Λίγο ’81, πολλή Αριστερά και η εκεχειρία μιας διακήρυξης

Ο δρόμος του ΣΥΡΙΖΑ προς το συνέδριο, αρχές του επόμενου έτους στην καλύτερη, δεν θα είναι βατός. Η πρόσφατη μίνι ανταρσία τεσσάρων βουλευτών που ψήφισαν «όχι» στην κύρωση συμβάσεων για υδρογονάνθρακες ήταν μια μόνο μικρή γεύση των εσωτερικών διεργασιών του κόμματος. Κι εδώ είναι η μεγάλη δυσκολία. Ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα αντιμετωπίζει μια εγγενή αντίφαση: θα υπερασπιστεί το κυβερνητικό του έργο ή θα ξεδιπλώσει μια νέα στρατηγική, επιχειρώντας να αγκαλιάσει τις πιο αριστερόστροφες δεξαμενές και επιδιδόμενος σε μια πιο ασύμμετρη αντιπολίτευση στον Κυριάκο Μητσοτάκη; Το παραπάνω δομικό ερώτημα περνάει μέσα από τις διεργασίες του μετασχηματισμού του κόμματος και βέβαια ενόψει της επόμενης τομής: του συνεδρίου του. Μπορεί να συγκροτήθηκε 7μελής Γραμματεία Οργανωτικού για τον συντονισμό ενόψει της κορυφαίας διαδικασίας, μπορεί και εδώ το προσεκτικό μάτι να είδε ισορροπίες μεταξύ των τάσεων κα των φυλών (τέσσερις από τον ΣΥΡΙΖΑ, ένας από τη ΔΗΜΑΡ και δύο από την Προοδευτική Συμμαχία), οι «υπόγειες» όμως διενέξεις καλά κρατούν – φυσιολογικό εν μέρει για κόμμα που πέρασε στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και έχασε σε τριπλές κάλπες.

Είναι χαρακτηριστικό πάντως πως αν θέλει κάποιος να κάνει μια σοβαρή ανάγνωση της εκεχειρίας στα εσωτερικά, οφείλει να δει με προσοχή την πρόσφατη πολιτική διακήρυξη του κόμματος. Εγκρίθηκε ομόφωνα στην ΚΕ του, διαβάστηκε από τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα στο Φεστιβάλ Σπούτνικ, γράφτηκε από τον Νάσο Ηλιόπουλο και με τη μετέπειτα συμβολή των Τσίπρα και Τσακαλώτου (ενδεικτικό, αν θέλετε, της εκεχειρίας που περιγράφουμε), είναι όμως ένα κείμενο προς δοκιμασία και σε κοινωνική και πολιτική εκκρεμότητα. Καθόλου τυχαία, όλες οι τάσεις μοιάζουν ευχαριστημένες και όλες έχουν ενστάσεις γι’ αυτό. Ενώ παραμένει ένα αγκάθι για το κόμμα: δεν έχει συζητηθεί σε βάθος και με σοβαρότητα το εκλογικό αποτέλεσμα. Μια διαδικασία που θα μπορούσε να έχει πολλές μορφές. Από ειδική συνεδρίαση της ΠΓ ή της ΚΕ – αν και εδώ υπάρχει σοβαρή εσωτερική τάση που το βλέπει ως σπιράλ εσωστρέφειας και δεν συμφωνεί – μέχρι και ένα ακόμη κείμενο πολιτικής αποτίμησης, που προς το παρόν αποφεύγεται. Το επιχείρημα είναι πως ο μετασχηματισμός του ΣΥΡΙΖΑ γίνεται παράλληλα με μια κυβερνητική επιθετική πολιτική που δεν δίνει τον χώρο και τον χρόνο για ήσυχες και μακρές διαδικασίες.

ΠΟΛΕΜΙΚΗ. Επιχείρημα που και οι 53 ασπάζονται. Η «κομματική οικοδόμηση» πρέπει να γίνει στο φόντο της πολεμικής προς τον Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του – κι εδώ μιλάμε και για πολεμική εντός Βουλής και για τον δρόμο, όπως έδειξαν έστω και ασθενώς οι δύο πρώτες απεργίες. «Ολες και όλοι εμείς που εμπνεόμαστε από τις πιο λαμπρές παραδόσεις της Αριστεράς στον τόπο μας. Από τη δημιουργία του ΕΑΜ και την Εθνική Αντίσταση, τους δημοκρατικούς αγώνες κατά του μετεμφυλιακού κράτους, τον αγώνα του 1-1-4, τον αντιδικτατορικό αγώνα και την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το μεταπολιτευτικό κύμα του εργατικού και φοιτητικού ριζοσπαστισμού και τη μεγάλη δημοκρατική έκρηξη του ’81. Αλλά και όλες και όλοι εμείς οι νεότεροι που διαμορφώσαμε την πολιτική μας συνείδηση στα κινήματα ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, στη Γένοβα και στο κοινωνικό φόρουμ, στους αγώνες για την υπεράσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου, στις μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις ενάντια στη λιτότητα των Μνημονίων και στις κινητοποιήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος ενάντια στην κλιματική αλλαγή».

Η πρώτη εκτεταμένη παράγραφος της πολιτικής διακήρυξης του ΣΥΡΙΖΑ και της Προοδευτικής Συμμαχίας μοιάζει να επιχειρεί να συνταιριάξει τα πάντα. Για τα κινήματα – ρωγμές στον ιστορικό χρόνο, διαφορετικές εποχές και γενιές και διαφορετικά αφηγήματα -, παρεμπιπτόντως για το ’81, όπως γράφτηκε, ούτε οι 53 είχαν αντίρρηση, παρότι εξόφθαλμα επιχειρείται να γίνει μασάζ στα πιο πασοκογενή κομμάτια. Η Γένοβα, η κλιματική αλλαγή, το κίνημα κατά του νόμου Διαμαντοπούλου και της Γιαννάκου, το αντιμνημόνιο χωρούν προσεκτικά σε μερικές λέξεις και αποτυπώνουν πως το εγχείρημα επιχειρεί μετωπικά να προσεταιριστεί τους πάντες.

«Οι δημοκρατικοί πολίτες, οι προοδευτικοί άνθρωποι, οφείλουν να αντισταθούν. Να αποτρέψουν τα σχέδια μιας Δεξιάς που τίποτε δεν διδάχτηκε από την τραγωδία στην οποία βύθισε τη χώρα», είναι επίσης μια αποστροφή, που κλείνει το μάτι και στην πιο αντιδεξιά μα και κεντρώα περιοχή – έγνοια του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα. «Τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ διεξάγεται μια σημαντική συζήτηση για την ανάγκη ενός πράσινου New Deal. Με μια γενναία στροφή στα ζητήματα της ενέργειας, των υποδομών, του ορυκτού πλούτου, της προστασίας των δασών και της διαχείρισης απορριμμάτων» διαβάζουμε επίσης, και είναι προφανές πως η νέα ρητορική θα έχει μπόλικη πράσινη ατζέντα, όπως επιτάσσουν οι καιροί εξάλλου.  Αυτοκριτική δεν είδαμε. Πιθανώς γιατί αυτή θα σκόνταφτε – προς το παρόν – σε πρόσωπα και θα προϋπέθετε ρήξεις και καρατομήσεις.