Εφερε ανατροπές στις μεγάλες δίκες

Μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό ποινικό τοπίο έφτασαν να κριθούν από τα δικαστήρια μια σειρά από σοβαρές δικαστικές υποθέσεις με έντονο κοινωνικό αντίκτυπο, οικονομικό υπόβαθρο και πολιτικές διαστάσεις.

Υποθέσεις που απασχόλησαν για πολύ καιρό τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και τα κεντρικά δελτία των τηλεοπτικών σταθμών, υποθέσεις με κατηγορουμένους εντός και εκτός των ελληνικών συνόρων, υποθέσεις που συνδέθηκαν με τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος, τις τελευταίες μέρες βρέθηκαν ξανά στο προσκήνιο.

Μόνο που οι «συντεταγμένες» με βάση τις διατάξεις του νέου Ποινικού Κώδικα ήταν εντελώς διαφορετικές σε σχέση με όσα προέβλεπε ο ποινικός νόμος όταν άρχισε να ξετυλίγεται το κουβάρι τέτοιων δικαστικών υποθέσεων.

Η εφαρμογή στην πράξη πλέον του νέου Ποινικού Κώδικα, η μεταρρύθμιση του οποίου, κατά κοινή ομολογία, ήταν εκ των πραγμάτων και επί της ουσία αναγκαία, μεταβάλλει το ποινικό πλαίσιο της τιμωρίας όσων κρίθηκαν ένοχοι με τη «σφραγίδα» της ελληνικής Δικαιοσύνης. Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις που οι νέες ρυθμίσεις, παρά το γεγονός ότι κινούνται στο πλαίσιο του εξορθολογισμού των ποινών, προκαλούν αίσθηση και γίνονται αντικείμενο συζήτησης όχι μόνο μεταξύ των πολιτών, αλλά και μεταξύ δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών.

Ωστόσο, το νομοθέτημα ψηφίστηκε από την ελληνική Βουλή και αποτελεί πλέον νόμο του κράτους. Ως εκ τούτου, οι δικαστές ως εφαρμοστές του δικαίου καλούνται να κρίνουν τις υποθέσεις που φτάνουν ενώπιόν τους και τους κατηγορουμένους που κάθονται στο εδώλιο με βάση τις ισχύουσες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα.

Υπόθεση ENERGA

Η μείωση των ποινών στην υπόθεση της Energa και η εντελώς διαφορετική ποινική μεταχείριση που επιφύλαξε το Πενταμελές Εφετείο της Αθήνας για τους κατηγορουμένους εφαρμόζοντας τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα αποτελεί μία από τις χαρακτηριστικότερες ιστορίες στις οποίες οι αλλαγές του Κώδικα έπαιξαν καταλυτικό ρόλο.

Η απόφαση που εκδόθηκε σε δεύτερο βαθμό από το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων επέβαλε ποινές, τη μεγαλύτερη πέντε χρόνια φυλάκιση, και τις υπόλοιπες το πολύ ως τρία χρόνια στους εμπλεκομένους στην υπόθεση αυτή.

Η αναγνώριση τριών ελαφρυντικών, όπως προβλέπει ο νέος Κώδικας, στον επιχειρηματία Αρη Φλώρο έριξε την ποινή του στα πέντε χρόνια (σε πρώτο βαθμό είχε καταδικαστεί σε 21 χρόνια) και βέβαια τον οδήγησε εκτός φυλακής. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι κανένας από όσους κρίθηκαν ένοχοι δεν οδηγήθηκαν στη φυλακή. Ο αντίλογος βέβαια σε ανάλογες υποθέσεις είναι ότι και στο πρόσφατο παρελθόν δικαστήρια επέβαλαν μεγάλες ποινές, ακόμα και 20 χρόνια κάθειρξη, αλλά έδιναν αναστολή και οι κατηγορούμενοι παρέμεναν ελεύθεροι και προτού θεσπιστεί ο νέος Ποινικός Κώδικας.

