Το προεδρικό τρίο που προκαλεί αρρυθμίες στην «ισχυρότερη συμμαχία» της Ιστορίας

Οι εορτασμοί για τη συμπλήρωση 70 ετών από τη δημιουργία του ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είναι θριαμβευτική, γράφει το περιοδικό Economist. Ο μέσος όρος διάρκειας των συλλογικών αμυντικών συμμαχιών τους τελευταίους 5 αιώνες είναι μόλις 15 χρόνια. Το ΝΑΤΟ όχι μόνο επιβίωσε άνω του τριπλάσιου αλλά βρίσκεται και σε σχετικά καλή κατάσταση. Παραμένει «η ισχυρότερη συμμαχία στην Ιστορία», όπως λέει ο γ.γ. του βορειοατλαντικού συμφώνου Γενς Στόλτενμπεργκ και έχει υλοποιήσει «τη μεγαλυτερη ενίσχυση της συλλογικής μας άμυνας σε μια γενιά, με τις – για πρώτη φορά στην ιστορία – ετοιμοπόλεμες μονάδες στην ανατολική περιοχή της συμμαχίας». Κι όμως, σχολιάζει το βρετανικό περιοδικό, κινείται γύρω από την επέτειο με με όλη την προσοχή ενός στρατούς που εισέρχεται σε εχθρική περιοχή – με τελευταία και πιο επικίνδυνη επιχείρηση τη σημερινή σύνοδο κορυφής των ηγετών των χωρών-μελών στο Λονδίνο και την αυριανή σύνοδο κορυφής.

Από την κατάρρευση του κομμουνισμού και μετά το ΝΑΤΟ έχει εμπλακεί στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στο Αφγανιστάν και πειρατών στο Κέρας της Αφρικής. Ομως η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2014 προκάλεσε μια επιστροφή στην κεντρική αποστολή του, δηλαδή την υπεράσπιση της Ευρώπης, αναφέρει το δημοσίευμα. Το ΝΑΤΟ τοποθέτησε πολυεθνικές ταξιαρχές στις τρεις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία. Εθεσε απαιτητικούς στόχους ετοιμότητας, με στόχο την επόμενη χρονιά να διαθέτει 30 μηχανοκίνητα τάγματα, 30 αεροπορικές μοίρες και 30 πολεμικά πλοία έτοιμα να αναλάβουν δράση μέσα σε έναν μήνα. Πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη άσκηση από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου: πέρσι στην Trident Juncture πήραν μέρος 50.000 στρατιώτες μέσα και γύρω από τη Νορβηγία – την επόμενη χρονιά περίπου 20.000 θα έρθουν από τις ΗΠΑ για την άσκηση Defender 2020.

Αρα, προς τι η τωρινή προσοχή; Πρόκειται για την ιστορία τριών προέδρων, λέει η Κόρι Σακ, αντιπρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

Ντόναλντ Τραμπ. Προφανώς ο πρώτος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Η επιθετικότητά του προς τη συμμαχία εξηγεί το γιατί το ΝΑΤΟ επέλεξε να γιορτάσει τα 70χρονα τον Απρίλιο, με συνάντηση υπουργών Εξωτερικών και όχι αρχηγών κυβερνήσεων. Δεν ήθελαν να επαναληφθεί το θέαμα του προηγούμενου χρόνου, δηλαδή να απειλεί ο Τραμπ στη σύνοδο κορυφής να αποσύρει την Αμερική από το ΝΑΤΟ εάν η συμμαχία δεν αναδιοργανωθεί.

Εμανουέλ Μακρόν. Ο δεύτερος πρόεδρος είναι ο Εμανουέλ Μακρόν, τα σχόλια του οποίου έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Αρκετοί ανησυχούν για τη θέση του υπέρ ενός στρατηγικού διαλόγου με τη Ρωσία, ενώ η Γερμανία υποψιάζεται ότι ο γάλλος πρόεδρος επιθυμεί να αντικατασταθεί το ΝΑΤΟ από μια πιο ισχυρή ευρωπαϊκή άμυνα και όχι να λειτουργήσει συμπληρωματικά.

Ταγίπ Ερντογάν. Ο τρίτος πρόεδρος είναι ο Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος αντέδρασε έντονα όταν ο Μακρόν έκανε λόγο για ένα «εγκεφαλικά νεκρό ΝΑΤΟ» λόγω της τουρκικής εισβολής στη Συρία με το πράσινο φως του Τραμπ και χωρίς καμία διαβούλευση με τους εταίρους. Η Τουρκία είναι παράξενος σύμμαχος. Προκάλεσε την Ουάσιγκτον αγοράζοντας ρώσικα συστήματα S-400 και τώρα λέγεται ότι καθυστερεί αποφάσεις του ΝΑΤΟ για αμυντικά σχέδια απαιτώντας τον χαρακτηρισμό των κούρδων μαχητών ως «τρομοκρατών».

Στη σύνοδο του Ουάτφορντ όλοι ελπίζουν πως δεν θα υπάρξουν προβλήματα. Και τα καίρια ερωτήματα που έθεσε ο Μακρόν – τι θα σημαίνει το Αρθρο 5 αύριο; Τι σημαίνει να ανήκει κάποιος στο ΝΑΤΟ; – σίγουρα δεν θα λυθούν εκεί.