Επιστροφή στην κανονικότητα

Μια σειρά σημαντικών αλλαγών στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης έρχονται με τις τροποποιήσεις στον νέο Ποινικό Κώδικα και στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που άμεσα ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας θα φέρει στη Βουλή προς ψήφιση.

Με τις αλλαγές αυτές, που αποτελούσαν και προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, παίρνει την τελική του μορφή το νομοθετικό οικοδόμημα, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί και τον «οδικό χάρτη» του συστήματος απονομής της ποινικής δικαιοσύνης στη χώρα μας.

Το νομοσχέδιο που αφορά τις τροποποιήσεις διατάξεων του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα της Ποινικής Δικονομίας έχει ήδη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέχρι και την Παρασκευή το πρωί.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ. Με τις προβλεπόμενες αλλαγές η χρήση και κατοχή εκρηκτικών υλών (μολότοφ) μέσα στο πλήθος θα τιμωρείται σε βαθμό κακουργήματος, ενώ κακουργηματική μορφή αποκτά ξανά και το αδίκημα της δωροδοκίας υπαλλήλων, που είχε προκαλέσει έντονες ενστάσεις από την πλευρά του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης). Επιπλέον, αυστηροποιείται το νομοθετικό πλαίσιο για την υφ’ όρον απόλυση για κρατουμένους που έχουν καταδικαστεί περισσότερες από μία φορά σε ισόβια κάθειρξη. Συγκεκριμένα, με τις προωθούμενες διατάξεις προβλέπεται ότι θα έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητήσουν υφ’ όρων αποφυλάκιση αφού θα έχουν εκτίσει 20 χρόνια από την ποινή που τους έχει επιβληθεί. Την ίδια ώρα, σημαντικές αλλαγές επήλθαν και στις διατάξεις για εγκλήματα τρομοκρατίας, με την ενσωμάτωση σχετικών κοινοτικών οδηγιών στο εσωτερικό δίκαιο.

Ειδικότερα:

**** Ποινές στερητικές της ελευθερίας ανώτερες του ενός έτους που επιβάλλονται για κακούργημα ή πλημμέλημα με δόλο, το οποίο τέλεσε κρατούμενος κατά τη διάρκεια της αδείας του, εκτίονται ολόκληρες μετά την έκτιση της ποινής που επιβλήθηκε ή θα επιβληθεί για την πράξη για την οποία ήταν κρατούμενος.

****Αυξάνεται ο ελάχιστος χρόνος παραμονής στη φυλακή προκειμένου ο κρατούμενος να υποβάλει αίτηση για υφ’ όρον απόλυση υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση (βραχιολάκι).

****Αυξάνεται η προβλεπόμενη ποινή για την ενεργητική δωροδοκία χάριν πράξεων αντιτιθέμενων στα καθήκοντα του υπαλλήλου, η οποία από πλημμέλημα μετατρέπεται σε κακούργημα, με απειλούμενη ποινή κάθειρξης έως οκτώ έτη. Επιπλέον, τροποποιείται συγκεκριμένη διάταξη ώστε να είναι σαφές πως τα διευθυντικά στελέχη νομικών προσώπων θα πρέπει να καλύπτουν με δόλο την παραβίαση συγκεκριμένων καθηκόντων τους, λόγω της οποίας από αμέλειά τους καθίσταται δυνατή μια πράξη δωροδοκίας.

****Προστίθεται διάταξη με την οποία προβλέπεται κακουργηματική μορφή του αδικήματος της κατοχής και χρήσης μολότοφ όταν αυτό τελείται από δράστη ο οποίος συμμετέχει σε πλήθος που διαπράττει βιαιοπραγίες εναντίον προσώπων ή πραγμάτων ή εισβάλλει παράνομα σε ξένα σπίτια ή άλλα ακίνητα. Η απειλή κάθειρξης έως δέκα έτη δικαιολογείται στην περίπτωση αυτή λόγω της αμεσότητας του κινδύνου που ενέχει η κατοχή εκρηκτικών υπό αυτές τις περιστάσεις.

****Προστίθεται κακουργηματική μορφή κλοπής όταν αυτή τελείται με διάρρηξη από δύο ή περισσότερα μέλη συμμορίας (άρθρο 187 παρ. 3 ΠΚ) που έχουν οργανωθεί για τη διάπραξη κλοπών αυτού του είδους. Η απειλή κάθειρξης έως δέκα έτη δικαιολογείται από τον συνδυασμό των χαρακτηριστικών της πράξης με την επικινδυνότητα της συμμορίας.

****Μετά την κατάργηση των πταισμάτων, επιβάλλεται για την άμεση και αδιάκοπη προστασία του ευαίσθητου ζητήματος της κοινής ησυχίας η αναγωγή τους σε ελαφρά πλημμελήματα, ώστε να εξασφαλίζεται η βεβαίωση αυτών των ποινικών παραβάσεων από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα.

Στις επερχόμενες αλλαγές του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας προβλέπεται μεταξύ άλλων ο θεσμός αναπληρωτή εισαγγελέα Διαφθοράς, κατά τα πρότυπα της Οικονομικής Εισαγγελίας, ενώ επανέρχονται οι αρμοδιότητες των Μονομελών Εφετείων Κακουργημάτων στο εύρος που είχαν πριν από την 1η Ιουλίου 2019 που τέθηκε σε ισχύ ο Ποινικός Κώδικας.