Το νέο, παλιό, {LF}δίλημμα {LF}της ασφάλειας

Την έχουμε κάνει και στο παρελθόν αυτήν τη συζήτηση, κάθε φορά που οι ελευθερίες στήνουν ψευτοαντάρτικο με το αίτημα για την ασφάλεια. Θα μπορούσαμε μάλιστα να αρκεστούμε στην κοινοτοπία του αυτονόητου: η ελευθερία είναι απεριόριστη μέχρι το σημείο που ξεκινά η απεριόριστη ελευθερία του διπλανού. Η προστασία της ασφάλειας είναι επιβεβλημένη ακριβώς στο όνομα των προσωπικών ελευθεριών που συνιστούν την κοινωνία. Η μία δεν αποκλείει την άλλη. Μπορείς να έχεις και ανοιχτά πανεπιστήμια και αστυνομική προστασία. Και σεβασμό των ταξιδιωτών και μέτρα στα αεροδρόμια. Και ανέγερση τζαμιού στον Ελαιώνα και κάμερες ασφαλείας στο κέντρο της Αθήνας.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ποντάρει από νωρίς στο δόγμα «νόμος και τάξη», όχι μόνο για να αρδεύει προνομιακές πολιτικές δεξαμενές. Ούτε μόνο για να χρησιμοποιεί ένα τουλάχιστον αντίβαρο στην κοπιώδη και – κατά τα ψέματα – φθοροποιό αντιμετώπιση του Μεταναστευτικού. Αλλά και επειδή έχει συνειδητοποιήσει νωρίτερα από τους αντιπάλους της πότε η κοινωνία δηλώνει κουρασμένη αναμένοντας να μεταφράσουν άλλοι για λογαριασμό της το αίτημα περί «κανονικότητας». Δεν είναι τυχαίο ότι ο άνθρωπος που θα ενσάρκωνε την επιστροφή στην πολιτική της ασφάλειας, ο πλέον πετυχημένος μεταπολιτευτικά στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης, ερχόταν πέραν του κόμματος. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης θα εκπροσωπούσε τη στρατηγική της αποτελεσματικότητας χωρίς να υιοθετεί ατζέντα δεξιών υποδείξεων. Ούτε καν στη ρητορική. Γι’ αυτό είναι ικανά τα στελέχη της ίδιας της Νέας Δημοκρατίας, που συντονίστηκαν αμέσως με την αφοπλιστική «καθαρότητα» του Μάκη Βορίδη, μετά την επέμβαση της αστυνομίας και τα χημικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο: «Το λέω γλυκά. Το ξύλο είναι στοιχείο αναγκαστικότητας». Μόνο που ακόμη και για την κοινωνική βάση της ΝΔ η συνεχής αναπαραγωγή της «αναγκαστικότητας» μπροστά στην ΑΣΟΕΕ, το Πολυτεχνείο ή άλλο πανεπιστημιακό χώρο θα δημιουργούσε αντι-ριφλέξ. Πόσο κανονική θα ήταν η λούπα με μολότοφ και γκλομπ; Ο κεντρώος χώρος μπορεί να απορροφήσει τους κραδασμούς για την εμπέδωση της τάξης μέχρι το σημείο που αυτοί αποκτούν χαρακτηριστικά μονιμότητας ή απηχούν τις πρώτες ενδείξεις υπερβάλλοντος ζήλου. Ειδικά όταν μια κυβέρνηση με κορμό τη Δεξιά πρέπει να αντικρούει συνεχώς την καχυποψία για δεξιές εμμονές περί αστυνομοκρατίας.

