Πόσο φοβούνται οι επενδυτές;

Η κατασκευή και συστηματική παρακολούθηση δεικτών προσέγγισης του επενδυτικού συναισθήματος συγκεντρώνει το διεθνές ενδιαφέρον τόσο των ερευνητών όσο και των συμμετεχόντων στις αγορές. Αν και το συναίσθημα ή ο «φόβος» του επενδυτή είναι ιδιαίτερα δύσκολο να προσεγγισθεί και να μετρηθεί με ακρίβεια, οργανισμοί διεθνούς κύρους και πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα κατασκευάζουν και δημοσιεύουν δείκτες οι οποίοι προσεγγίζουν το επενδυτικό και το γενικότερο οικονομικό συναίσθημα. Επιπλέον, δείκτες οι οποίοι βασίζονται σε στοιχεία της αγοράς προσφέρουν πιο άμεση πληροφόρηση και διατίθενται ακόμη και σε ημερήσια βάση παρέχοντας έγκαιρα σημάδια για την πορεία της αγοράς και για την εξέλιξη του επενδυτικού και οικονομικού συναισθήματος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ΚΕΠΕ πρωτοπορεί και από τον Ιανουάριο του 2014 εκτιμά και παρουσιάζει συστηματικά τον δείκτη KEPE GRIV ή αλλιώς «δείκτη φόβου» για την ελληνική αγορά. Ο δείκτης του ΚΕΠΕ ακολουθεί τη μεθοδολογία του δείκτη VIX του Chicago Board Options Exchange στη βάση των τιμών των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς και πώλησης του δείκτη FTSE/ΑΤΗΕΧ Large Cap. Οι τιμές του παρουσιάζονται αποκλειστικά στην ιστοσελίδα του ΚΕΠΕ. Πρόκειται για έναν δείκτη τεκμαρτής μεταβλητότητας που αποτυπώνει την αναμενόμενη μελλοντική βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα του υποκείμενου δείκτη για τις επόμενες 30 ημέρες. Επί της ουσίας, ο δείκτης αντανακλά την αβεβαιότητα και τον «φόβο» των συμμετεχόντων στην ελληνική αγορά παραγώγων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ανοδική πορεία του δείκτη εκφράζει την αύξηση της αβεβαιότητας και του φόβου στην αγορά, ενώ η πτωτική πορεία του δείκτη αποτυπώνει τη μείωση της αβεβαιότητας και του φόβου και κατ’ επέκταση τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των επενδυτών στην εγχώρια αγορά.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη διαθέσιμη εκτίμηση του δείκτη φόβου, η οποία παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα του ΚΕΠΕ, η τιμή του μειώθηκε στις 29/11/2019 σε 23,75% από 25,89% στις 31/10/2019. Η τιμή αυτή βρίσκεται σε χαμηλότερα του ιστορικού μέσου όρου επίπεδα (33,38%). Επιπλέον, η τιμή του δείκτη έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα υψηλά επίπεδα του έτους (άνω του 30%) που προηγήθηκαν κατά τον Ιούλιο του 2019 λόγω και της προεκλογικής περιόδου. Η εξέλιξη αυτή κρίνεται ιδιαίτερα θετική καθώς αποτυπώνει τη σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στην ελληνική αγορά, στον απόηχο και της αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τον διεθνή οίκο αξιολόγησης Standard and Poor’s στα τέλη Οκτωβρίου 2019.

Λαμβάνοντας υπόψη τη χρησιμότητα και το πληροφοριακό περιεχόμενο των δεικτών συναισθήματος, ο δείκτης φόβου του ΚΕΠΕ αποτελεί ένα χρήσιμο μέτρο προσέγγισης του επενδυτικού συναισθήματος για την ελληνική αγορά. Ασφαλώς, μεμονωμένες παρατηρήσεις αποκλειστικά ενός δείκτη δεν μπορούν να αποδώσουν το σύνολο της πληροφόρησης για μια αγορά ή για μια εθνική οικονομία, αποτελούν όμως χρήσιμα «σήματα» για την περαιτέρω διεξοδική ανάλυση των θεμελιωδών μεγεθών και της μακροοικονομικής κατάστασης. Η συστηματική παρακολούθηση του δείκτη σε συνδυασμό με τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας μπορεί να δώσει μια πληρέστερη εικόνα της ελληνικής οικονομίας και του επενδυτικού συναισθήματος, καθώς και να οδηγήσει σε χρήσιμα συμπεράσματα για τους συμμετέχοντες στην αγορά.

Ο Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι πρόεδρος του ΔΣ και επιστημονικός διευθυντής του ΚΕΠΕ.
Η Φωτεινή Οικονόμου είναι ερευνήτρια του ΚΕΠΕ.