Ταυτότητες

Είναι κι αυτός ένας τρόπος να συμπυκνωθεί όχι μόνο το νόημα μιας χρονιάς, αλλά η τάση μιας ολόκληρης εποχής. Το 2017 λοιπόν, όταν εκδηλώθηκε το κίνημα #MeToo, η λέξη της χρονιάς για το διαδικτυακό λεξικό Merriam-Webster ήταν ο φεμινισμός. Το 2018, η λέξη που κυριάρχησε ήταν η δικαιοσύνη σε όλες τις μορφές της, φυλετική, κοινωνική, ποινική, οικονομική: κατά 74% περισσότερες ήταν οι αναζητήσεις της σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Αλλά αυτό δεν ήταν τίποτα. Γιατί η αύξηση των αναζητήσεων του φετινού νικητή σε σχέση με το 2018 ήταν 313%.

Πρόκειται για την προσωπική αντωνυμία «They», που κακώς μεταφράστηκε στα ελληνικά «Αυτοί». Γιατί ο λόγος ακριβώς της δημοτικότητάς της είναι ότι έπαψε πλέον να χρησιμοποιείται μόνο για να περιγράψει ένα σύνολο ανδρών, ή ανδρών και γυναικών, και απέκτησε μια νέα χρήση. Σύμφωνα με το λήμμα που προστέθηκε στο λεξικό τον περασμένο Σεπτέμβριο, «αναφέρεται σε ένα άτομο που η ταυτότητα φύλου του είναι μη δυαδική». Που δεν επιθυμεί δηλαδή να ταυτίζεται με κανένα από τα «δύο κυρίαρχα φύλα».

Ολα αυτά μπορεί να φαίνονται ακατανόητα, ή ακόμη και προκλητικά, σε μια χώρα που αρνήθηκε να περιλάβει στο Σύνταγμά της την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού. Η Αμερικανική Ψυχολογική Ενωση, πάλι, ζήτησε επισήμως να προτιμάται στις επαγγελματικές δημοσιεύσεις το «they» από το «he» ή το «she» όταν γίνεται αναφορά είτε σε ένα άτομο αγνώστου φύλου είτε σε κάποιον που χρησιμοποιεί το «they».

Οι αγγλόφωνοι θα πρέπει επιπλέον να συνηθίσουν τη σύνταξη αυτής της λέξης με το ρήμα στον πληθυντικό αριθμό – όταν φυσικά χρησιμοποιείται με «μη δυαδικό» τρόπο. Εμείς, πάλι, δεν έχουμε τέτοια γραμματική αντίφαση. Γιατί η αντίστοιχη ελληνική λέξη είναι «το». Και είναι πια γνωστό ότι το Τζέισον-Αντιγόνη Δούσης δικαιώθηκε τον Νοέμβριο του 2017 ως προς την προσθήκη του δεύτερου ονόματός του, αν και απορρίφθηκε πρωτοδίκως το αίτημά του να διαγραφεί το καταχωρισμένο του φύλο από τα νομικά του έγγραφα.

«Κάθε άτομο είναι βιολογικά ένας διαφορετικός συνδυασμός εξωτερικών και εσωτερικών χαρακτηριστικών», έλεγε τον περασμένο Ιούνιο στο One Channel και στον Κώστα Γιαννακίδη, εξηγώντας γιατί έχει μεγάλη σημασία η νομική κατοχύρωσή του ως άφυλου. Αυτό θα βοηθήσει και την ελληνική κοινωνία να αρχίσει να εξοικειώνεται με πράγματα που στο εξωτερικό είναι πλέον αποδεκτά. Γιατί το bullying, τα σεξιστικά αστεία και η εν γένει αντιμετώπιση των «διαφορετικών» απεικονίζουν μια πολιτισμική καθυστέρηση που δεν αρμόζει σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα.

Και κάτι ακόμα. Ο Ζακ Κωστόπουλος δεν κακοποιήθηκε μέχρι θανάτου επειδή ήταν διαφορετικός. Η καθυστέρηση όμως που παρατηρείται στις διαδικασίες για την απονομή δικαιοσύνης, και οδήγησε πρόσφατα σε ανακοίνωση της Διεθνούς Αμνηστίας, επιτρέπει την υποψία ότι ο γνωστός ακτιβιστής πληρώνει και μετά θάνατον τη διαφορετικότητά του.