Συναινετική εκλογή, όχι κομματική χειραγώγηση του Προέδρου

Ως προς την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας έχει ήδη διαμορφωθεί μια θεμελιώδης συναίνεση: και τα δύο μεγάλα κόμματα συμφωνούν ότι δεν πρέπει η αδυναμία εκλογής Προέδρου να οδηγεί σε διάλυση της Βουλής και εκλογές. Μάλιστα, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ουσιαστικά ταυτόσημη με την πρόταση της ΝΔ το 2014, η οποία δεν φέρει μόνο την υπογραφή του τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, αλλά και του σημερινού Κυριάκου Μητσοτάκη: σε περίπτωση αδυναμίας εκλογής Προέδρου με ευρεία κοινοβουλευτική αποδοχή, αυτός να επιλέγεται απευθείας από τον λαό.

Η εξαγγελία του κ. Μητσοτάκη για εκλογή του Προέδρου με μόνο 151 βουλευτές έρχεται σε αντίθεση με όσα ο ίδιος πριν από λίγα χρόνια υποστήριζε και ευτελίζει τον θεσμό του Προέδρου, καθιστώντας τον άθυρμα της ελάχιστης εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Παραβιάζει, επίσης, τις διαδικαστικές προϋποθέσεις του άρθρου 110 του Συντάγματος, όπως ερμηνεύτηκε πρόσφατα, τόσο από το ΣτΕ όσο και από το ΑΕΔ, γιατί η πρόταση του κινείται αντίθετα προς την κατεύθυνση που αποφάσισε η πρώτη αναθεωρητική Βουλή. Αν η δεύτερη αναθεωρητική Βουλή μπορούσε να αποκλίνει από την κατεύθυνση της πρώτης, θα παραβιαζόταν η απαίτηση του Συντάγματος για διάρκεια στη συναίνεση αναθεώρησης, που εξασφαλίζει η σύμπτωση της βούλησης των δύο Βουλών.

Οι συναινέσεις, ακριβώς γιατί αφορούν τον «μακρό χρόνο» και όχι τη συγκυρία, πρέπει να έχουν διάρκεια. Αρα, για να υπάρχει διάρκεια στη συναίνεση, πρέπει να ταυτίζεται η κατεύθυνση της προτείνουσας Βουλής με αυτή που θα ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία. Αλλωστε, αν θεωρήσουμε ότι η δεύτερη Βουλή είναι εντελώς ελεύθερη να επιλέξει οποιαδήποτε κατεύθυνση, ακόμα και κατεύθυνση που δεν έχει δηλωθεί στο πλαίσιο της αναθεώρησης, τότε καθίσταται εντελώς χωρίς κανένα νόημα η παρεμβολή του εκλογικού σώματος, που καθιστά δημοκρατική τη διαδικασία της αναθεώρησης.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι μια παρόμοια «λύση» παραβιάζει απολύτως τη θέληση του συντακτικού νομοθέτη ο Πρόεδρος να είναι ευρύτερης αποδοχής και υπεράνω των κομματικών ανταγωνισμών, ώστε να μην αποτελεί υποχείριο ενός μόνο κόμματος, αλλά να μπορεί να επιτελεί τον θεμελιώδη ρόλο του ρυθμιστή του πολιτεύματος.

Η Νέα Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι έχει ξεπεράσει τον κακό, «εκοφίτικο» και πελατειακό εαυτό της. Εχει γίνει, τάχα, κόμμα του Κέντρου. Ιδού λοιπόν η Ρόδος, ιδού και το πήδημα. Θα προσπαθήσει ο Πρωθυπουργός να βάλει ακόμη μια ψηφίδα για την επανασύσταση του κράτους της Δεξιάς, εργαλειοποιώντας την εκλογή του Προέδρου και καθιστώντας τον υποχείριό του; Ή θα επιδιώξει τις ευρύτατες συναινέσεις που έχει ανάγκη ο τόπος;