Χλωριωμένες κότες και… γουρούνια σε κουβέρτα

Εμείς έχουμε τους κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα. Οι Αγγλοι, πάλι, έχουν τα… γουρούνια σε κουβέρτα. Ετσι (pigs in a blanket) αποκαλούν τα τυλιγμένα σε φέτες μπέικον λουκάνικα, τα όποια αποτελούν βασικό χριστουγεννιάτικο έδεσμα κάθε Βρετανού που σέβεται τον εαυτό του – πλην, ασφαλώς, των βετζετέριαν και των βίγκαν. Φέτος, όμως, η λιχουδιά αυτή ίσως γίνει δυσεύρετη. Αιτία; Το Brexit. Σύμφωνα με τον Βρετανικό Σύνδεσμο Επεξεργασίας Κρέατος, το 60% όσων απασχολούνται στις μονάδες παραγωγής κρέατος της Βρετανίας κατάγονται από χώρες της ΕΕ. Το τελευταίο διάστημα, αρκετοί από αυτούς εγκαταλείπουν τις δουλειές τους λόγω της αβεβαιότητας του Brexit.

Τα «γουρούνια σε κουβέρτα» μάλλον δεν θα αποτελέσουν επίδικο των εκλογών της 12ης Δεκεμβρίου – οι πρώτες από το 1923 που διεξάγονται αυτόν τον μήνα. Οι κουβέρτες, όμως, ίσως χρειαστούν. Οι εκλογές θα διεξαχθούν εν μέσω του πιο ψυχρού χειμώνα των τελευταίων 30 ετών, όπως προειδοποιούν οι μετεωρολόγοι, και ήδη εκφράζονται ανησυχίες για ρεκόρ αποχής. Είναι η όγδοη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια που στήνονται κάλπες στο Ηνωμένο Βασίλειο: το 2015 διεξήχθησαν εθνικές και τοπικές εκλογές (αμφότερες τον Μάιο), το 2016 δημοτικές εκλογές (Μάιο) και δημοψήφισμα για το Brexit (Ιούνιο), το 2017 πρόωρες εθνικές εκλογές (Ιούνιο), το 2019 τοπικές εκλογές και ευρωεκλογές (και οι δύο τον Μάιο) και στην εκπνοή του χρόνου διεξάγονται πάλι εθνικές εκλογές. Ενα έθνος διχασμένο λόγω του Brexit, αλλά και κουρασμένο από το τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει η πολιτική ζωή του τόπου, καλείται να επιλέξει όχι μόνο την κυβέρνησή του, αλλά και την κατάληξη που θα έχει η περιπέτεια της εξόδου από την ΕΕ, η οποία έχει στοιχειώσει τη Βρετανία τα τελευταία τριάμισι χρόνια.

Οι «χριστουγεννιάτικες» κάλπες θα στηθούν χάρη στη – μοιραία για το μέλλον της χώρας – απόφαση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και του σκωτσέζικου SNP να στηρίξουν, την περασμένη Τρίτη, το – τέταρτο κατά σειρά – αίτημα του Μπόρις Τζόνσον για εκλογές. Οι Εργατικοί, οι οποίοι αρχικά εμφανίζονταν απρόθυμοι να συναινέσουν σε πρόωρες κάλπες, αναγκάστηκαν να ακολουθήσουν, καθώς η κίνηση των δύο κομμάτων της ήσσονος αντιπολίτευσης σήμαινε ότι οι εκλογές θα εγκρίνονταν και χωρίς τη συγκατάθεση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν δεν ήθελε σε καμία περίπτωση να δώσει την εντύπωση ότι φοβάται την ετυμηγορία του λαού.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τζόνσον συμπλήρωσε τρεις μήνες στην Ντάουνινγκ Στριτ. Σε αυτό το διάστημα «πρόλαβε» ήδη να καταδικαστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας για παράνομη αναστολή των εργασιών της Βουλής, να εισαγάγει στη δημόσια ζωή έναν άκρως τοξικό, διχαστικό, ενίοτε σεξιστικό λόγο (έχει αποκαλέσει τον ηγέτη των Εργατικών «χλωριωμένη κότα» και «γυναικούλα», έχει αναφερθεί στον πρώην πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον με τον χαρακτηρισμό «σπασίκλω», έχει παρομοιάσει τον νόμο για αναβολή του Brexit με «πράξη παράδοσης στην ΕΕ» κ.ά.) και να αθετήσει την πιο κομβική υπόσχεσή του: αυτή της υλοποίησης του Brexit στις 31 Οκτωβρίου (θα προτιμούσε να βρεθεί «νεκρός σε χαντάκι» παρά να ζητήσει νέα παράταση, είχε πει). Ωστόσο, αυτός ο, κατά κοινή ομολογία, λαϊκιστής ηγέτης, είναι πολύ πιθανό να κερδίσει τις εκλογές.

