Εισφορές α λα καρτ {LF}με 5 συν 2 {LF}νέες κατηγορίες

Πέντε συν δύο προκαθορισμένες κατηγορίες – και όχι κλάσεις – ασφαλιστικών εισφορών, ανεξάρτητες από το εισόδημα και τα έτη ασφάλισης, θα προβλέπει το νέο σύστημα ασφαλιστικών εισφορών που θα τεθεί σε ισχύ το 2020 για 1,5 εκατ. ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολουμένους και αγρότες. Στόχος του νέου συστήματος είναι ο ασφαλισμένος να επιλέγει το ύψος των εισφορών που θα καταβάλλει, με βάση τις οποίες θα προσδιορίζεται η σύνταξη που θα λαμβάνει. Ετσι, όσο υψηλότερες θα είναι οι εισφορές τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η σύνταξη.

Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εργασίας, βασικό χαρακτηριστικό των αλλαγών που θα ισχύσουν από το επόμενο έτος θα είναι η αποσύνδεση των ασφαλιστικών κρατήσεων (υπέρ κύριας ασφάλισης – υγείας) των μη μισθωτών από το φορολογητέο εισόδημά τους και η θέσπιση ασφαλιστικών κατηγοριών. Μέσα από αυτή την ανατροπή, το υπουργείο Εργασίας στοχεύει σε αύξηση της εισπραξιμότητας των εισφορών, μείωση της φοροαποφυγής, κατάργηση των επιστροφών εισφορών, μείωση των χρεών, αλλά και περιορισμό του φαινομένου της καταβολής κρατήσεων την «τελευταία στιγμή».

Σύμφωνα με τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γιάννη Βρούτση, οι αλλαγές στις εισφορές μαζί με τη φορολογική επίδραση της μείωσης του φόρου της πρώτης κλίμακας των 10.000 ευρώ στο 9% από 22% από το 2020 θα έχουν ιδιαίτερα θετικό αποτέλεσμα στο εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολουμένων και αγροτών.

Οπως τόνιζαν κύκλοι του υπουργείου Εργασίας, με το νέο σύστημα θα σταματήσει ο υφιστάμενος υπολογισμός των εισφορών με βάση το πιο πρόσφατα εκκαθαρισμένο φορολογητέο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, το οποίο ισχύει από 1/1/2017.

Με το νέο σύστημα οι νέες ασφαλιστικές κατηγορίες δεν θα συνδέονται με το εισόδημα, ούτε η μετάβαση από την πρώτη στην επόμενη θα είναι υποχρεωτική. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι θα επιλέγουν όχι μόνο τις εισφορές τους αλλά και το ύψος των μελλοντικών συντάξεών τους.

Να σημειωθεί ότι το ΣτΕ έκρινε πως το ύψος των εισφορών που χρεώνονται σε 1,5 εκατ. αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους είναι αντισυνταγματικό καθώς υπολογίζεται στο 20% – δεν έχει ενσωματωθεί στο σκεπτικό του Ανώτατου Δικαστηρίου η τελευταία αλλαγή του 2019, με την οποία η εισφορά έπεσε από το 20% στο 13,33% – του εισοδήματός τους. Στο σκεπτικό της απόφασης συμπεριλαμβάνεται ότι το ύψος των εισφορών πρέπει μεν να διασφαλίζει την επάρκεια των παροχών – συντάξεων, χωρίς όμως να πλήττει υπέρμετρα και δυσανάλογα το εισόδημα κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.

Τονίζεται ότι τα στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι η τριετής εφαρµογή της εισφοροδότησης µε βάση το εισόδηµα οδήγησε σε µείωση της εισπραξιµότητας και αύξηση της φοροδιαφυγής. Συγκεκριµένα, η εισπραξιµότητα έχει κολλήσει στο 56%-60% και το δηλωθέν εισόδηµα εµφανίζεται µειωµένο, µε αποτέλεσµα, µετά τον συµψηφισµό κάθε χρόνο, ο ΕΦΚΑ να επιστρέφει περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ σε ελεύθερους επαγγελµατίες και αγρότες. Τα στοιχεία από τα έσοδα των εισφορών των µη µισθωτών που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Εργασίας βαίνουν µειούµενα κάθε µήνα. Η σύνδεση του φορολογητέου εισοδήµατος µε το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών οδήγησε την πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελµατιών και των αυτοαπασχολουµένων στη μείωση του δηλωθέντος εισοδήματος, άρα και στην καταβολή των ελάχιστων εισφορών.

Παράλληλα, αλλαγές έρχονται και στο καθεστώς των αμειβομένων με απόδειξη δαπάνης («τίτλος κτήσης»). Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα «ενιαίο θεσμικό πλαίσιο» τόσο για τους αμειβομένους με απόδειξη δαπάνης όσο και για τους αμειβομένους με εργόσημο.

Η εξομοίωση όμως αυτή, όπως αναφέρουν κύκλοι του υπουργείου Εργασίας, θα γίνει, πιθανότατα, προς την κατεύθυνση του καθεστώτος που ισχύει για το εργόσημο, τουλάχιστον για τους περιστασιακά απασχολουμένους (δηλαδή εκείνους που πληρώνονται για απασχόληση για λιγότερο από 12 μήνες τον χρόνο ή για κάποιες ημέρες της εβδομάδας κ.λπ.), οι οποίοι σήμερα αμείβονται με απόδειξη δαπάνης. Μια τέτοια αλλαγή φαίνεται πως θα ωφελήσει τους περιστασιακά αμειβομένους με απόδειξη δαπάνης, καθώς θα μειώσει το ασφαλιστικό – φορολογικό βάρος τους από το 36% στο 27,1%.

Οσον αφορά τους αμειβομένους με απόδειξη δαπάνης, οι οποίοι είναι τακτικά απασχολούμενοι (δηλαδή πληρώνονται κάθε μήνα όλο τον χρόνο με ένα συγκεκριμένο ποσό), θα ωθηθούν προς το «μπλοκάκι».

Οι αλλαγές αυτές (μαζί με τις μειώσεις των εργοδοτικών εισφορών, τις αυξήσεις σε κύριες – επικουρικές συντάξεις κ.λπ.), που απορρέουν από τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες κρίθηκε αντισυνταγματικός ο νόμος Κατρούγκαλου, θα συμπεριληφθούν στο νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή στις αρχές του 2020.