Ωρα να εξασφαλίσουμε την καλύτερη προστιθέμενη αξία για τους πολίτες της Ευρώπης!

Οι διαπραγματεύσεις για το επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης εισέρχονται σε αποφασιστική φάση. Αν και εκ πρώτης όψεως αυτό φαίνεται να αποτελεί τεχνική συζήτηση για τον προϋπολογισμό, στην πραγματικότητα το αποτέλεσμά της θα καθορίσει τι θα είναι σε θέση να επιτύχει η Ευρωπαϊκή Ενωση για τους πολίτες της. Η Επιτροπή υπέβαλε τις προτάσεις της τον Μάιο 2018, οι διαπραγματεύσεις άρχισαν ουσιαστικά φέτος και η φινλανδική προεδρία πρότεινε τώρα συμβιβαστική λύση. Πρόκειται αναμφισβήτητα για δύσκολο έργο. Οι θέσεις των κρατών μελών είναι εκ διαμέτρου αντίθετες, ενώ ορισμένα μεν ζητούν σημαντικές οικονομίες λόγω της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, άλλα δε υποστηρίζουν ότι βασικοί τομείς, όπως η γεωργία και η περιφερειακή ανάπτυξη, χρειάζονται συνεχή στήριξη. Ενα καίριο ζήτημα που θέτουν πολλοί είναι το κατά πόσον η συνεισφορά της κάθε χώρας στον προϋπολογισμό της ΕΕ θα αξιοποιήσει κατά τον καλύτερο τρόπο τα χρήματα των φορολογουμένων της.

Αυτό είναι και το μέγα ερώτημα (αξίας, κυριολεκτικά, δισεκατομμυρίων ευρώ!). Με πιθανές απαντήσεις που περιλαμβάνουν την κοινή γεωργική πολιτική και το περιβάλλον, τις κοινωνικές και περιφερειακές δαπάνες, τις νέες και ενισχυμένες προτεραιότητες – οι οποίες καλύπτουν ένα φάσμα από την καινοτομία, την ψηφιακή οικονομία και τις επενδύσεις έως τη μετανάστευση, την εξωτερική δράση, την άμυνα και την ασφάλεια – το σχέδιο της Επιτροπής του Μαΐου 2018 αποτελεί μια ρεαλιστική πρόταση. Φτάνοντας ποσοστό 1,114% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ, βασίζεται στην παραδοχή ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το μέλλον θα πρέπει να είναι σύγχρονος και φιλόδοξος, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη το χρηματοδοτικό έλλειμμα λόγω Brexit. Ταυτόχρονα, η πρότασή μας δίνει στην Ενωση τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει γεωπολιτικές προκλήσεις και να καταστεί ισχυρότερος παγκόσμιος παράγοντας. Λαμβάνοντας υπόψη τα οφέλη της ενιαίας αγοράς, που εκτιμάται ότι θα συνεισφέρουν στην ευρωπαϊκή οικονομία κατά μέσο όρο περίπου 6% ετησίως, οι απαιτούμενες εθνικές συνεισφορές για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού, οι οποίες δεν υπερβαίνουν το 1% του ΑΕΕ της ΕΕ βάσει της πρότασης της Επιτροπής, είναι απλώς μια πολύ καλή συμφωνία.

Κατά το τελευταίο ενάμισι έτος, η Ενωση έχει λάβει σημαντικά μέτρα για τον καθορισμό του στρατηγικού της θεματολογίου και των προτεραιοτήτων της, όπως η αύξηση της δράσης για το κλίμα, η κοινωνικά θεμιτή και δίκαιη μετάβαση στην πράσινη οικονομία· η δυνατότητα ψηφιακού μετασχηματισμού της Ευρώπης, η ανταγωνιστικότητα, η προώθηση των δεξιοτήτων και της εκπαίδευσης, η έρευνα και η καινοτομία· η διαφύλαξη της ασφάλειας, της προστασίας και της άμυνας των ευρωπαίων πολιτών· ο ισχυρός και ενεργός ηγετικός ρόλος στον κόσμο. Και τελευταία αλλά εξίσου σημαντική: η αποτελεσματική αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προκλήσεων και η διαχείριση των συνόρων της Ενωσης. Πρόκειται για δράσεις που παρέχουν σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τέτοιες προκλήσεις. Δράσεις που ζητούν οι ευρωπαίοι πολίτες!

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να καθοριστεί με τρόπο που να επιτρέπει στην ΕΕ να υλοποιήσει αυτά που υποσχέθηκε στους ευρωπαίους πολίτες. Δεν μπορούμε να αποσυνδέσουμε τις προτεραιότητες από τον προϋπολογισμό και θα πρέπει να διαθέσουμε τα χρήματά μας εκεί όπου χρειάζονται περισσότερο: σε αντίθετη περίπτωση, ζημιώνεται η αξιοπιστία της ΕΕ στα μάτια των πολιτών της και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής λαμβάνει εξίσου υπόψη την ορθή εκτέλεση των κονδυλίων, η οποία αποτελεί ευθύνη έναντι των ευρωπαίων φορολογουμένων. Η καλή συμμόρφωση και η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, που επιβεβαιώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, θα πρέπει να παραμείνουν βασικός στόχος στην επόμενη γενιά κονδυλίων, με σεβασμό του κράτους δικαίου και μηδενική ανοχή για την απάτη ως βασικές αρχές που διέπουν τις δαπάνες της ΕΕ.

Δύο είναι οι προϋποθέσεις για επιτυχή έκβαση των διαπραγματεύσεων σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο: η ακλόνητη επιδίωξη συλλογικού οφέλους που θα αντισταθμίζει το εθνικό συμφέρον και η καλή θέληση να γίνουν παραχωρήσεις και να επιτευχθεί συμβιβασμός όπου το σύνολο θα είναι περισσότερο από ένα απλό άθροισμα των μερών. Επείγει πλέον για τους ηγέτες που συνέρχονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εντός της εβδομάδας, να υπερβούν τους στενούς εθνικούς στόχους και να επικεντρωθούν στους τομείς στους οποίους η Ευρώπη μπορεί με τρόπο συλλογικό να επιτύχει περισσότερα για τους πολίτες και την οικονομία της, περισσότερα για το γεωπολιτικό συμφέρον μας και για το κλίμα απ’ όσα μπορούν να επιτευχθούν σε κάθε μία από τις πρωτεύουσες της Ενωσης.

Πρόκειται για απόφαση ύψιστης προτεραιότητας και δοκιμασία της θεσμικής και της πολιτικής ευθύνης.

* Ο Γιοχάνες Χαν είναι ο ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τον Προϋπολογισμό και τη Διοίκηση