Εκτίναξη διεθνών τιμών, ντόμινο και στην Ελλάδα

Τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση από το 1991 κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου χθες, μετά τις επιθέσεις στις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις διύλισης του κόσμου στη Σαουδική Αραβία που μείωσαν την παγκόσμια παραγωγή κατά 5%. Οι τιμές αρχικά έκαναν άλμα κατά 20% φτάνοντας στα 71 δολάρια για να κινηθούν στη συνέχεια στα 66,5 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας άνοδο 10% σε σύγκριση με τα 60 δολάρια (το βαρέλι) της προηγούμενης Παρασκευής. Την ίδια στιγμή ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί για τις επιθέσεις το Ιράν απειλώντας τη χώρα με πόλεμο, ανεβάζοντας κατακόρυφα το θερμόμετρο στις αγορές. Το Ιράν από την πλευρά του κινήθηκε να δεσμεύσει πλοίο με καύσιμα για φερόμενο λαθρεμπόριο καυσίμων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Από τις εξελίξεις δεν μένει ανεπηρέαστη ούτε την Ελλάδα, όπου άμεσες είναι οι επιπτώσεις στην αντλία από την εκτίναξη των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου. Σύμφωνα με κύκλους της ελληνικής αγοράς πετρελαιοειδών, σήμερα στη λιανική υπολογίζεται ότι οι τιμές των υγρών καυσίμων κίνησης αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 1 λεπτό το λίτρο, ενώ αν παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα οι διεθνείς τιμές τότε σε τέσσερις ημέρες οι αυξήσεις στη βενζίνη και το ντίζελ κίνησης θα φτάσουν σταδιακά στα 5 λεπτά το λίτρο.

Οι ίδιοι παράγοντες διαβεβαιώνουν πως δεν θα υπάρξουν προβλήματα επάρκειας και εφοδιασμού στην εγχώρια αγορά, επικαλούμενοι τόσο τις δεσμεύσεις αρμοδίων στελεχών της διύλισης της Σαουδικής Αραβίας αλλά και το γεγονός της πληθώρας πηγών προμήθειας πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία παράγει καθημερινά περίπου 10 εκατ. βαρέλια πετρέλαιο από τα οποία εξάγει περίπου 7 εκατ. Μετά τις επιθέσεις εκτιμάται ότι έχει επηρεαστεί η παραγωγή και διακίνηση άνω των 5 εκατ. βαρελιών. Το χθεσινό άλμα των τιμών ήταν το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί από τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο το 1991. Πλέον πηγές του Reuters αναφέρουν ότι μπορούν να χρειαστούν μήνες μέχρι να αποκατασταθούν οι ζημιές και να επιστρέψει η παραγωγή σε κανονικά επίπεδα, με την αγορά να είναι προς το παρόν στο σκοτάδι για το πότε θα αυξηθεί ξανά η ροή «μαύρου χρυσού». Την ίδια στιγμή κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι η ένταση θα κλιμακωθεί κι άλλο. Οι Χούτι στην Υεμένη που υποστηρίζονται από το Ιράν έχουν αναλάβει την ευθύνη για τις επιθέσεις και απειλούν με νέες. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους κατηγορούν την ίδια την Τεχεράνη για τις επιθέσεις και απειλούν με πόλεμο. Το Ιράν κρατάει κι αυτό σκληρή στάση κι απειλεί ότι εάν δεχθεί επίθεση θα αντιδράσει άμεσα.

Οι αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι οι επιθέσεις προήλθαν όχι από την πλευρά της Υεμένης, αλλά πιθανότατα από το Ιράν. Υποστηρίζουν επίσης ότι μπορεί να μην πραγματοποιήθηκαν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) όπως λένε οι Χούτι, αλλά με πυραύλους τύπου Κρουζ σαν αυτούς που διαθέτει το Ιράν.

Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν μάχονται ο ένας τον άλλο για πολλές δεκαετίες. Στην Υεμένη οι δυνάμεις του Ριάντ μάχονται τους Χούτι εδώ και τέσσερα χρόνια στο πλαίσιο των προσπαθειών για αύξηση της επιρροής τους.

Οι εντάσεις στην περιοχή έχουν χτυπήσει κόκκινο από πέρυσι όταν ο Τραμπ επέβαλε αυστηρές κυρώσεις στο Ιράν σε μια προσπάθεια να μπει ολοκληρωτικό φρένο στις εξαγωγές «μαύρου χρυσού» από τη χώρα. Την ίδια στιγμή Ρωσία και Κίνα τηρούν πιο ουδέτερη στάση.

Από τις επιθέσεις δέχτηκαν πλήγματα τα διυλιστήρια Abqaiq της Aramco που θεωρούνται τα πιο σημαντικά στον κόσμο. Οι επιθέσεις αυτές ακολουθούν παρόμοιες που είχαν γίνει πριν από μερικές εβδομάδες σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Επίσης έχουν πραγματοποιηθεί επιθέσεις και σε πετρελαιοφόρα που διαπλέουν τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο.