Ερχεται νέο προσφυγικό κύμα;

Θα αναζωπυρώσει το προσφυγικό πρόβλημα η τουρκική επέλαση στη Συρία;

Τιποτα δεν συνηγορεί στην αύξηση προσφυγικών ροών. Ετσι και αλλιώς, τα προσφυγικά και τα μεταναστευτικά ρεύματα είναι ήδη αυξημένα και δεν φαίνεται να έχουν σχέση με την τωρινή κλιμάκωση της κρίσης στη Βόρεια Συρία. Μέχρι στιγμής οι εκτοπισμένοι άμαχοι πληθυσμοί κινούνται στο εσωτερικό της χώρας και κυρίως προς τη Ράκα, την πάλαι ποτέ «πρωτεύουσα» του Ισλαμικού Κράτους, και όχι προς την Ευρώπη.

Παρά τα όσα λέγονται, ο κίνδυνος επανεμφάνισης του Χαλιφάτου είναι μικρός, καθώς πλέον δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για να στηρίξουν μια «αναγέννηση», αν και απέδρασαν μερικοί κρατούμενοι από τα κέντρα κράτησης που είχαν υπό τον έλεγχό τους οι Κούρδοι, μετά την εισβολή των Τούρκων. Ως φαίνεται, η όποια δυναμική του Ισλαμικού Κρατους εξαντλείται κυρίως στο έδαφος της Συρίας.

Το βασικό πρόβλημα έγκειται στο ότι τα προσυμφωνημένα, ιδίως μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, μέχρι στιγμής δεν έχουν τηρηθεί. Πιθανή κλιμάκωση, προφανώς, θα καθορίσει το προσφυγικό κύμα, καθώς όσο περισσότερο κρατάει η σύρραξη, τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των αμάχων, οι οποίοι χάνουν κάθε πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια από την οποία εξαρτώνται για την καθημερινή τους επιβίωση. Ταυτόχρονα η αυξημένη, κινητικότητα των Ρώσων στα βόρεια αλλά και η αναθερμασμένη σύμπλευση του Ασαντ προς τις κουρδικές γραμμές θα αποτελέσουν νέο εμπόδιο στην ολοκλήρωση της επιχείρησης των Τούρκων, επεκτείνοντας έτσι τον προσδοκώμενο χρόνο μέχρι την υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός. Πόσω μάλλον αν η Τουρκία αποπειραθεί να προσαρτήσει εδάφη της Βόρειας Συρίας για να εδραιώσει την πολυπόθητη ζώνη ασφαλείας της, διαλύοντας έτσι κάθε κουρδική πρόθεση για αυτονομία ή ανεξαρτησία.

Το προσφυγικό κύμα θα μπορούσε να αυξηθεί αν υπάρχουν ψήγματα αλήθειας στις προειδοποιήσεις Τσαβούσογλου περί προώθησης σύρων προσφύγων προς την Ευρώπη, σε περίπτωση επιβολής κυρώσεων από τις ΗΠΑ ή την ΕΕ. Τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα όμως που διακυβεύονται δεν αντισταθμίζονται εύκολα στην περίπλοκη εφαρμογή και υλοποίηση ενός τέτοιου ενδεχομένου. Ειδικά για αυτό η ΕΕ οφείλει επιτέλους να επιδείξει ξεκάθαρη αποφασιστικότητα και να μην αναμένει τις εξελίξεις να έρθουν στο κατώφλι της.

Ο Νικόλας Ρώσσης είναι λέκτορας Πολιτικής Οικονομίας της Τρομοκρατίας στο Arcadia University