Τι καιρό θα κάνει στο Βερολίνο;

Σπάνια η πολιτική σκηνή της Γερμανίας χαρακτηριζόταν από τη ρευστότητα που υπάρχει σήμερα και την αβεβαιότητα για το μέλλον της κυβέρνησης στη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ. Σε μια συγκυρία που η Ευρώπη θα πρέπει να διαχειριστεί την πρώτη έξοδο χώρας από την ΕΕ και τις συνέπειες του Brexit, η Γερμανία θα αναλάβει το δεύτερο εξάμηνο του επόμενου έτους την προεδρία της ΕΕ. Για την Ανγκελα Μέρκελ θα ήταν η ευκαιρία να αφήσει τη δική της παρακαταθήκη για την επόμενη ημέρα της Ευρώπης, στο τέλος της τέταρτης και τελευταίας θητείας της στην καγκελαρία. Αβέβαιο ωστόσο είναι εάν η Μέρκελ θα είναι μέχρι τότε καγκελάριος της Γερμανίας.

Στις αρχές Δεκεμβρίου οι Σοσιαλδημοκράτες, ο κυβερνητικός εταίρος της Μέρκελ, θα ολοκληρώσουν έναν μαραθώνιο έξι μηνών για την εκλογή νέας ηγεσίας του κόμματος, η οποία θα κρίνει και την τύχη της σημερινής κυβέρνησης. Στην κούρσα είναι έξι δίδυμα υποψηφίων, εκ των οποίων μόνο ένα, το δίδυμο του υπουργού Οικονομικών Ολαφ Σολτς – Κλάρα Γκάιβιτς, θέλει να εξαντλήσει την τετραετία· οι υπόλοιποι θέλουν την αποχώρηση από τον μεγάλο συνασπισμό με τη Χριστιανική Ενωση.

Οι Σοσιαλδημοκράτες από το 20% στις τελευταίες εκλογές βρίσκονται στο 14%, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση. Και εμπεδώνεται η πεποίθηση για τα αίτια της κακοδαιμονίας στη μακροχρόνια συγκυβέρνηση με τη δεξιά. «Συμμετέχοντας στην κυβέρνηση το SPD δεν μπορεί να κάνει μια αξιόπιστη καμπάνια για μια διαφορετική πολιτική πλειοψηφία» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο Κέβιν Κίνερτ, γραμματέας της νεολαίας Γιούζος. «Με τον Ολαφ Σολτς δεν πιστεύω ότι είναι εφικτή μια άλλη πλειοψηφία» λέει ο Κίνερτ που στηρίζει το αριστερό δίδυμο των Νόρμπερτ Βάλτερ Μπόργιανς – Σάσκια Εσκεν. Αυτοί, όπως και ο Κίνερτ, μια άλλη κοκκινο-κοκκινο-πράσινη πλειοψηφία, SPD – Αριστεράς – Πρασίνων.

Η έξοδος από τη συγκυβέρνηση με τη Μέρκελ δεν θα γίνει με ένα απλό μέιλ στη Χριστιανική Ενωση, λέει ο Κίνερτ για τα σενάρια της επόμενης ημέρας. Καταρχήν το SPD θα αποσύρει τους Σοσιαλδημοκράτες υπουργούς από την κυβέρνηση της Μέρκελ. «Εάν η Χριστιανική Ενωση παραμείνει ως κυβέρνηση μειοψηφίας, μπορούμε να συμφωνήσουμε σε μια ατζέντα της προεδρίας της ΕΕ αναλαμβάνοντας και μερίδιο της ευθύνης» λέει ο Κίνερτ. Ετσι, προσθέτει, «θα αποκτήσουμε την ελευθερία κινήσεων σε θέματα όπως φορολογική δικαιοσύνη, φορολόγηση περιουσίας, κοινωνικές πολιτικές κ.λπ., να κάνουμε εμφανείς τις διαφορές μας και να διεκδικήσουμε άλλες πλειοψηφίες».

Με τη λογική του Κίνερτ και της Αριστεράς του SPD θα μεταφερθεί η μπάλα στο γήπεδο της Χριστιανικής Ενωσης και της Μέρκελ που θα πρέπει να αποφασίσουν εάν θα παραμείνουν στην εξουσία ως κυβέρνηση μειοψηφίας – σενάριο το οποίο είχε απορρίψει η Μέρκελ μετά τις τελευταίες εκλογές – ή θα προτιμήσουν την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών καθοριστικό ρόλο παίζει ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ, ο οποίος είναι γνωστό ότι δεν είναι οπαδός πειραμάτων. Και για την εθισμένη στην κυβερνητική σταθερότητα Γερμανία η πρώτη κυβέρνηση μειοψηφίας αναγκασμένη να αναζητά συνεχώς ad hoc πλειοψηφίες και με τo ακροδεξιό AfD στη Βουλή θα είναι μεγάλο πείραμα.

Το SPD θα κλείσει το κεφάλαιο εκλογής νέας ηγεσίας στις 6 Δεκεμβρίου, αλλά οι πρώτες συνέπειες της επιλογής θα εκδηλωθούν τον Ιανουάριο. Εάν η τελική κατάληξη για τη Γερμανία θα είναι οι πρόωρες εκλογές, από τη στιγμή που θα τεθεί σε λειτουργία ο μηχανισμός προσφυγής στις κάλπες υπάρχει ένα χρονικό διάστημα 100 ημερών μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι εκλογές θα γίνουν στο διάστημα Απριλίου – Μαΐου.

Ρευστότητα υπάρχει και στο στρατόπεδο της Χριστιανικής Ενωσης. Οι ικανότητες της νεοεκλεγείσας προέδρου του CDU Aνεγκρέτ Κραμπ – Καρενμπάουερ αμφισβητούνται από τους αντιπάλους της, που θα προτιμούσαν τον Φρίντριχ Μερτς ως υποψήφιο καγκελάριο. Στην κούρσα για το χρίσμα της Χριστιανικής Ενωσης θα πρέπει να υπολογίζεται και ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ. Επανεξελέγη χθες πανηγυρικά πρόεδρος του CSU στο συνέδριο του κόμματος που λήγει σήμερα στο Μόναχο. Απορρίπτει, όπως και η πρόεδρος του αδελφού κόμματος CDU Κραμπ – Καρενμπάουερ, την εκλογή του υποψήφιου καγκελάριου με εσωκομματικό δημοψήφισμα.

Ο Ζέντερ καλλιεργεί επιμελώς το προφίλ του πράσινου, εκσυγχρονιστή ηγέτη της Δεξιάς, με το οποίο θα μπορούσε να διεκδικήσει το χρίσμα της Χριστιανικής Ενωσης. Θα ήταν ο τρίτος πρόεδρος του CSU υποψήφιος καγκελάριος μετά τον Φρανς Γιόζεφ Στράους το 1978 και τον Εντμουντ Σόιμπερ το 2002. Και δεν αποκλείεται να είναι αυτός που θα επιτύχει εκεί που οι προηγούμενοι απέτυχαν: να γίνει ένας βαυαρός καγκελάριος της Γερμανίας.