Αλλά τι μένει απέναντι στο «ξύλο»; Το αλυσοπρίονο; Η εικόνα της αυτοδικίας, των αποθηκευμένων υλικών για μολότοφ, των φοιτητών ως εμπροσθοφυλακή της αντιπολίτευσης, δεν εμπίπτει ακριβώς στον ορισμό των ελευθεριών. Οι κατηγορίες για επικοινωνιακό σόου της κυβέρνησης περίσσεψαν τις προηγούμενες ημέρες, αλλά τα στιγμιότυπα με το οπλοστάσιο της ΑΣΟΕΕ – καλώς ή κακώς – επικράτησαν ως συμβολισμός. Προφανώς δεν ζούμε στην επικράτεια πανεπιστημιακών πυριτιδαποθηκών. Αλλά τα φαινόμενα παραβατικότητας, βίας και διακίνησης ναρκωτικών από τους παραχαράκτες του ασύλου δεν περίμεναν τα πλάνα της Πατησίων για να πάρουν εκδίκηση. Το «άβατο», κάθε λογής άβατο, από τα campus ως τα Εξάρχεια, έχει φορτωθεί με τα χρόνια τις φαντασιώσεις για επανάσταση «από τους κάτω» και έχει ανακηρυχθεί σε άντρο της ελευθεριακής νεότητας. Παράλληλα, όμως, και σε εφαλτήριο για τις πολιτικές καριέρες τόσων και τόσων αλληλέγγυων. Ποιος είπε ότι η προάσπιση της ελευθερίας δεν συμβαδίζει με τον κομματικό πατερναλισμό; Από τα τραπεζοκαθίσματα των φοιτητικών νεολαιών ως τη συμπαράσταση στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ στο πεζοδρόμιο της Πατησίων, το γενετικό υλικό είναι πολύ ισχυρό για να επιτρέψει υποτροπιασμούς. Ο συμβολισμός – και οι πολιτικές – της ασφάλειας μπορούν να περιμένουν εάν πρέπει να προστατευτεί το φωτοστέφανο της μαρτυρικής ελευθερίας. Από το έρκος των οδόντων του ο Γιάννης Ραγκούσης, τομεάρχης ΣΥΡΙΖΑ για την Προστασία του Πολίτη, έφτασε ένα βήμα παραπέρα – στη θυσιαστική ανάγνωση των γεγονότων: «Μήπως τελικά είναι ο κ. Μητσοτάκης που επιδιώκει έναν νέο Γρηγορόπουλο;», δήλωσε στη Βουλή.

Πότε φτάσαμε, αλήθεια, στο 2008; Σε μία από τις ιδρυτικές περιόδους του κόμματος που ξεκίνησε με 4% για να φτάσει να καθαρίζει γιάφκες στα Εξάρχεια με τη χρήση αστυνομικών δυνάμεων; Στο δίλημμα «ασφάλεια ή ελευθερία» ο ΣΥΡΙΖΑ βρήκε την πόρτα ανοιχτή για να οπισθοδρομήσει στις αντισυστημικές πρακτικές και να αποτινάξει τη ρετσινιά της κυβερνησιμότητας. Αναζητάει την ψυχή του, λένε, την ώρα που ο ηγέτης του περιοδεύει στις τοπικές κοινωνίες αναζητώντας τις ψήφους της ενιαίας και αδιαιρέτου παράταξης. Χρεώνει στην κυβέρνηση «επικοινωνιακό αντιπερισπασμό» (Γραφείο Τύπου), «επίθεση στη δημοκρατία» (Νεολαία Κόμματος), «ασύμμετρη και αδικαιολόγητη» επιχείρηση της αστυνομίας (Ραγκούσης και πάλι), έως και «χουντικής εμπνεύσεως» επέμβαση (Πολάκης). Ο ΣΥΡΙΖΑ διαβάζει γι’ ακόμη μια φορά την πραγματικότητα του 2019 με όρους 1973. Επιμένει στο σύνθημα των «Αγανακτισμένων» ότι η χούντα δεν τελείωσε εκείνη τη χρονιά. Και επιστρέφει ψυχαναγκαστικά στη θαλπωρή του μαρτυρικού τόπου. Αν μη τι άλλο, υποφέρει από ανασφάλεια.