ΥΠΟΘΕΣΗ SIEMENS

Για την υπόθεση των αποκαλούμενων «μαύρων ταμείων» της Siemens χρειάστηκε να περάσουν 14 ολόκληρα χρόνια για να γραφτεί ο επίλογος του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Η κατάργηση του νόμου περί καταχραστών του Δημοσίου (Ν. 1608/1950), που προέβλεπε για τους κατηγορουμένους ακόμη και την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, σε συνδυασμό με τη μετατροπή της δωροδοκίας από κακούργημα σε πλημμέλημα, άλλαξε τα δεδομένα σε ό,τι αφορά και την ποινική μεταχείριση των κατηγορουμένων. Οι ποινές που επιβλήθηκαν κυμαίνονται κατά περίπτωση ανάλογα με την αναγνώριση ή μη ελαφρυντικού από 6 έως 15 χρόνια κάθειρξη, που είναι και η ανώτερη προβλεπόμενη από τον νόμο για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Οι δικαστές μάλιστα για επτά εκ των κατηγορουμένων αποφάσισαν η έφεση να μην έχει αναστέλλουσα δύναμη, γεγονός που οδήγησε τρεις εκ των κατηγορουμένων που ήταν παρόντες στη φυλακή.

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΡΚΟΝΕΑ

Πολύς λόγος έχει γίνει και σε σχέση με την αναγνώριση των ελαφρυντικών, κυρίως αυτό του σύννομου βίου, που ουσιαστικά αποτελεί και γέφυρα για την ευνοϊκότερη ποινική αντιμετώπιση και την τιμωρία με χαμηλότερη ποινή.

Η δίκη σε δεύτερο βαθμό του πρώην ειδικού φρουρού Επαμεινώνδα Κορκονέα, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αλλά του αναγνωρίστηκε – σε αντίθεση με το πρωτοβάθμιο δικαστήριο – το ελαφρυντικό του σύννομου βίου, ανέδειξε την προβληματική τού όλου θέματος.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Πλιώτας παρενέβη ασκώντας αναίρεση κατά της απόφασης του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου της Λαμίας. Και έτσι σύντομα ο Αρειος Πάγος με απόφασή του καλείται να οριοθετήσει, μέσω της νομολογίας, τα όρια και τις προϋποθέσεις της αναγνώρισης του ελαφρυντικού του σύννομου βίου. Ενα ελαφρυντικό που πέρα από την «υπόθεση Κορκονέα», αγγίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό εκκρεμών ποινικών υποθέσεων, καθώς αυτό προβάλλεται από τους συνηγόρους των κατηγορουμένων με στόχο τη μείωση της επαπειλούμενης ποινής.

ΥΠΟΘΕΣΗ Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Μια άλλη παράμετρος των αλλαγών που έφερε ο Ποινικός Κώδικας είναι η παραγραφή πλημμεληματικών υποθέσεων, με αποτέλεσμα επί της ουσίας ο δράστης να μένει ατιμώρητος. Προ ημερών το Τριμελές Εφετείο της Αθήνας κάνοντας δεκτή ένσταση παραγραφής εκ μέρους της υπεράσπισης, έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη σε βάρος του πρώην βουλευτή της ΝΔ Νίκου Γεωργιάδη, ο οποίος αποδίδει την ποινική του εμπλοκή σε πολιτικούς λόγους. Το πρωτόδικο δικαστήριο τον είχε κρίνει, κατά πλειοψηφία, ένοχο για ασέλγεια σε βάρος ανηλίκων που φέρεται να έχει τελεστεί στη Μολδαβία, επιβάλλοντάς του ποινή φυλάκισης 28 μηνών με αναστολή και χρηματική ποινή 20.000 ευρώ.

Πηγές πάντως από τον χώρο της Δικαιοσύνης επισημαίνουν πως, όποτε κι αν εφαρμοζόταν ένας νέος Κώδικας, θα επέφερε τέτοιες συνέπειες. Ολοι συμφωνούν ότι για ορισμένα αδικήματα ήταν απαραίτητη η αλλαγή στην ποινική τους αξιολόγηση, όπως επίσης ήταν αναγκαίος και ο εξορθολογισμός των ποινών. Το νέο νομοθέτημα δοκιμάζεται πλέον στην καθημερινή δικαστηριακή πρακτική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.