Το αίνιγμα της διπλής κάλπης

^«Ποτέ μην υποθέτεις ότι ο αντίπαλος δεν θα κάνει ποτέ αυτό που δεν θα έκανες εσύ». Πρόκειται για μια συμβουλή του Ντόναλντ Ράμσφελντ. Στον ΣΥΡΙΖΑ την ακολουθούν από την ανάποδη, υποθέτοντας ότι η παρούσα κυβέρνηση θα κάνει αυτό που εκείνοι θα έκαναν στη θέση της. Τι; Εικάζουν πως ο Μητσοτάκης θα πάει σε διπλές κάλπες μέσα στον επόμενο χρόνο, αφού φυσικά ψηφίσει ένα νέο εκλογικό νόμο, προκειμένου να κάψει την απλή αναλογική που θεσμοθέτησε η κυβερνώσα Αριστερά – κι οδηγεί σε ακυβερνησία. Το παραδέχθηκε, άλλωστε, έμμεσα ο ίδιος ο συριζαίος αρχηγός τις προάλλες στη Νίκαια, βάζοντας τον μπαμπούλα της διπλής εκλογικής αναμέτρησης πάλι στον δημόσιο διάλογο. Προκαλώντας έτσι μια σειρά αναλύσεων για τα υπέρ και τα κατά ενός τέτοιου ενδεχομένου.

Αν υπάρχει ένα ταλέντο που οφείλει κανείς να αναγνωρίσει στον Αλέξη Τσίπρα, αυτό είναι του τακτικιστή. Εχει αποδείξει πως έχει τη δυνατότητα να σκέφτεται και να υλοποιεί ελιγμούς, οι οποίοι εξυπηρετούν τους επιμέρους στόχους του – ακόμη κι όταν ενδέχεται μακροπρόθεσμα να του γυρίσουν μπούμερανγκ. Οπότε μάλλον μπορεί να ψυχανεμιστεί ανάλογες πολιτικές συμπεριφορές, μιας κι οι πρόωρες κάλπες μέσα στους ερχόμενους μήνες – όταν ακόμη η κυβέρνηση θα διατηρεί τα υψηλά ποσοστά αποδοχής που αποτυπώνονται στις δημοσκοπήσεις –  έχουν πλασαριστεί από ορισμένους γαλάζιους ως η ιδανική κίνηση για να ξεπεράσει η ΝΔ τον σκόπελο της απλής αναλογικής.

Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης

Στην ανάγνωση εκείνων που στηρίζουν την εν λόγω τακτική σημαντικό ρόλο παίζουν και τα ποσοστά που καταγράφει ο ΣΥΡΙΖΑ στις μετρήσεις κοινής γνώμης. Και δη η άποψη πως «η πραγματική του δύναμη κυμαίνεται πια μεταξύ 23% και 24%» – η Αριστερά, επομένως, εκλαμβάνεται ως εύκολος αντίπαλος. Ο Τσίπρας, βέβαια, έσπευσε στη Νίκαια να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα της απήχησης του κόμματός του στο εκλογικό σώμα. «Αν τελικά», είπε, «το τολμήσουν αυτό, ξέρετε τι θα γίνει; Θα γίνει το εξής οξύμωρο. Αυτοί οι οποίοι είχαν ενορχηστρώσει, είχαν σχεδιάσει και περίμεναν να υλοποιήσουν τη στρατηγική της παρένθεσης, τελικά θα είναι αυτοί οι ίδιοι οι οποίοι θα υλοποιήσουν όχι την αριστερή παρένθεση αλλά τη δεξιά παρένθεση».

Η αναφορά του δεν ήταν τυχαία. Την επόμενη κιόλας μέρα, στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, κάποιοι έκαναν και υποθέσεις για τον χρόνο που θα μπορούσαν να στηθούν οι διπλές κάλπες. Οι περισσότερες συγκλίνουν στην περίοδο πριν ή μετά το Πάσχα της νέας χρονιάς. Η σχετική κουβέντα, πάντως, δεν γίνεται μόνο στην Κουμουνδούρου. Και σε άλλες κομματικές έδρες της αντιπολίτευσης συζητούν σοβαρά την πιθανότητα ενός εκλογικού αιφνιδιασμού. Παρότι μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου το διαψεύδουν – έστω κι αν οι διαψεύσεις δεν ακούγονται αρκετά πειστικές. Οπως, π.χ., αυτή του καθ’ ύλην αρμόδιου για τη διεξαγωγή εκλογών, υπουργού Εσωτερικών.

