Ψυχρότητα μέχρι τέλους στο τραπέζι της «Νορμανδίας»

Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο ουκρανός ομόλογός του Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκαν χθες για πρώτη φορά σε σύνοδο στο Παρίσι που είχε στόχο την αποκατάσταση της ειρήνης στην Ανατολική Ουκρανία. Παρόντες στη συνάντηση του λεγόμενου «σχήματος της Νορμανδίας» ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, σε μια νέα προσπάθεια να τερματιστεί η σύγκρουση μεταξύ των στρατιωτικών δυνάμεων του Κιέβου και των φιλορώσων αυτονομιστών, που έχει ως αποτέλεσμα να έχουν χάσει τη ζωή τους περισσότερα από 13.000 άτομα από το 2014 μέχρι σήμερα.

Οι διπλωμάτες και οι αναλυτές, πάντως, προειδοποιούν πως οι πιθανότητες για ειρήνη είναι ελάχιστες, με τον Ζελένσκι, έναν κωμικό ηθοποιό που ασχολήθηκε πρόσφατα με την πολιτική, να έχει ελάχιστο περιθώριο κινήσεων στο εσωτερικό της χώρας του και να ανησυχεί μήπως προσφέρει πολλά στον «αντίπαλο», και τον Πούτιν να μη δείχνει κάποια πρόθεση να υποχωρήσει στις εξωτερικές πιέσεις. Ιδιαίτερα ενδεικτική της στάσης του ρώσου προέδρου είναι πως χθες, λίγο πριν από την έναρξη της συνόδου, το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι εξέδωσε διαβατήρια για 125.000 κατοίκους της ανταρτοκρατούμενης Ανατολικής Ουκρανίας, εμβαθύνοντας τις σχέσεις της Μόσχας με την περιοχή των αυτονομιστών. Μια περιοχή που ενώ θεωρητικά ανήκει στην Ουκρανία, ουσιαστικά βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο. Τον Απρίλιο, ο Πούτιν προχώρησε στην απλοποίηση της διαδικασίας για τους κατοίκους των περιοχών που ελέγχουν οι φιλορώσοι αυτονομιστές να αποκτήσουν ρωσικά διαβατήρια, αναγκάζοντας το Κίεβο να καλέσει τη Δύση να επιβάλει νέες διεθνείς κυρώσεις στη Μόσχα.

Χθες, οι τέσσερις ηγέτες, που συναντώνται υπό το σχήμα αυτό για πρώτη φορά μετά το 2016, είχαν στην αρχή διμερείς συναντήσεις. Αργότερα, χωρίς να ανταλλάξουν μεταξύ τους βλέμματα, χωρίς χαμόγελα και χωρίς χειραψία μπροστά στις κάμερες, Πούτιν και Ζελένσκι μπήκαν στην αίθουσα του Μεγάρου των Ηλυσίων για τη συνάντησή τους με τους άλλους δύο ηγέτες. Οι δυο τους συναντήθηκαν αργότερα σε άλλη αίθουσα. «Το βασικό ζήτημα είναι να διαπιστώσουν εάν μπορεί να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη, ώστε να προχωρήσουμε προς τον στόχο της αποκατάστασης της κυριαρχίας της Ουκρανίας» δήλωσε γαλλική διπλωματική πηγή. Ο ίδιος επισήμανε ότι η χθεσινή σύνοδος κορυφής θα βοηθήσει τις δύο πλευρές να προχωρήσουν στη λήψη νέων μέτρων αποκλιμάκωσης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης βάσει της συμφωνίας του 2015 στο Μινσκ.

Η Ρωσία και η Ουκρανία προχώρησαν σε ανταλλαγή κρατουμένων τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο η Μόσχα επέστρεψε τρία πολεμικά πλοία της Ουκρανίας τα οποία είχε συλλάβει πέρυσι στα ανοιχτά της Κριμαίας. Το Κίεβο επιθυμεί να πετύχει μια βιώσιμη εκεχειρία στην περιοχή Ντονμπάς, την ανταλλαγή όλων των κρατουμένων και ένα χρονοδιάγραμμα για την αποχώρηση όλων των ενόπλων δυνάμεων που βρίσκονται παράνομα σε περιοχές που ελέγχουν οι φιλορώσοι αυτονομιστές, ανέφεραν ουκρανοί αξιωματούχοι. Οι σχέσεις των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα τεταμένες από το 2014, όταν η Ρωσία προσάρτησε τη χερσόνησο της Κριμαίας.

Ο ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται στο κέντρο ενός άλλου πολιτικού δράματος, της παραπομπής του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το αίτημα της καθαίρεσης. Ο Τραμπ κατηγορείται ότι είχε κατακρατήσει στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, καθώς ζητούσε ως αντάλλαγμα για τη χορήγησή της από τον Ζελένσκι να ξεκινήσει έρευνα εις βάρος του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, που θεωρείται από τα φαβορί για το χρίσμα των Δημοκρατικών ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2020.