Προκλήσεις χωρίς τέλος για την Κύπρο

Ανυποχώρητος στην εμπρηστική ρητορική του εμφανίζεται ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιχειρώντας να δικαιολογήσει την πολιτική που ακολουθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο όσον αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και τη Συρία. Οι νέες δηλώσεις – απειλές του τούρκου προέδρου για συνέχεια των επιχειρήσεων στη Συρία, εάν δεν αποχωρήσουν οι κούρδοι μαχητές εντός χρονοδιαγράμματος, έφεραν ως παράδειγμα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Οπως διεμήνυσε ο Ερντογάν από την Καισάρεια, «έμαθαν τι εστί τουρκικό έθνος στην Κύπρο, στην επιχείρηση “Ασπίδα” του Ευφράτη, στην επιχείρηση “Κλάδος Ελαίας” στο Αφριν, και θα το μάθουν ξανά».

Απειλές οι οποίες μόνο τυχαίες δεν μπορεί να θεωρηθούν, καθώς ο τούρκος πρόεδρος χρησιμοποιεί την Κύπρο για να στείλει τα δικά του μηνύματα στη διεθνή κοινότητα. Είναι αποφασισμένος να διεκδικήσει μέχρι τέλους μερίδιο στα ενεργειακά κοιτάσματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, γεγονός που έχει δηλώσει ξεκάθαρα τόσο στο εσωτερικό της χώρας του όσο και σε διεθνείς συναντήσεις του, ενώ δύο τουρκικά γεωτρύπανα βρίσκονται στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, με στόχο τη δημιουργία νέων τετελεσμένων με όχημα την κατοχή.

Η Αγκυρα επιδιώκει ενίσχυση της παρουσίας και της επιρροής της στην περιοχή τόσο της Ανατολικής Μεσογείου όσο και στα Βαλκάνια, ενώ ο Ερντογάν επί σειρά ετών επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο «ηγέτης των μουσουλμάνων» ανά τον κόσμο, θεωρώντας ότι έτσι θα αυξήσει την επιρροή του και θα θέσει νέες χώρες υπό τουρκική επιρροή. Ο Ερντογάν δε, στις όποιες προειδοποιήσεις της ΕΕ ή της διεθνούς κοινότητας που ζητούν από την Τουρκία να χαμηλώσει τους τόνους, απαντά με το Προσφυγικό, τόσο μέσω απειλών για απελευθέρωση των προσφυγικών ροών όσο και απαιτώντας χρήματα για τη διαχείριση του προβλήματος, προτάσσοντας το μεγάλο βάρος που σηκώνει η χώρα.

Οι κινήσεις της Τουρκίας στην Κύπρο, η προσπάθεια ενίσχυσης του ελέγχου των Κατεχομένων και η συζήτηση για προσάρτηση του ψευδοκράτους σε ένα «μοντέλο Μονακό» ενισχύουν την άποψη ότι η Αγκυρα βολιδοσκοπεί το ενδεχόμενο προσάρτησης, επιχειρώντας ωστόσο να κάμψει τις αντιδράσεις. Αντ’ αυτού θα μπορούσε να συμβιβαστεί και με την αλλαγή μοντέλου λύσης, από ομοσπονδία σε συνομοσπονδία, που θα της επέτρεπε επί της ουσίας να διατηρήσει τα κεκτημένα της κατοχής και να επεκτείνει τον έλεγχό της με νομιμοφανή – πλέον – τρόπο.

ΠΙΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΙΒΥΗ. Στο πλαίσιο της επεκτατικής πολιτικής της που σχετίζεται όχι μόνο με την Κύπρο αλλά και με τις ελληνικές θάλασσες, η Τουρκία ασκεί πιέσεις στη Λιβύη για καθορισμό ΑΟΖ, κάτι που επί του παρόντος δεν αποδίδει, ενώ επιχειρεί να αποτρέψει και τον Λίβανο από συνεργασίες με τη Λευκωσία. Ωστόσο η τουρκική προκλητικότητα έχει προκαλέσει ένα εξαιρετικά τεταμένο κλίμα στην Ανατολική Μεσόγειο, με το «ατύχημα» να μη θεωρείται απίθανο σενάριο.

Με αυτά τα δεδομένα τίθενται σοβαρά ερωτηματικά εάν μπορούν να ξεκινήσουν συνομιλίες για το Κυπριακό, με το ψευδοκράτος σε προεκλογική περίοδο, την Αγκυρα και τους συμμάχους της στα Κατεχόμενα να αποδομούν τον τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί και τις προκλήσεις να κλιμακώνονται συνεχώς. Ελλάδα και Κύπρος επιχειρούν σε αυτό το περιβάλλον την ενίσχυση των συμμαχιών τους απέναντι στην Τουρκία, καθώς και την αναβάθμιση στρατιωτικών συνεργασιών με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.

Σε αυτό το σκηνικό, το δικό τους μήνυμα επιχειρούν να στείλουν και οι δύο ασκήσεις, η «Μέδουσα» με τη συμμετοχή της Αιγύπτου ανοιχτά της Κρήτης και η «Blue Flag» στην έρημο του Ισραήλ. Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, οι δύο αυτές ασκήσεις, με δεδομένες τις εξελίξεις στη Συρία, την τουρκική παραβατική συμπεριφορά στην Κύπρο αλλά και την προκλητικότητα στο Αιγαίο, έχουν ιδιαίτερη σημασία.