Φταίει μόνον {LF}ο Τραμπ;

Οι περισσότερες αναλύσεις για την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση στη βορειοανατολική Συρία καταλήγουν στο συμπέρασμα πως για όλα ευθύνεται ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Για να γίνονται, όμως, καλύτερα κατανοητές οι επιλογές της εξωτερικής πολιτικής χρειάζεται όχι μόνο να σκιαγραφείται το υπόβαθρο αλλά και να παρουσιάζονται οι ιστορικές παράμετροι. Σε σχετικό του βιβλίο για το κουρδικό ζήτημα, ο καθηγητής του πανεπιστημίου Κολάμπια, Ντέιβιντ Φίλιπς, κάνει λόγο για «μεγάλη προδοσία» και υπογραμμίζει πως από το 1920 και μετά οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν σταδιακά τους Κούρδους και τελικά έχασαν τη Μέση Ανατολή.

Τα τελευταία χρόνια πολύ μεγάλη είναι η ευθύνη του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα. Οσο δημοφιλής και αν παραμένει στην Ευρώπη, σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής δεν διακρίθηκε ιδιαίτερα. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του οι Ηνωμένες Πολιτείες απέτυχαν στη Συρία και την ίδια στιγμή επέτρεψαν στην Τουρκία να υλοποιήσει την ατζέντα της. Η Αγκυρα αναμείχθηκε από την αρχή του συριακού εμφυλίου πολέμου με την ανοχή του τότε αμερικανού προέδρου. Ποιος, άλλωστε, μπορεί, να λησμονήσει τη συνάντησή «3+3» στον Λευκό Οίκο το 2013, όπου από τη μία πλευρά συμμετείχαν οι Μπαράκ Ομπάμα, Τζον Κέρι και Τόμας Ντόνιλον και από την άλλη οι Ταγίπ Ερντογάν, Αχμέτ Νταβούτογλου και Χακάν Φιντάν;

Ο αμφιλεγόμενος ρόλος της Τουρκίας για την ενίσχυσή του Ισλαμικού Κράτους μέσω της παροχής οπλισμού σε αντιπάλους του προέδρου της Συρίας αποτελούσε αρχικά την ανησυχία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ξεκίνησαν, λοιπόν, δύσκολες συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Εχοντας στόχο την εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους, η Ουάσιγκτον προσπάθησε να κατανοήσει καλύτερα τα κίνητρα της Αγκυρας και να την προτρέψει να συμμετάσχει στη μάχη για την καταπολέμηση της τρομοκρατικής οργάνωσης αντί να τη στηρίζει σκόπιμα ή μη – εν μέσω του εμφυλίου πολέμου. Ακολούθως, η τουρκική κυβέρνηση βρήκε την ευκαιρία να αρχίσει σιγά σιγά τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις στη Συρία. Η πρώτη καταγράφηκε τον Φεβρουάριο του 2015. Ακολούθησαν και άλλες επί ημερών Μπαράκ Ομπάμα, προφανώς με την άμεση ή έμμεση υποστήριξή του.

Δεν φταίει, λοιπόν, μόνον ο Ντόναλντ Τραμπ για το σημερινό χάος. Ούτε ένας Δημοκρατικός πρόεδρος αποτελεί απαραίτητα εγγύηση για τον μελλοντικό περιορισμό των δραστηριοτήτων της τουρκικής κυβέρνησης.

Ο δρ Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι επιστημονικός συνεργάτης στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies (Ισραήλ) και το Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και διδάσκων διεθνών σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης