ΗΠΑ: Ο σοσιαλισμός των ηλιθίων (Ι)

Πέρασαν τρία χρόνια από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία. Το ότι έχει πολλές πιθανότητες να επανεκλεγεί οφείλεται στην απουσία αξιόπιστης αντιπολίτευσης και στον δυσλειτουργικό μηχανισμό δημιουργίας και ανάδειξης ηγεσιών: από τα 535 μέλη του Κογκρέσου κι από τις δεξαμενές των τοπικών εκλεγμένων και των πολιτικών δημοσιογράφων δεν ξεχωρίζει κανείς· το Δημοκρατικό Κόμμα ολισθαίνει προς μια αριστερά απαράδεκτη για τις ΗΠΑ. Πώς πέσαμε τόσο χαμηλά; Σιγά-σιγά στην αρχή κι ύστερα απότομα.

Όπως πάντοτε, την άνοδο των εξτρεμισμών συνοδεύει ένα φαινόμενο καθρέφτη: το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κινήθηκε προς τα δεξιά ήδη από την υποψηφιότητα της Σάρα Πέιλιν δίπλα στον Τζον ΜακΚέιν στις εκλογές του 2008 – κάτι που θα μπορούσε να είναι πλεονέκτημα για τους liberals, πλην όμως δεν ήταν. Οι Δημοκρατικοί επιτρέπουν στη δεξιά να θέτει όλες τις προτεραιότητες (π.χ. την αντιμεταναστευτική πολιτική) και να κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο (π.χ. τη ρητορεία περί λευκής υπεροχής), απαντώντας με αλλοπρόσαλλα πρόσωπα και εξτρεμιστικές ιδέες. Όσο οι Ρεπουμπλικανοί τραβάνε το σχοινί προς τα δεξιά, τόσο οι Δημοκρατικοί το τραβάνε προς τα αριστερά: ενοχοποίηση των λευκών, ισλαμοφιλία, αντισημιτισμός ― ο σοσιαλισμός των ηλιθίων.

Αν ο Ντόναλντ Τραμπ εκπροσωπεί τους λευκούς άνδρες (κυρίως της ενδοχώρας) -τους οποίους άθελά του γελοιοποιεί- το Δημοκρατικό Κόμμα απαντά με αντιρατσιστική και «antifa» συνθηματολογία. Όταν ο πρόεδρος επιτίθεται στους «έγχρωμους» (ο όρος έχει επανέλθει) εκπροσώπους της Βουλής και της Γερουσίας, εκείνοι συσπειρώνονται στην αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος που περιλαμβάνει τους Δημοκράτες Σοσιαλιστές της Αμερικής (DSA) με τα εξωτικά ονόματα -Αλεξάντρια Οκάζιο-Κόρτες, Ράσιντα Τλάιμπ, Ιλχάν Ομάρ. Αν κι από αυτά τα άτομα λείπει η μαρξιστική παιδεία, επικαλούνται τα κοινωνικά υποδείγματα της Βενεζουέλας και της Κούβας: λαϊκός έλεγχος των πόρων και της παραγωγής, οικονομικός σχεδιασμός, δίκαιη εισοδηματική κατανομή, φεμινισμός, φυλετική ισότητα, καταπολέμηση οποιασδήποτε καταστολής στις ανθρώπινες σχέσεις. Όλα τούτα με υπερτονισμό της ταυτοτικής «διαφορετικότητας» και της πολιτικής ορθότητας.

Κι όμως η αμερικανική αριστερά, το παραδοσιακό Δημοκρατικό Κόμμα, έχει επιχειρήματα: την ψεύτικη ευημερία που στηρίζεται στον προσωπικό υπερδανεισμό· το τεράστιο κόστος της παιδείας, των υπηρεσιών υγείας και της στέγασης για τον απλό πολίτη. Το κοινωνικό κράτος, αν και κατά καιρούς έχουν γίνει προσπάθειες να ενισχυθεί, παραμένει το τελευταίο καταφύγιο λίγο προτού πεθάνεις σαν το σκυλί. (Εδώ ταιριάζει η έκφραση «σαν το σκυλί»). Όμως όλα αυτά δεν αφορούν την πλειοψηφία· αφορούν μια μειοψηφία – όχι τις «μειονότητες», τη γενική μειοψηφία· η οποία δεν επαρκεί για να γίνουν δημοφιλείς οι θεμελιώδεις θέσεις των liberals. Στις οποίες δεν υπάρχει συναίνεση: οι μετριοπαθείς, τύπου Έιμυ Κλομπατσάρ, δεν ζητούν πια την κατάργηση του συστήματος ιδιωτικής ασφάλισης, υγείας και συνταξιοδότησης και την αντικατάστασή του με ενιαίο, δημόσιο σύστημα· ούτε θεωρούν εφικτό το «Green New Deal», τη ριζική μεταρρύθμιση της παραγωγής και κατανάλωσης. Όσο για μείωση των στρατιωτικών δαπανών με επαναπροσανατολισμό της διεθνούς πολιτικής ας πούμε ότι συμφωνούν κατ’ αρχάς αλλά ότι υπάρχουν άπειρες υποσημειώσεις με ψιλά γράμματα.

