Η αλλαγή θα έρθει αλλά όχι με δυτικούς τρόπους

ΤΑ ΝΕΑ / ΤΗΕ GUARDIAN

Αύριο, 15.000 στρατιώτες, ψηλοί και με άψογη περιβολή και παράστημα, θα παρελάσουν στη λεωφόρο Τσανγκάν του Πεκίνου. Περίπου 170 αεροσκάφη και 580 βαλιστικοί πύραυλοι, drones, άρματα μάχης, πολυβόλα και άλλο στρατιωτικός εξοπλισμός θα επιδείξουν την ισχύ της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Η παρέλαση γίνεται για την 70η επέτειο από τη δημιουργία της Λαϊκής Δημοκρατίας από τον Μάο Τσετούνγκ που βρισκόταν ανεβασμένος στην Πύλη της Τιενανμέν. Θα εμπνεύσει αίσθηση περηφάνειας στους κινέζους πολίτες και ανησυχίας στις γειτονικές χώρες και κυρίως στην Ταϊβάν.

Για να υπολογίσουμε τη σημερινή κατάσταση της Κίνας, αξίζει να θυμόμαστε μια άλλη επέτειο τον περασμένο Μάιο – τα 100 χρόνια από τις διαδηλώσεις εναντίον της απόφασης που ελήφθη στις Βερσαλλίες να δοθεί η επαρχία Σαντόνγκ στην Ιαπωνία και όχι στην Κίνα. Εκείνη ήταν η πρώτη μαζική αστική διαδήλωση με αίτημα το τέλος του ιμπεριαλισμού, την εγκαθίδρυση της δημοκρατίας και τη ριζική επαηνεκτίμηση της παραδοσιακής κομφουκιανής κουλτούρας. Επειδή το ΚΚ Κίνας θεωρεί ως αρχή του εκείνες τις διαδηλώσεις του 1919, οι αρχές δεν μπορούσαν να αγνοήσουν την επέτειο. Ομως στην επέτειο δεν έγιναν μεγάλες παρελάσεις αλλά ομιλίες και σεμινάρια στα πανεπιστήμια της χώρας. Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έπρεπε να πει «κάτι», οπότε επαίνεσε τους φοιτητές του 1919 για το κουράγιο τους, τον πατριωτισμό και την ανιδιοτελή τους αφοσίωση στην εθνική αναγέννηση. Δεν έκανε καμία αναφορά στα αιτήματά τους για ελευθερια και δημοκρατία.

Η άλλη σημαντική επέτειος φέτος, πέρασε σιωπηρά. Πριν από τριάντα χρόνια, στις 4 Ιουνίου 1989, ο Ντενγκ Χσιάο Πινγκ διέταξε στα τανκς να συντρίψουν τις δημοκρατικές διαμαρτυρίες των φοιτητών στην πλατεία Τιενανμέν. Στο Χονγκ Κονγκ, όμως, η επέτειος τιμάται κάθε χρονιά έκτοτε με συγκεντρώσεις άνω των 100.000 ατόμων. Οι αυριανοί εορτασμοί θα γίνουν ενώ το Χονγκ Κονγκ φλέγεται από διαδηλώσεις.

Είναι βέβαιο πως βρισκόμαστε σε σημείο ανάφλεξης. Η τάξη που επικρατούσε εδώ και 50 χρόνια στην Κίνα απειλείται. Φοιτητές στο Χονγκ Κονγκ και την Κίνα έχουν διαφορετικές απόψεις, όμως όλοι μοιράζονται βαθύ θυμό για τις τιμές των ακινήτων, τους χαμηλούς μισθούς, την καταστροφή του περιβάλλοντος και ένα μέλλον που θα είναι χειρότερο συγκριτικά με εκείνο που είχαν οι γονείς τους στην ηλικία τους.

Η Δύση δεν αποτελεί πλέον το μεγάλο παράδειγμα για την Κίνα και το μέτρο σύγκρισης προόδου. Δεν είναι τυχαίο πως η γεμάτη αυτοπεποίθηση νέα Κίνα ανακαλύπτει εκ νέου την ιστορία της και βρίσκει αξίες σε αυτήν. Η αλλαγή θα έρθει, αλλά με τρόπους που θα οικοδομηθούν πάνω στις αξίες που βρίσκονται στην κινεζικη πολιτική επί αιώνες. Οπως τα ψύχραιμα άρθρα με βαθιές σκέψεις, που δεν παρασύρονται από τα πάθη της στιγμής και το ότι η πολιτική εξουσία πρέπει να βάζει όρια στις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Κάποιες χρήσιμες ιδέες που μπορεί να εμπνεύσουν λύσεις για τα δικά μας βαθιά προβλήματα.

Ο Χανς βαν ντε Βεν ειναι καθηγητής σύγχρονης κινεζικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