«Αγνωστος Χ» για το Μαξίμου

Εκατό ημέρες μετά, δεν είναι η Οικονομία που προκαλεί πονοκέφαλο στο Μέγαρο Μαξίμου. Μπροστά στα αρνητικά επιτόκια, οι οίκοι αξιολόγησης μπορούν να παρατείνουν τους μήνες του μέλιτος. Ακόμη και για το τραπεζικό σύστημα που δείχνει εύθραυστο, στο νέο κυβερνητικό σύστημα προεξοφλούν ότι θα βρεθούν λύσεις, με παρεμβάσεις και από κέντρα εκτός συνόρων – ο «Ηρακλής» για τα κόκκινα δάνεια των 30 δισ. ευρώ είναι ένα σημαντικό βήμα. Ούτε η καθημερινότητα προβληματίζει, ακόμη κι αν προκύψουν απρόοπτα. Θεωρείται ότι υπάρχει η εμπειρία, ώστε τα αντανακλαστικά να δείχνουν γρήγορα. Τα τεστ των Εξαρχείων και της καλοκαιρινής θεομηνίας στη Χαλκιδική, στο πρωθυπουργικό επιτελείο κινούνται με τη βεβαιότητα ότι έδωσαν πόντους. Στο πρώτο τρίμηνο η κυβέρνηση Μητσοτάκη αγχώθηκε – για κάποιους, βραχυκύκλωσε – μόνον από το Προσφυγικό. Η μεγάλη αύξηση των ροών από τα μικρασιατικά παράλια προκάλεσε συναγερμό – και είχε παρενέργειες και στο ενδοκυβερνητικό πεδίο. Και η τουρκική εισβολή στη Συρία έχει δυναμώσει τον συναγερμό.

Αν η κατάσταση δεν εξομαλυνθεί και η ευρωπαίοι εταίροι δεν προχωρήσουν λίαν συντόμως σε κάποιες δραστικές κινήσεις, ο κυβερνητικός σχεδιασμός δεν αποκλείει και μια νέα συνάντηση των πολιτικών αρχηγών – στη δεύτερη συνάντηση με αποκλειστική ατζέντα το Προσφυγικό. Πέραν των πολιτικών εντυπώσεων που το Μαξίμου θα προσπεράσει (αφού προφανώς η αντιπολίτευση θα επιχειρήσει να στήσει αναχώματα, με καταγγελίες περί «αναζήτησης συνυπεύθυνων» κ.λπ.), μια νέα συνάντηση θα επιδιωχθεί να διαμορφώσει μια εικόνα εθνικής κινητοποίησης, ιδίως εάν μια διχασμένη Ευρώπη εξακολουθήσει να νίπτει τας χείρας. Στο εσωτερικό μέτωπο, όποιος αρνηθεί να συμμετάσχει, ας αναλάβει και το κόστος της απουσίας. Σε όσους δεν το πρόσεξαν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχεδόν διαμήνυσε από τη Βουλή ότι «το φαινόμενο θα συνεχιστεί, πιθανότατα θα ενταθεί. Γι’ αυτό χρειάζεται και εντός του Κοινοβουλίου ενότητα, ωριμότητα και σχέδιο».

Πρόκειται σαφώς για παραδοχή ότι το Προσφυγικό δεν ελέγχεται αποκλειστικά από κυβερνητικές αποφάσεις. Η προσέγγιση του προβλήματος ως «Προσφυγικού-Μεταναστευτικού» ή μόνον ως Μεταναστευτικού, δεν αρκεί για τη διαχείρισή του. Μπορεί μόνον να δικαιολογήσει ένα αυστηρότερο πλαίσιο, αλλά δεν σταματά τα φουσκωτά των διακινητών. Και η επιχείρηση διεθνοποίησης του θέματος, στην οποία επενδύει το Μαξίμου, μπορεί να φέρει καλά λόγια, να ανοίξει έναν νέο κύκλο συγκινητικών ρεπορτάζ σε διεθνή ΜΜΕ, αλλά δεν θα μεταφέρει Σύρους και Αφγανούς στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, εάν τα ευρωπαϊκά τείχη παραμείνουν υψωμένα. Στο πεδίο της εσωτερικής αντιπαράθεσης, αρμόδιες πηγές αναγνωρίζουν ότι το Προσφυγικό αποτελεί και το μοναδικό πεδίο για το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ βρήκε χώρο για αντιπολίτευση με κάποια επιχειρήματα που θα μπορούσαν να ακουστούν – στη βάση των επικρίσεων ότι η ΝΔ απέφευγε να δει τις ευρύτερες διαστάσεις του προβλήματος. Η κριτική για την κατάργηση του αυτόνομου υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και η ένταξή του στο υπερυπουργείο του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη προβληματίζει επίσης τους κυβερνητικούς επιτελείς – και ίσως η διάχυση αρμοδιοτήτων που ακολούθησε, εμπλέκοντας και το υπουργείο Εσωτερικών, είναι μια διορθωτική κίνηση.

Η ρίζα του προβλήματος, ωστόσο, εξακολουθεί να βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου. Στη Νέα Υόρκη, ο Μητσοτάκης δεν άφησε καμία αμφιβολία στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι επιδιώκει να είναι ανοικτοί οι δίαυλοι ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα, όχι τόσο για τα ελληνοτουρκικά, αλλά στην παρούσα φάση για τη διαχείριση του Προσφυγικού. Και όσο μια ουσιαστική αναθεώρηση της Συνθήκης του Δουβλίνου παραμένει μακρινός στόχος, θα επιχειρηθεί να ανοίξουν δίαυλοι με την Τουρκία σε όλα τα επίπεδα. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι τι θέλει να κάνει ο Ερντογάν στον Βορρά της Συρίας, πριν βρεθεί σε ένα τραπέζι για να μιλήσει για τα υπόλοιπα. Υπό αυτή την έννοια, ο τούρκος πρόεδρος είναι ο μοναδικός «άγνωστος Χ» που επηρεάζει αυτή την ώρα τον σχεδιασμό Μητσοτάκη.