Η ιδιωτικοποίηση της διπλωματίας

Πρόκειται για μια περίεργη εκδοχή στην εφαρμογή του «Διεθνούς Δικαίου». Αναφερόμαστε στην περίφημη «προσωποποίηση» των κυρώσεων στην οποία καταφεύγουν κράτη και οργανισμοί που επιθυμούν να καταδικάσουν μια συγκεκριμένη πολιτική συμπεριφορά ή μια όποια παραβίαση του «Διεθνούς Δικαίου». Η καταδίκη, δηλαδή, δεν αφορά το ένοχο Κράτος και την πολιτική που εφαρμόζει γενικά, αλλά στρέφεται ενάντια σε πρόσωπα τα οποία θεωρούνται ότι επωφελούνται – και ως εκ τούτου υποθάλπουν – τις εν λόγω πολιτικές. Στην ουσία πρόκειται για τη θεώρηση των κρατών ως εταιρικών οντοτήτων όπως τις διαμόρφωσε ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής.

Η πρακτική αυτή έχει πολλαπλές εφαρμογές και αναγνώσεις οι οποίες συνάδουν με τις εκάστοτε ισορροπίες και τις ανάγκες τής εκάστοτε στιγμής. Υιοθετείται δε κάθε φορά που επιστρατεύονται οι εντυπώσεις στη θέση και σε βάρος της πραγματικότητας. Οι κυρώσεις που αποφάσισε πρόσφατα το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης με αφορμή την εισβολή τουρκικών ερευνητικών και γεωτρυπάνων στην ΑΟΖ της Κύπρου αποτελούν τυπικό παράδειγμα της παραπάνω εφαρμογής. Η καθυστέρηση με την οποία αποφασίστηκε το δειλό βήμα στον προσδιορισμό των «κυρώσεων» εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, την ποιότητά τους. Το Συμβούλιο αποφεύγει να καταδικάσει τη συνολική πρακτική της Αγκυρας στο πεδίο του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των γειτονικών της κρατών (και ειδικά της Κύπρου και της Ελλάδας που είναι και μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης) και απειλεί με τη λήψη μέτρων «έναντι προσώπων ή οντοτήτων που ευθύνονται για τις παράνομες δραστηριότητες γεώτρησης για υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο ή εμπλέκονται σε αυτές».

Με άλλα λόγια, παρά την πολύμορφα διακηρυγμένη πρόθεση της Αγκυρας να προσβάλει ευθέως και χωρίς περιστροφές τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας (και της Ελλάδας να συμπληρώσουμε), αποφεύγεται η απευθείας σύγκρουση με την τουρκική ηγεσία και οι κυρώσεις επικεντρώνονται στα εκτελεστικά όργανα που εφαρμόζουν ετούτες τις πολιτικές.

Υποθέτουμε ότι στην απίθανη περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ενωση θα επιθυμούσε να καταδικάσει έμπρακτα την τουρκική εισβολή στη Συρία τότε θα «έκοβε κλήση» στον όποιον οδηγό τουρκικού άρματος μάχης ή τεθωρακισμένου που θα κινείτο με «υπερβολική ταχύτητα» ή που ίσως θα «παραβίαζε τη διπλή διαχωριστική γραμμή». Μιλούμε για τέτοια αυστηρότητα!

Φυσικά, στην Αθήνα και στη Λευκωσία εξακολουθούν να πιστεύουν ότι το «ευρωπαϊκό κεκτημένο» αποτελεί απόλυτη ασπίδα προστασίας από τις εξωτερικές επιβουλές και ότι τα σύνορα και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα είναι απρόσβλητα ως σύνορα και δικαιώματα «της Ευρώπης». Η τυχόν αφύπνιση προφανώς αναβάλλεται για άλλες περισσότερο δραματικές εποχές.