Στο τραπέζι το επίμαχο σενάριο

Ο Τάκης Θεοδωρικάκος την Τρίτη ανέφερε ότι «είναι παραμύθια, δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση για εκλογές, αυτή η κυβέρνηση έχει εκλεγεί για τέσσερα χρόνια και φυσικά θα εξαντλήσει το σύνολο της τετραετίας». Ωστόσο, στην ίδια εμφάνιση κάλεσε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να συναινέσει στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος γιατί αυτός είναι «ο μόνος τρόπος για να μην υπάρξουν διπλές εκλογές», «αλλιώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος». Η συγκεκριμένη αποστροφή εκλήφθηκε από αρκετούς στο πολιτικό σύστημα ως ένδειξη ότι το επίμαχο σενάριο βρίσκεται πάνω στο τραπέζι.

Στα ατού για το κυβερνών κόμμα κάποιοι συγκαταλέγουν και το γεγονός πως αν όντως γίνουν πρόωρες εκλογές μέσα στο 2020, θα διεξαχθούν με λίστα – αφού δεν θα έχει παρέλθει το 18μηνο από τις προηγούμενες. Αρα, όχι μόνο ο Μητσοτάκης θα έχει τον τελευταίο λόγο για το ποιοι θα κατέβουν υποψήφιοι με τη ΝΔ, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει ένα επιπλέον πρόβλημα. Οπως σημειώνει έμπειρος πολιτικός αναλυτής «στις εκλογές με λίστα είθισται να μην τρέχουν οι βουλευτές για την επανεκλογή τους, μιας και δεν έχουν να κυνηγήσουν τον σταυρό. Γι’ αυτό δεν κινητοποιούν και ψηφοφόρους για το κόμμα». Το πρόβλημα έγκειται λοιπόν, για την παραπάνω πηγή, στη διαπίστωση πως οι συριζαίοι βουλευτές ήδη έχουν μικρότερη δυνατότητα κινητοποίησης ψηφοφόρων από τους συναδέλφους τους της ΝΔ ή του ΚΙΝΑΛ.

Το μεγάλο ρίσκο για τη χώρα

Για εκείνους που δεν ενστερνίζονται την ιδέα των πρόωρων – και κατά συνέπεια διπλών – εκλογών η επιχειρηματολογία εναντίον της συνοψίζεται στην εξής μια παρατήρηση: «Θα προκαλέσουν πολιτική αστάθεια, η οποία θα επηρεάσει την πορεία της οικονομίας αναπόφευκτα». Το υποστηρίζουν έχοντας πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τους και τα σημάδια μιας παγκόσμιας ύφεσης που έχουν αρχίσει να διαβάζουν ορισμένοι οικονομολόγοι. Το επιχείρημα δηλαδή, συνοπτικά, είναι πως το ρίσκο θα ήταν πολύ μεγάλο για τη χώρα.

Στον αντίλογο πρέπει να συμπεριληφθεί και η εκτίμηση που θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ – ως τον άλλο πόλο του δικομματισμού – να έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει τελικά όσους η κυβέρνηση βάζει απέναντι με τις πολιτικές της – ή κι αυτούς που αυτοτοποθετούνται απέναντι. Σύμφωνα με αυτή τη συλλογιστική, εξάλλου, το κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης στη χειρότερη στιγμή του, την 7η Ιουλίου, κατέγραψε 31,5% στην κάλπη, ενώ η πλειονότητα των εκλογολόγων προέβλεπε πως θα βρεθεί κοντά στο 25%.

Το κλισέ λέει πως οι πρόωρες εκλογές είναι στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε πρωθυπουργού. Πράγματι. Απλά στην υπό συζήτηση περίπτωση ο Μητσοτάκης έχει πολλά – κι εξίσου σημαντικά – να ζυγίσει. Μένει να φανεί τι βαραίνει περισσότερο στη δική του ανάλυση.