Βάλτε το χέρι στην τσέπη για την ανάπτυξη

Καρφιά για τη γερμανική ηγεμονία και την επιβολή της δικής της γραμμής στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής της ευρωζώνης, έμμεση υπόδειξη της λάθος συνταγής που επιβλήθηκε στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση της κρίσης, απόλυτη περιχαράκωση της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ στην άσκηση νομισματικής πολιτικής και ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι ήρθε η ώρα της δημοσιονομικής πολιτικής να αναλάβει τα ηνία για την τόνωση της ευρωζώνης. Ολα είχαν τη δική τους εξέχουσα θέση στη χθεσινοβραδινή ομιλία του Μάριο Ντράγκι στην Ακαδημία Αθηνών, ώρες πριν συναντηθεί σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Στις πρώτες θέσεις, στο ακροατήριο, ο τέως αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουκάς Παπαδήμος και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας,  οι υπουργοί Χρήστος Σταϊκούρας, Αδωνις Γεωργιάδης και Νίκη Κεραμέως, οι πρώην υπουργοί Γιώργος Αλογοσκούφης, Γκίκας Χαρδούβελης και Γιώργος Χουλιαράκης και οι επικεφαλής των συστημικών τραπεζών κατέγραφαν στην ομιλία του Μάριο Ντράγκι μια προσεκτική επιλογή ελληνικών λέξεων (dichotomy, hypothesis…) και ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε πολλά μέτωπα, ίσως στην τελευταία δημόσια τοποθέτησή του πριν παραδώσει τα ηνία στην Κριστίν Λαγκάρντ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ. Τα λάθη του πολιτικού προσωπικού στην ευρωζώνη κατά τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης, η ημιτελής γέννηση της ευρωζώνης και οι προκλήσεις για το μέλλον, η ανάγκη νομισματικής και τραπεζικής ενοποίησης και ο μονόδρομος της διευρυμένης χρήσης εργαλείων δημοσιονομικής πολιτικής για την αντιμετώπιση των κινδύνων που αντιμετωπίζει στο άμεσο μέλλον η ευρωζώνη έκλεψαν τις εντυπώσεις. Στο τέλος της ομιλίας του ο Μάριο Ντράγκι κωδικοποίησε το μήνυμα: «Οσοι χαράσσουν πολιτική έχουν την ευθύνη να μάθουν από τα λάθη του παρελθόντος, να μελετήσουν τις εμπειρίες άλλων και να αποφύγουν προβλέψιμους κινδύνους αλλάζοντας τις πολιτικές, σήμερα».

«Θέλουμε να ορίζουμε τις συγκυρίες και όχι να μας υπαγορεύουν οι  συγκυρίες τι θα πράξουμε» τόνισε , συμπληρώνοντας ότι «η διάγνωση για το τι πρέπει να γίνει είναι καθαρή και ο δρόμος έχει ανοίξει». Κατά την εκτίμησή του, το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την ενίσχυση της ευρωζώνης στην τρέχουσα συγκυρία θα ήταν ένα επενδυτικό πακέτο δημοσιονομικής τόνωσης στο σύνολο της ευρωζώνης. Κοινώς οι κυβερνήσεις να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη αυξάνοντας τις δαπάνες.

Ο Μάριο Ντράγκι μάλιστα, αποκρούοντας – χωρίς να αναφερθεί ευθέως – τις επικρίσεις που δέχεται από την πλευρά της Γερμανίας και των δορυφόρων της για τη νέα χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, παρέθεσε τα ευρήματα ανάλυσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Σε μια οικονομία, όπως η γερμανική, ανέφερε, η αύξηση των δημοσίων επενδύσεων κατά 1% για πέντε χρόνια θα οδηγούσε το ΑΕΠ 2% υψηλότερα και τις ιδιωτικές επενδύσεις επίσης 2% υψηλότερα. Επιπρόσθετα, εάν οι πλέον χρεωμένες χώρες διπλασίαζαν τις δημόσιες επενδύσεις σε συνδυασμό με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσουν τον μελλοντικό ρυθμό ανάπτυξης, θα περιορίζονταν οι αβεβαιότητες σχετικά με τη βιωσιμότητα του χρέους.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. Ο Μάριο Ντράγκι ποτέ δεν είπε αφήστε την ελληνική οικονομία να αναπνεύσει με μικρότερα πλεονάσματα προς όφελος των επενδύσεων αλλά θα μπορούσε κανείς να οδηγηθεί σε αυτά τα συμπεράσματα με βάση την όλη ανάλυσή του.

Νωρίτερα, άλλωστε, είχε ασκήσει εμμέσως πλην σαφώς κριτική στη συνταγή που επιβλήθηκε στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Και στο σημείο αυτό, οι λέξεις «ασφάλεια» και «σύγκλιση» είχαν την τιμητική τους. Οταν οι χώρες βρίσκονται κάτω από την πίεση των αγορών είπε, είτε υποχρεώνονται να εφαρμόσουν προγράμματα προσαρμογής, είτε μεταρρυθμίσεις οι οποίες είναι «φτωχά σχεδιασμένες και εύκολα αναστρέψιμες». Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, «δημοσιονομική συμμόρφωση με αύξηση των φόρων, η οποία χειροτερεύει την ύφεση». Και όταν αρκετές χώρες βρίσκονται σε αυτήν τη θέση, επειδή δεν υπάρχουν τα «οχυρά» για να μπει φρένο στη μετάδοση της κρίσης, αυτή διαχέεται σε ολόκληρη την ευρωζώνη…

Δείπνο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Στο δείπνο που παρέθεσε ο Γιάννης Στουρνάρας προν τιμήν του Μάριο Ντράγκι στον 4ο όροφο της κεντρικής τράπεζας, παρακάθησαν ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος, οι υπουργοί Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδωνις Γεωργιάδης και Παιδείας Νίκη Κεραμέως, ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Ζαββός, οι επικεφαλής των συστημικών τραπεζών, 16 ακαδημαϊκοί, ο καθηγητής Οικονομικών Πάνος Τσακλόγλου και στελέχη της ΤτΕ. Από τον ΣΥΡΙΖΑ ο μοναδικός που παραβρέθηκε στο δείπνο ήταν ο πρώην υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος.