Με τη δύναμη της Τέχνης του

Τι θα ήταν, αν ζούσε σήμερα, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι; Καλλιτέχνης, επιστήμονας ή μία ανέντακτη μεγαλοφυΐα; Θα είχε καλή σχέση με τα μίντια ή θα ήταν αναχωρητής; Τι θα εισέπραττε απο τα δικαιώματα χρήσης των έργων του; Θα ήταν πολύ πλούσιος, θα είχε οικογένεια; Ή, όπως συνέβη στην πραγματικότητα, θα είχε μια ελάχιστη περιουσία – κυρίως από κληρονομιά – που κι αυτός κληροδότησε στα ετεροθαλή ξαδέλφια του, έναν νεαρό που είχε υπό την προστασία του και έναν υπηρέτη;

Μοιάζει με δημοφιλές παιχνίδι αναγωγών. Μπορεί να μην ξέρουμε τι θα ήταν σήμερα, αν ζούσε, ο Ντα Βίντσι, ξέρουμε όμως πολύ καλά τι είναι 500 χρόνια μετά τον θάνατό του. Οχι απλώς ο πιο γνωστός παγκοσμίως καλλιτέχνης αλλά ένας σταρ. Με τη δύναμη όχι της ζωής του, όπως συμβαίνει συχνά με τους σταρ ακόμη και αν το άστρο τους λάμψει αφού φύγουν από τη ζωή, αλλά με τη δύναμη των έργων και της Τέχνης του.

Και θα ήταν ακόμη και αν είχε ζωγραφίσει μόνο την Τζοκόντα. Αυτόν τον μικρό πίνακα, διαστάσεων μόλις 77×53 εκατοστά που είναι όμως ο πιο αναγνωρίσιμος στην Ιστορία της Τέχνης. Ενα έργο δύσκολο, δυσεξήγητο, αινιγματικό που γοητεύει όμως με έναν τρόπο μαγικό, σχεδόν «υπνωτιστικό» το κοινό. Και είναι καταφύγιο έμπνευσης για γενιές και γενιές, είδη και είδη καλλιτεχνών. Η Μόνα Λίζα έχει εμπνεύσει συνθέτες, μουσικούς, σκηνοθέτες, μυθιστοριογράφους, ποιητές, έχει γίνει (με επεμβάσεις) icon της ποπ κουλτούρας, αφίσα, στάμπα για τ-σερτ, έως τούρτα και σοκολατάκι. (Και ο ίδιος όμως ο Ντα Βίντσι «οδηγός» στις μελέτες του Φρόιντ).

Ευτυχώς όμως ο Ντα Βίντσι δεν ζωγράφισε μόνο την Τζοκόντα ούτε μόνο τον Μυστικό Δείπνο ούτε μόνο τον Ανθρωπο του Βιτρούβιου. Πρόκειται για το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα του αναγεννησιακού ανθρώπου, αυτού που προχώρησε πολλά βήματα μπροστά την ουσία, τη σφαιρικότητα, την πολυπλοκότητα της γνώσης. Και ανέδειξε την αναγκαιότητά της στην καθημερινότητα του ανθρώπου.