Το Δημοκρατικό Κόμμα επιτίθεται στον ίδιο του τον εαυτό. Την αμερικανική δεξιά δεν θα αναχαιτίσουν σκοτεινά πρόσωπα σαν την Ιλχάν Ομάρ, μέλος του Κογκρέσου από τη Μινεσότα, σομαλικής καταγωγής, που φοράει χιτζάμπ και λέει ότι προσεύχεται στον Αλλάχ «να ξυπνήσει ο λαός». (Τις δηλώσεις της εναντίον του Ισραήλ επικρότησε ο Μεγάλος Μάγος της Κου Κλουξ Κλαν Ντέιβιντ Ντιουκ: το βρήκα νόστιμο), ούτε σαν τη Λίντα Σαρσούρ που τουίταρε ότι η συγγραφέας Αγιαάν Χίρσι Άλι είναι «κακή μουσουλμάνα» και πρέπει «να της ξεριζώσουν τον κόλπο». Ούτε καν σαν τη πρόεδρο της Βουλής Νάνσυ Πελόζι που δικαιολογεί τις δηλώσεις των προαναφερθεισών.

Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ξέρει ότι οι φανατικοί δεξιοί ρατσιστές είναι αριθμητικά λίγοι. Ο στόχος του δεν είναι να στηριχθεί σ’ αυτούς αλλά να διχάσει τους αντιπάλους του. Γι’ αυτό αφήνει τον Τραμπ να ξεστομίζει αυτά που ξεστομίζει, να κάνει αυτά που κάνει – τα οποία βεβαίως ελάχιστα απασχολούν το ευρύ κοινό που ζει στον πυρετό της κατανάλωσης. O Nτόναλντ Τραμπ κερδίζει από την καλή του τύχη και από τις συμμαχίες του με τον Ερντογάν και τον Πούτιν -στις οποίες πρέπει να αποδώσουμε τον εντοπισμό του αλ-Μπαγκντάντι. Κερδίζει κι από την ταύτιση του Δημοκρατικού Κόμματος με τους αντισημίτες ισλαμοαριστερούς· όχι μόνο με τις «διεφθαρμένες ελίτ» -τους «χάρτινους διανοουμένους» αλά αμερικανικά- αλλά κυρίως με τους παράτυπους μετανάστες, το κοινωνικό περιθώριο και τις μπουρκοφόρες φεμινίστριες.

Οι Δημοκρατικοί πρέπει να αποφασίσουν ανάμεσα σε δύο στρατηγικές. Η μία είναι να επανακτήσουν τη χαμένη εκλογική τους βάση με κεντριστικές θέσεις για την κοινωνική προστασία και την εθνική συμφιλίωση. Είναι δύσκολο να επιτεθεί κανείς στον Τραμπ στο οικονομικό πεδίο, μολονότι η ευημερία δεν είναι δικό του έργο, είναι έργο της συγκυρίας. Εξάλλου, ώσπου να σκάσει η φούσκα της οικονομίας, η πλειοψηφία δεν θα ενδιαφέρεται για την αισθητική ή για την ηθική του ανδρός. Η δεύτερη στρατηγική είναι να συνεχίσει αυτά που κάνει: κινητοποιεί τις μειονότητες οξύνοντας το εμφυλιοπολεμικό κλίμα· προβάλλει τις σοσιαλιστικές ιδέες του Μπέρνι Σάντερς (που ακούγονται παράλογες σε περιβάλλον ανάπτυξης και μηδενικής ανεργίας), θεωρεί μείζον πρόβλημα την «ισλαμοφοβία» και διεξάγει, με επικεφαλής την Ελίζαμπεθ Γουόρεν, τόσο λυσσαλέα αντι-τραμπική μάχη ώστε επιτίθεται στον πρόεδρο ακόμα και για τον φόνο του αλ-Μπαγκντάντι – εστιάζοντας στη χυδαιότητά του, όχι στο ίδιο το γεγονός. Η Γουόρεν και ο Σάντερς είναι εύκολοι αντίπαλοι για τον Τραμπ: εκείνοι τον βγάζουν τρελό αλλά ο Τραμπ τούς βγάζει σοσιαλιστές. Οι Αμερικανοί δεν δέχονται να τους πάρεις τα πιστόλια από το συρτάρι τους· για τα λεφτά τους ούτε λόγος.

Ο Ντόναλντ Τραμπ θυμίζει τον ανόητο βασιλιά Ληρ που γέρασε χωρίς ν’ αποκτήσει σοφία. To ίδιο ισχύει και για τους Δημοκρατικούς – το φαινόμενο του καθρέφτη. (Λεπτομέρειες στο επόμενο).