Η «Φαίδρα» {LF}και η φυγή {LF}του Ζυλ Ντασσέν

«Το “δεν ξανάρχομαι να γυρίσω ταινία στην Ελλάδα”, όταν το λέει ένας σκηνοθέτης του κύρους και της φήμης του Ζυλ Ντασσέν, σημαίνει ανυπολόγιστη ηθική και οικονομική ζημιά για τη χώρα μας, σε μια εποχή που υποτίθεται το Κράτος ενδιαφέρεται να προσελκύσει  τους μεγάλους ξένους κινηματογραφικούς παραγωγούς και σκηνοθέτες…». Ο Γ.Κ Πηλιχός με αφορμή τη ματαίωση των γυρισμάτων της ταινίας «Περικλής και Ασπασία» που επρόκειτο να γυρίσει ο Ντασσέν με αμερικανικά κεφάλαια, πήρε συνέντευξη από τον σκηνοθέτη. Λίγες ώρες πριν από την αναχώρησή του για το Παρίσι, το 1962, μεταξύ άλλων είπε:

«Ημουν ερωτευμένος με την Ελλάδα», άρχισε να μου λέει σε πολύ σοβαρό τόνο ο Ζυλ Ντασσέν. Και στον ίδιο τόνο συνέχισε: « Οι ταινίες “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται”, “Ποτέ την Κυριακή” και “Φαίδρα” που γύρισα εδώ ήταν απόρροια και συγχρόνως περίτρανη απόδειξη αυτής της μεγάλης αγάπης μου για την Ελλάδα. Αν με ρωτήσεις όμως αυτή τη στιγμή τι έχει μείνει μέσα μου ύστερα από όλο αυτό το πάθος μου για την Ελλάδα, θα σου απαντήσω: Η ανάμνησις του έρωτά μου για την Ελλάδα! Γιατί; Γιατί δεν είμαι σοφός. Ο Ρούζβελτ ήταν σοφός, γιατί όταν ήταν Πρόεδρος είχε γύρω του ανθρώπους που είχαν κριτικό πνεύμα και όταν το 90% του Τύπου ήταν εναντίον του, απαντούσε: Δεν είναι ο Τύπος η Αμερική, αλλά ο λαός της. Αν είχα τη σωφροσύνη του Ρούζβελτ, δε θα σου έδινα προηγουμένως την απάντηση που σου έδωσα… Η Ελλάδα είναι μια πάρα πολύ όμορφη Κυρά αλλά έχει πολλή θηλυκότητα και της αρέσει να ερωτοτροπεί κι αν θέλεις να σε αγαπάει, δεν πρέπει να την αφήσεις να καταλάβει ότι την αγαπάς πολύ. Τις πιο ευτυχισμένες και τις πιο δυστυχισμένες στιγμές της ζωής μου τις πέρασα εδώ στην Ελλάδα».

Πιο δυστυχισμένες κι από ό,τι κι όταν σας φέρθηκαν άσχημα στην Αμερική τότε επί Μακάρθυ;

Ναι! Γιατί όταν ήρθα στην Ελλάδα ήμουν πια ώριμος να δεχθώ την ευτυχία ή τη δυστυχία… Αν γινόταν η επαφή μου στην Ελλάδα να περιορισθεί στους στενούς συνεργάτες μου και στους αγνούς, απλούς ανθρώπους όπως είναι π.χ. οι ψαράδες των νησιών, θα έβλεπα αυτόν τον τόπο σαν έναν αληθινό Παράδεισο. Δυστυχώς όμως το επάγγελμά μου απαιτεί να έρχομαι σε επαφή με μικρούς γραφειοκράτες. Κι αυτό είναι θάνατος στην ψυχή μου. Εργάσθηκα ενάμιση χρόνο για να προετοιμάσω τον «Περικλή και Ασπασία». Αλλά για να πραγματοποιηθεί μια τέτοια υπερπαραγωγή, που η δαπάνη της με τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς φτάνει τα 15.000.000 δολάρια, δεν μπορεί να γίνει μόνο με τους στενούς συνεργάτες και τους ψαράδες των νησιών. Μια τέτοια υπερπαραγωγή χρειάζεται τη βοήθεια και την κατανόηση των επίσημων Οργανισμών του Κράτους. Λοιπόν: Σας δηλώνω αυτήν τη στιγμή ότι παραιτούμαι αυτού του σχεδίου. Και αφιερώνω αυτήν την παραίτηση στην ταπείνωση που υποστήκαμε εγώ και οι συνεργάτες μου όταν γυρίζαμε τη «Φαίδρα» στα Ναυπηγεία του Σκαραμαγκά…

«Οταν ήρθα να γυρίσω εδώ στην Ελλάδα τη Φαίδρα”, αποκαλύπτει ο Ζυλ Ντασσέν,  «η ελληνική κυβέρνηση με παρακάλεσε να δώσω στην ταινία τα ελληνικά χρώματα, να το παρουσιάσω δηλαδή κατά την παγκόσμια προβολή του ως ελληνικό φιλμ. Οπως αντιλαμβάνεται ο καθένας, αυτό δε θα με συνέφερε από εμπορικής πλευράς. Εν τούτοις, για να δώσω μια χαρά στην Ελλάδα, τηλεφώνησα στη Νέα Υόρκη και πραγματικά οι Αμερικανοί παραγωγοί μου έδωσαν αυτήν την άδεια. Τώρα η ταινία είναι έτοιμη για την παγκόσμια εκμετάλλευσή της, αλλά μέχρι προς μιας ώρας η ελληνική κυβέρνηση που με είχε παρακαλέσει να δώσω την “ελληνική υπηκοότητα” στην ταινία δεν μου έχει παραχωρήσει τα απαιτούμενα σχετικά χαρτιά αυτής της “υπηκοότητας”. Επί δέκα εβδομάδες τώρα εκπρόσωποί μου πηγαινοέρχονται στις διάφορες “αρμόδιες” υπηρεσίες ζητώντας τα χαρτιά της “ελληνικής υπηκοότητας” της “Φαίδρας”, αλλά συνεχώς παραπέμπονται από τη μία υπηρεσία στην άλλη. Τελικά μας παρέπεμψαν στην “αρμόδια” ειδική επιτροπή του υπουργείου Βιομηχανίας… Αλλά μόλις έφθασα στην Αθήνα με επληροφόρησαν  ότι η περιβόητος αυτή “αρμοδία επιτροπή” εκηρύχθη αναρμοδία για το θέμα της “Φαίδρας” και ότι την υπόθεση ανέλαβε προσωπικά ο υπουργός της Βιομηχανίας. Ακριβώς πέντε λεπτά πριν με συναντήσεις, πήρα την απάντηση του κ. υπουργού της Βιομηχανίας. Ποια είναι αυτή η απάντηση; Οτι τον κ. υπουργό της Βιομηχανίας ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ Η ΕΘΝΙΚΟΤΗΣ ΤΗΣ “ΦΑΙΔΡΑΣ”! Σας αναγγέλλω ότι από τη στιγμή αυτή η “Φαίδρα” είναι αμερικανική!».