και τα ειρωνικά σχόλια: για το πομπώδες στυλ του, για την αμετροέπειά του, για τον «τσαμπουκά» που έδειχνε προς την ΕΕ, για τη σκληρή του στάση σχετικά με το Brexit, για τα υπερβολικά που υποσχόταν ότι θα συμβούν την επόμενη μέρα. Απέναντί του είχε ένα Εργατικό Κόμμα υπό την ηγεσία του Τζέρεμι Κόρμπιν που άλλαζε διαρκώς θέσεις όσον αφορά το Brexit, γεγονός που επέδρασε σε όλες τις άλλες θέσεις οι οποίες τελικά κινήθηκαν προς τα αριστερά – ήταν μια ασφαλής επιλογή, όπως τουλάχιστον έδειχνε η εμπειρία. Τελικά οι ψηφοφόροι προτίμησαν εκείνον που, παρά τα πολλά ελαττώματά του, διατήρησε μια στάση από αρχής μέχρι τέλους. «Ηταν η νίκη του εθνικισμού» σχολιάζει το πρακτορείο Ρόιτερ. «Η εκλογική νίκη των Τόρις χαιρετίζεται ως θρίαμβος για τον αγγλικό, σκωτσέζικο και ιρλανδικό εθνικισμό, καθώς τον επόμενο μήνα η χώρα θα αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση – όμως μπορεί να σημαίνει το τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου». Οι σκωτσέζοι εθνικιστές θριάμβευσαν, κερδίζοντας 48 από τις 59 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου και στη Βόρεια Ιρλανδία, οι υποστηρικτές της ενιαίας Ιρλανδίας κέρδισαν εκείνους που θέλουν να παραμείνει η περιοχή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, για πρώτη φορά από το 1921. Ο Τζόνσον μπόρεσε να τους ενώσει όλους εναντίον των Βρυξελλών. Τώρα που θα μείνουν μόνοι τους, αρχίζουν τα μεγάλα προβλήματα, με τα οποία ελάχιστα ασχολήθηκε ο βρετανικός πολιτικός κόσμος στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, ο κύβος ερρίφθη επίσης αυτή την εβδομάδα. Οι Δημοκρατικοί ανακοίνωσαν επίσημα τις κατηγορίες στις οποίες βασίζουν το αίτημά τους για παραπομπή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε δίκη ζητώντας την καθαίρεσή του: κατάχρηση εξουσίας για την άσκηση πίεσης στην ουκρανική κυβέρνηση προκειμένου να ανακοινώσει έρευνα εις βάρος τού πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, που θεωρείται από τα φαβορί για το Δημοκρατικό χρίσμα στις προεδρικές εκλογές του 2020, και παρακώλυση της σχετικής έρευνας στο Κογκρέσο. Ομως δεν αναμένουμε την αποπομπή του Τραμπ από τον Λευκό Οίκο: δεν βγαίνουν οι ψήφοι στη Γερουσία, την οποία ελέγχουν οι Ρεπουμπλικανοί. Το μέγα ερώτημα είναι τι επιπτώσεις θα έχει όλη αυτή η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην προεκλογική εκστρατεία της επόμενης χρονιάς στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ σκοπεύει να μετατρέψει τη δίκη που θα γίνει στη Γερουσία μετά την αναμενόμενη έγκριση της παραπομπής του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε ένα προεκλογικό αφήγημα για συνωμότες από το «βαθύ κράτος» που, όπως ισχυρίζεται, θέλουν να καταστρέψουν την επιτυχημένη προεδρία του. Αυτό θεωρείται πως θα κινητοποιήσει σίγουρα την εκλογική βάση του Τραμπ που, συσπειρωμένη, θα οδεύσει στις κάλπες. Ομως η παραπομπή του αναμένεται να γίνει θετικά δεκτή από πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους που έδωσαν στους Δημοκρατικούς την πλειοψηφία στη Βουλή κατά τις ενδιάμεσες εκλογές πέρυσι ως αντίδραση στην προεδρία Τραμπ.

Και ίσως, ίσως λένε κάποιοι, η παραπομπή του Τραμπ να μην είναι τόσο σημαντική για τους Αμερικανούς τον ερχόμενο Νοέμβριο όταν θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές. Αλλωστε, ποιος δεν έχει ήδη καταλήξει σε συμπέρασμα για τη θυελλώδη προεδρία Τραμπ;

Καθώς με τη νέα χρονιά η προεκλογική εκστρατεία θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται πλήρως, όλοι αναρωτιούνται εάν θα τεθούν επί τάπητος τα ζητήματα που αφορούν τους πολίτες ή θα υπάρξει μια επανάληψη του 2016. Δηλαδή εμπρηστικές δηλώσεις από τον Τραμπ, πόλωση, ρητορική του μίσους, εθνικισμός. Οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι δεν δείχνουν μέχρι στιγμής ικανοί να τα βάλουν με έναν πρόεδρο που ψεύδεται συστηματικά – έχουν ξεπεράσει τα 15.435 τα ψέματα που έχει πει στη θητεία του και δεν φαίνεται να αλλάζει πορεία. Θα επιλέξουν και στις ΗΠΑ οι ψηφοφόροι εκείνον που φωνάζει περισσότερο; Ισως ναι. Οσο η πολιτική χάνει την ουσία της, ο εθνολαϊκισμός θα ανθεί.