Η σκυτάλη σε Νίκο Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου

Μία «ειλικρινή συνάντηση», σε «καλό κλίμα» και με πολλές προσωπικές αναφορές είχαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μία πρώτη συνάντηση στην οποία τέθηκαν, όπως ανέφεραν κυβερνητικές πηγές, όλα τα μεγάλα θέματα που απασχολούν τις δύο χώρες, από το Προσφυγικό – Μεταναστευτικό μέχρι το Κυπριακό. Σαφώς και σε μία συνομιλία διάρκειας λιγότερο της μίας ώρας, με τη μετάφραση να παρεμβάλλεται δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι ήταν δυνατόν να υπάρξει λύση στα προβλήματα που απασχολούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ωστόσο έμπειροι διπλωμάτες αποκωδικοποιώντας τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας αναφέρονται σε μία πρώτη επαφή, ικανή, όχι να λύσει ζητήματα, αλλά να ανοίξει έναν δίαυλο επικοινωνίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται «απαραίτητος» στις προσπάθειες εκτόνωσης της έντασης. Διπλωματικές πηγές παρακολουθούν τις εξελίξεις με μία «συγκρατημένη αισιοδοξία», όπως λένε, σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε τις ιδιαιτερότητες στη συμπεριφορά του γείτονά μας. Τη σκυτάλη μετά τη «γνωριμία» Μητσοτάκη – Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, με σαφή στόχο από την πλευρά της Αθήνας την αποκλιμάκωση της έντασης και τη διατήρηση χαμηλών τόνων, παίρνουν οι υπουργοί Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας και Μεβλούτ Τσαβούσογλου, με πρώτο βήμα την ενεργοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, με ατζέντα η οποία θα καθοριστεί το επόμενο διάστημα.

Στα σημεία που δόθηκε έμφαση και πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η αμοιβαία διάθεση για συνεργασία στον τομέα της οικονομίας. Η ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων με την Τουρκία και η ενίσχυση των εμπορικών και επιχειρηματικών δεσμών των δύο χωρών, θεωρείται και ως ένας παράλληλος στόχος, που μπορεί να συμβάλλει στην εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών, ή έστω αρχικά στην αποφυγή των ακραίων προκλήσεων.

Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι παρατηρήθηκε αμοιβαία διάθεση για συνεργασία, ωστόσο η Αθήνα περιμένει συγκεκριμένα βήματα από την Αγκυρα. Η μείωση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών είναι ένα από τα καίρια βήματα που θα πρέπει να κάνει η Τουρκία, επιδεικνύοντας διάθεση συνεργασίας με την Ελλάδα, η οποία μπορεί σε αυτή τη βάση να συμβάλει και στη διεκδίκηση από την πλευρά της Αγκυρας ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη διαχείριση του προβλήματος. Παράλληλα θα πρέπει να σταματήσει η όξυνση των προκλήσεων στο Αιγαίο καθώς και οι όποιες απειλές αφήνονται να αιωρούνται, σε σχέση με ενδεχόμενη τουρκική προσπάθεια ενεργειακών ερευνών στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, ενώ λύση θα πρέπει να βρεθεί και όσον αφορά την ανάγκη αποκλιμάκωσης της κατάστασης που έχουν δημιουργήσει οι παράνομες τουρκικές ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στην Washington Post σημειώνει ότι ο Ερντογάν μέσω των τουρκικών ενεργειών του στην κυπριακή ΑΟΖ «θέλει πρόσβαση στις πηγές ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου» καθώς επίσης και να «διασφαλίσει ότι το φυσικό αέριο που θα βρεθεί, θα περάσει τελικά μέσω της Τουρκίας».

Θέση την οποία διατύπωσε ξεκάθαρα και ο ίδιος ο Ερντογάν στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, μιλώντας για την ανάγκη μίας συμφωνίας «win – win» την οποία διάνθισε με τις συνήθεις απειλές και καταγγελίες απέναντι σε Λευκωσία και Αθήνα, υποστηρίζοντας ότι «παρά τη λογική μας προσέγγιση, μερικές χώρες στην περιοχή προβαίνουν σε μονομερή βήματα, επιχειρώντας να μετατρέψουν το ζήτημα των ενεργειακών πόρων σε πεδίο σύγκρουσης. Στην Ανατολική Μεσόγειο θα προστατεύσουμε τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα και της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων μέχρι τέλους».

Δεδομένων αυτών, όσο θετικό και αν ήταν το κλίμα στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό παραμένουν ένας πολύ δύσκολος γρίφος που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση και τα επόμενα βήματα, που βαρύνουν τον Νίκο Δένδια, εκτιμάται ότι θα είναι καθοριστικής σημασίας σε ένα περιβάλλον, μάλλον δύσκολο, καθώς η Αγκυρα, δεν δείχνει επί της ουσίας να έχει διάθεση για καμία αλλαγή στις διεκδικήσεις της και τη δημιουργία τετελεσμένων. Η πρώτη συνάντηση Δένδια – Τσαβούσογλου έγινε ήδη στη Νέα Υόρκη, ξημερώματα Παρασκευής.