Ο μακρύς δρόμος {LF}των αναβαθμίσεων

Οι προσδοκίες αναβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας από την DBRS δεν επιβεβαιώθηκαν τα ξημερώματα του Σαββάτου και έτσι το 2020 έρχεται με την απόσταση που χωρίζει τους ελληνικούς κρατικούς τίτλους από την επενδυτική βαθμίδα να παραμένει στα τρία σκαλοπάτια. Πηγές της αγοράς ομολόγων και αξιόπιστοι οικονομικοί παράγοντες εκτιμούν πως η επενδυτική βαθμίδα απέχει τουλάχιστον 1½ χρόνο ακόμα. Εκτός και εάν μεσολαβήσει μια μικρή ανατροπή. Αν στη λίστα των «αξιόπιστων» οίκων αξιολόγησης με βάση τα κριτήρια της ΕΚΤ προστεθεί ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope, τότε τα πράγματα μπορεί να γίνουν πιο εύκολα. Η Scope είναι η μοναδική που δίνει βαθμολογία δύο σκαλοπάτια χαμηλότερη από την επενδυτική βαθμίδα και βρίσκεται σε συζητήσεις με την ΕΚΤ προκειμένου να συμπεριληφθεί στη λίστα των αναγνωρισμένων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οίκων αξιολόγησης.

Μέχρι σήμερα στη λίστα περιλαμβάνονται μόνο αμερικανικές εταιρείες (S&P, Fitch, Moody’s) και η καναδική DBRS. Πηγές με γνώση των διεργασιών μεταφέρουν την εκτίμηση στελεχών της Scope ότι μέσα στους επόμενους 6-12 μήνες και η δική της αξιολόγηση θα μετράει στις αποφάσεις της ΕΚΤ. Ακόμα και έτσι όμως, προσθέτουν, η κυβέρνηση καλείται το επόμενο έτος να πατήσει τέρμα το γκάζι στις μεταρρυθμίσεις έχοντας σε πρώτο πλάνο την εξυγίανση του τραπεζικού τομέα, τηρώντας παράλληλα με θρησκευτική ευλάβεια τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις έναντι των εταίρων. «Η τελευταία αναβάθμιση πριν από την επενδυτική βαθμίδα από οποιονδήποτε οίκο δεν θα είναι εύκολη υπόθεση» μεταφέρει στα «ΝΕΑ» αρμόδιος παράγοντας.

Τα ξημερώματα του Σαββάτου, ο καναδικός οίκος DBRS διατήρησε αμετάβλητη την πιστοληπτική αξιολόγηση (BBlow), αναβαθμίζοντας όμως τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές. Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας έκανε λόγο για ένα ακόμα βήμα επιστροφής στην κανονικότητα, μνημονεύοντας τις θυσίες των Ελλήνων τα προηγούμενα χρόνια. Υπογράμμισε επίσης τις διαπιστώσεις της DBRS για την πολιτική σταθερότητα στην Ελλάδα με φόντο μια ισχυρή μονοκομματική κυβέρνηση με εξουδετερωμένους τους κινδύνους αστάθειας εξαιτίας της επικείμενης εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Ολα αυτά σταθμίζονται από τις αγορές, αλλά δεν φτάνουν για την επιστροφή στη λεγόμενη «κανονική κανονικότητα».

Η ΚΟΜΙΣΙΟΝ. Στα τέλη Νοεμβρίου, η Κομισιόν θα δώσει στη δημοσιότητα την τέταρτη έκθεση ενισχυμένης μεταμνημονιακής εποπτείας. Παρότι η εικόνα είναι σαφώς διαφορετική σε σχέση με την τρίτη αξιολόγηση την οποία «σνόμπαρε» προεκλογικά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αθετώντας κάθε δέσμευση την οποία η ίδια είχε αναλάβει, οι πληροφορίες αναφέρουν πως υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες οι οποίες πρέπει να καλυφθούν. Ολες οι εμπλεκόμενες πλευρές εκφράζουν την πεποίθηση πως οι ανοιχτοί λογαριασμοί θα κλείσουν – όπως συνέβη και στα δημοσιονομικά – και η έκθεση θα είναι θετική.

Στη συνέχεια ακολουθεί μια σειρά προκλήσεων. Η αλλαγή χρήσης των κερδών από ελληνικά ομόλογα (ANFAs – SMPs) αποτελεί τον πρώτο στόχο στο Eurogroup του Δεκεμβρίου. Εάν έχει προηγηθεί και μια Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους, η οποία θα ανοίγει – όπως αναμένεται – τον δρόμο για διεκδίκηση χαμηλότερων στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων, η κυβέρνηση θα έχει μια χρυσή ευκαιρία να γυρίσει με όρους βιώσιμους το «παιχνίδι» στην ελληνική οικονομία. Αρκεί να αποκρούσει λαϊκίστικες σειρήνες, οι οποίες καραδοκούν, και σημάδια κόπωσης, τα οποία απειλούν κάθε κυβέρνηση έπειτα από ένα δυναμικό ξεκίνημα.

Το σχέδιο «Ηρακλής», για παράδειγμα, συνιστά ένα δυναμικό ξεκίνημα για την αντιμετώπιση του βουνού των κόκκινων δανείων. Τα τελευταία όμως παραμένουν στο ύψος των 75 δισ. ευρώ, στραγγαλίζοντας την οικονομία.

Το ίδιο ισχύει και με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τους ιδιώτες, που ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ.

Το σχέδιο «Ηρακλής» εγκρίθηκε από την Κομισιόν και αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Νοέμβριο. Για τα ληξιπρόθεσμα, έστειλε το υπουργείο Οικονομικών μια ανάλυση 50 σελίδων στους θεσμούς για τον μηδενισμό τους σε ορίζοντα διετίας και τη δημιουργία μηχανισμού αποφυγής νέων.

Και τα δύο μέτρα παραμένουν προς το παρόν στα χαρτιά και αποτελούν ένα μόνο μικρό δείγμα των άθλων που καλείται να κάνει η κυβέρνηση αν θέλει να κερδίσει επενδυτική βαθμίδα στα κρατικά ομόλογα έως το τέλος του 2020. Ακόμα και εάν η Scope είναι αυτή η οποία θα δώσει το διαβατήριο.