Ακόμα ένα «ψευδοκράτος»

Η συνάντηση του έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Λονδίνο ήταν ριψοκίνδυνη κίνηση. Αναμενόταν ότι αυτό που επρόκειτο να συμβεί θα ήταν η ανταλλαγή παράλληλων μονολόγων, αλλά πάντα υπάρχει ο κίνδυνος σε τέτοιου τύπου συναντήσεις κάτι να στραβώσει. Και αντί για κάποια εκτόνωση, να σωρευτεί κι άλλη ένταση.

Εν πάση περιπτώσει, όπως φαίνεται, μετά το τέλος της συνάντησης ο έλληνας Πρωθυπουργός βρήκε κάτι για να πατήσει: την αποδοχή εκ μέρους του Ερντογάν της συνέχισης των συνομιλιών για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (αξίζει να σημειωθεί ότι, την προηγουμένη, από παρεξήγηση ή εσκεμμένα, κύκλοι του υπουργείου Αμύνης όπως φημολογείται υπονόμευσαν στην πράξη με μια «θερμοκέφαλη», υπερπατριωτική δημοσιογραφική διαρροή). Κάποιοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, θεωρούν ότι δεν είναι σοβαρό ανάχωμα στην ένταση, ότι όσο εμείς θα βαυκαλιζόμαστε ότι συζητάμε με τους Τούρκους εκείνοι θα προχωρούν για τη δημιουργία τετελεσμένων.

Η απάντηση είναι ότι ποτέ δεν κάνει κακό να συζητάμε. Να κρατάμε ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Είναι παλαιά πρακτική ακόμα και σε μεγάλες κρίσεις η Ελλάδα να εμφανίζεται ως μια δύναμη που εξασφαλίζει την κυβερνητική σταθερότητα. Ακόμα και το 1976, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε επίδειξη υπερπατριωτισμού με την ιστορική φράση «Βυθίσατε το Χόρα» (ωκεανογραφικό πλοίο που έκανε υποθαλάσσιες έρευνες σε περιοχές που καθορίζονται από την ελληνική υφαλοκρηπίδα), ο πρωθυπουργός τότε Κωνσταντίνος Καραμανλής συνομιλούσε με την Τουρκία του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ.

Προφανώς, η ανοιχτή δίοδος με την Τουρκία είναι μέρος μόνο μιας πολυδιάστατης πολιτικής που επιδιώκει να αποτραπούν θερμά επεισόδια. Στη συγκυρία, ατυχώς, η Ευρώπη δεν είναι ο εταίρος που εμείς θα θέλαμε, ενώ και η Αμερική του Τραμπ, παρά την υποστήριξη των ελληνικών θέσεων από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, δεν δείχνει διατεθειμένη να παίξει ρυθμιστικά κατευναστικό ρόλο. Η Ελλάδα οφείλει να επανανακαλύψει τον ρόλο της στην περιοχή, αξιοποιώντας το μεγάλο γεωπολιτικό πλεονέκτημα της ευρωπαϊκής της ταυτότητας. (Στο σημείο αυτό αξίζει να σκεφτούμε πού θα βρισκόμασταν σήμερα και στα ελληνοτουρκικά αν οι τυχοδιωκτισμοί του 2015, εκ μέρους Τσίπρα – Βαρουφάκη, που οδήγησαν στο δημοψήφισμα και στην παρ’ ολίγον εκδίωξη της χώρας από την ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ενωση, δεν είχαν την κατάληξη που γνωρίζουμε.)

Τι μένει; Μια ανάγκη αναστοχασμού – όχι στη γραμμή της αντιπολιτευτικής κριτικής για την αντιπολίτευση (που εισηγούνται διάφοροι στον ΣΥΡΙΖΑ και η Φώφη Γεννηματά) αλλά στη γραμμή των πραγματικών δυνατοτήτων μας. Η ανάγκη δηλαδή να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι.

Στο μεταξύ, ας πάρουμε απόφαση ότι η Τουρκία θα μετατρέψει άμεσα το μνημόνιο που υπέγραψε με τη Λιβύη σε συμφωνία. Η δική μας διπλωματία θα επιμένει ότι η συμφωνία είναι άκυρη και θα επενδύει σε αλλαγή των συσχετισμών στην ταραγμένη αφρικανική χώρα. Η ουσία όμως είναι μία: οσονούπω, μετά την τουρκολιβυκή συμφωνία, αποκτάμε ακόμα ένα «ψευδοκράτος», ακόμα ένα πρόβλημα που θα το ξορκίζουμε σαν να μην υπάρχει. Οπως το Κυπριακό, που δυο φορές, το 2004 και το 2017, έφτασε στα πρόθυρα μιας λύσης η οποία θα άφηνε το νησί ενωμένο, αλλά τη λύση αυτή δεν την ήθελαν ούτε η Κύπρος ούτε η Ελλάδα.

Ο μύλος του Σκουρλέτη
Ξαφνιάστηκα διαβάζοντας, χθες, εφημερίδα που πρόσκειται στην αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία αναπαράγει τις δεισιδαιμονίες κατά του δικτύου 5G και της πιλοτικής εφαρμογής του στην Καλαμάτα. Ενα νέο κίνημα αριστερού «λουδιτισμού» χτίζεται από την πόλη της Πελοποννήσου και σύντομα θα διαδοθεί σε όλη την Ελλάδα. Ενα νέο 666, με αντίπαλους τις κεραίες της κινητής τηλεφωνίας.
Αν μάλιστα δει κανείς και τα συγκεκριμένα πρόσωπα που μπλόκαραν το 5G στο δημοτικό συμβούλιο της πόλης, θα διαπιστώσει ότι δεν είναι παραδοσιακοί ψεκασμένοι αυτοί που υποκινούν την αντίδραση αλλά ο προοδευτικός πληθυσμός της πόλης. Οπως μαθαίνω από τις πηγές μου στην Καλαμάτα, η πρόταση ήρθε στο συμβούλιο από τον συνδυασμό Κοσμόπουλου, κεντροαριστερού που διεκδίκησε την επίσημη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ. Ψήφισαν ακόμα δημοτικοί σύμβουλοι των παρατάξεων Μ. και Δ. Οικονομάκου, Τζαμουράνη, Μάκαρη, Κουζή και Αντωνόπουλου.
Ο Τζαμουράνης, παλαιός στην αυτοδιοίκηση, στηρίχτηκε απ’ το ΚΙΝΑΛ – ο Τσαπόγας, γνωστό στέλεχός του, ήταν για χρόνια δεξί χέρι του Σταύρου Μπένου. Ο Μάκαρης (που έχει υπάρξει ΑΝΕΛ) στηρίχτηκε απ’ τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Δ. Οικονομάκος είναι ΚΚΕ. Οι υπόλοιποι είναι αριστεροί και έχουν στελέχη στη «Γέφυρα». Δεξιός θεωρείται ο Αντωνόπουλος, δεξιά, σαμαρικιά, είναι και η Μαρία Οικονομάκου. (Ο πρώην χρυσαυγίτης Κουκούτσης, πάντως, ψήφισε ορθολογικά!)
Μύλος. Ο μύλος του νόμου Σκουρλέτη που έκανε την απλή αναλογική στην αυτοδιοίκηση.