Στις δημοσκοπήσεις, οι Συντηρητικοί έχουν προβάδισμα έως 17 μονάδων έναντι των Εργατικών. Τίποτε όμως δεν έχει κριθεί ακόμη. Το 2017, όταν η Μέι προκήρυξε πρόωρες εκλογές, οι δημοσκοπήσεις την έφερναν μπροστά ακόμη και με 24 μονάδες. Οι Τόρις πίστευαν ότι θα έκαναν περίπατο. Βγήκαν όμως στραπατσαρισμένοι από τις κάλπες, έχασαν την αυτοδυναμία και αναγκάστηκαν να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας με τη στήριξη του βορειοϊρλανδικού κόμματος DUP.

Σύμφωνα με διάφορες έρευνες, σχεδόν το 50% του εκλογικού σώματος έχει αλλάξει κομματική προτίμηση κατά τις τρεις τελευταίες εκλογές. Συμπέρασμα; Ουδείς ψηφοφόρος πρέπει να θεωρείται δεδομένος. Η προεκλογική καμπάνια των Συντηρητικών θα περιστραφεί γύρω από το σύνθημα «Ας τελειώνουμε με το Brexit». Ο Τζόνσον ελπίζει ότι οι Βρετανοί θα του δώσουν εντολή να βγάλει τη χώρα από την ΕΕ στις 31 Ιανουαρίου (ή νωρίτερα, εάν υπερψηφιστεί η συμφωνία του από τη Βουλή). Εμφαση θα δοθεί, επίσης, στο δίπτυχο «νόμος και τάξη» (περισσότεροι αστυνομικοί, πιο αποτελεσματική αστυνόμευση) και στις υποσχέσεις για επιπλέον πόρους στην υγεία και στην εκπαίδευση.

Ωστόσο, στελέχη του κόμματος εκφράζουν φόβους ότι μέρος του εκλογικού κόμματος θα τιμωρήσει τον Τζόνσον: κάποιοι για την αποτυχία του να φέρει εις πέρας το Brexit (το 49% των ψηφοφόρων του Leave δηλώνει «προδομένο» σε σχετική έρευνα), άλλοι για τις πολιτικές λιτότητας των Συντηρητικών. Οι Τόρις θα μπορούσαν να χάσουν σημαντικό αριθμό εδρών σε περιφέρειες της Νοτιοανατολικής και Νοτιοδυτικής Αγγλίας, αλλά και στη Σκωτία. Ωστόσο, ελπίζουν να αντισταθμίσουν τις όποιες απώλειες κερδίζοντας έδρες που σήμερα ελέγχουν οι Εργατικοί στα Μίντλαντς και στη Βόρεια Αγγλία.

Το Εργατικό Κόμμα εξακολουθεί να εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα για το Brexit: ο Κόρμπιν έχει πει ότι, εάν γίνει πρωθυπουργός, θα επιδιώξει νέα συμφωνία με τις Βρυξέλλες (και παραμονή στην τελωνειακή ένωση), την οποία, κατόπιν, θα θέσει σε δημοψήφισμα. Ωστόσο, κορυφαία στελέχη έχουν ταχθεί ανοικτά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, σε αντίθεση με τον αρχηγό τους. Αυτή η δυσαρμονία κινδυνεύει να καταστήσει το κόμμα μη ελκυστικό σε αρκετούς οπαδούς τόσο της παραμονής όσο και της εξόδου. Ο Κόρμπιν, όμως, ελπίζει ότι θα μετατοπίσει το κέντρο βάρους της προεκλογικής περιόδου σε θέματα όπως οι κοινωνικές ανισότητες, η υποχρηματοδότηση των δημοσίων δομών, η λιτότητα κ.λπ. Τέλος, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες της Τζο Σουίνσον και το Brexit Party του Νάιτζελ Φάρατζ (τρίτοι και τέταρτο, αντίστοιχα, στις δημοσκοπήσεις) ελπίζουν ότι οι εκλογικές τους επιδόσεις θα είναι υψηλές: οι πρώτοι πλασάρονται ως το καθαρόαιμο κόμμα του Remain και το δεύτερο ως το κόμμα του πούρου Brexit.