Η συζήτηση {CR}που πρέπει να κάνει η Ευρώπη

Η ευρωζώνη βρίσκεται σε δύσκολη θέση Παρά τις διαδοχικές δόσεις νομισματικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο πληθωρισμός παραμένει πεισματικά κάτω από τον στόχο. Η συμβατική νομισματική πολιτική και ακόμη και η ποσοτική χαλάρωση έχουν προφανώς περιορισμένη ισχύ όταν τα επιτόκια είναι σχεδόν μηδενικά.

Οι σκεπτικιστές ανησυχούν, επιπλέον, ότι η μείωση των επιτοκίων θα βλάψει περαιτέρω τις τράπεζες της Ευρώπης. Εάν υπάρξει νέα ύφεση επίσης, η ΕΚΤ θα έχει περιορισμένο περιθώριο αντισταθμιστικής δράσης, και πάλι επειδή τα επιτόκια είναι ήδη χαμηλά. Η λύση σε αυτό το πρόβλημα που πρότεινε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είναι η μεγαλύτερη εξάρτηση από τη δημοσιονομική πολιτική. Ομως πολλές χώρες όπως η Γερμανία δεν θέλουν δημοσιονομική επέκταση.

Η νομιμότητα της ΕΚΤ εξαρτάται από την υποστήριξη του κοινού. Και η κοινή γνώμη για τη λήψη δημοσιονομικού χαρακτήρα μέτρων θα είναι έντονα αρνητική σε χώρες όπως η Γερμανία. Η γερμανική κυβέρνηση, εκφράζοντας αυτή τη λαϊκή αγανάκτηση, θα μπορούσε να διαμαρτυρηθεί με διάφορους τρόπους, όπως η άρνηση συμμετοχής στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ που απαιτούν ομόφωνη συναίνεση.

Τώρα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι πόροι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕτΕ). Η ΕτΕ διαθέτει καταβεβλημένα κεφάλαια και αποθεματικά ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ και 222 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον κεφαλαίων. Εχει διοικητικό συμβούλιο από όλα τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, περιορίζοντας τον κίνδυνο λήψης αποφάσεων. Η ικανότητά της είναι να χρηματοδοτεί βιώσιμα επενδυτικά σχέδια. Υπόκειται στην πειθαρχία της αγοράς και κερδίζει θετικές αποδόσεις στις επενδύσεις της. Η αύξηση των δαπανών και του δανεισμού θα είναι απολύτως συνεπής με την εντολή της ΕτΕ.

Η πρόσβαση της ΕτΕ σε κεφάλαια θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά για να μπορέσει η τράπεζα να κάνει τη διαφορά. Βεβαίως, οι προτάσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου θα συναντήσουν πολιτική αντίσταση από όσους φοβούνται ότι μια ισχυρότερη ΕτΕ θα είναι μια ελλειμματική ΕτΕ. Ομως στο σημερινό περιβάλλον που υπάρχει δεν είναι πιθανόν να υπάρξουν τέτοιες μεγάλες απώλειες. Η δράση αυτή, σε κάθε περίπτωση, είναι η συζήτηση που πρέπει να έχει η Ευρώπη. Αντιμετωπίζοντας κατά μέτωπο το θέμα της χορήγησης ρευστότητας (stimulus) είναι πιο πιθανό να υπάρξει επιτυχία στις προσπάθειες.

Ο Μπάρι Αϊχενγκριν είναι καθηγητής Οικονομικών στο University of California, Berkeley και πρώην σύμβουλος στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο