Δεσμώτες του ιλίγγου

Βέρτιγκο επικρατεί στην πολιτική ζωή της Ισπανίας, καθώς μένουν ελάχιστες ώρες προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο και να αποφύγει η χώρα της Ιβηρικής να πάει σε νέες εκλογές – τις τέταρτες τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Η πίεση αυξάνεται τόσο προς το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα όσο και προς το αριστερό Unidas Podemos, τα οποία βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις χωρίς αποτέλεσμα εδώ και μήνες, όμως κανένα δεν δείχνει να κάνει πίσω στις απαιτήσεις του. Εάν δεν αλλάξει κάτι την τελευταία στιγμή, αύριο, όταν ο Πέδρο Σάντσεθ και ο Πάμπλο Ιγκλέσιας συναντηθούν με τον βασιλιά Φελίπε, η Ισπανία θα οδεύσει προς νέες εκλογές στις 10 Νοεμβρίου. Ετσι θα εισέλθει σε μια περίοδο σημαντικών γεγονότων, όπως ένα Brexit χωρίς συμφωνία και η επιβράδυνση της οικονομίας, με υπηρεσιακή κυβέρνηση και χωρίς να ξέρει κανείς εάν οι καινούργιες κάλπες θα φέρουν τη λύση ή την επανάληψη του αδιεξόδου – τη στιγμή μάλιστα που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες είναι κουρασμένοι από τις συνεχείς εκλογές και θα υπάρξει μεγάλη αποχή.

Οπως γράφει η ισπανική εφημερίδα «El Pais», «όλα τα στελέχη των δύο κομμάτων με τα οποία συνομιλήσαμε θεωρούν πως δεν μπορεί να γίνει πλέον κάτι άλλο». Χρειάστηκαν τόσο στον Σάντσεθ όσο και στον Ιγκλέσιας 4½ μήνες για να διαπιστώσουν ότι κανείς από τους δύο δεν μπλοφάριζε. Την περασμένη Πέμπτη, έπειτα από μια έντονη 10λεπτή τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ τους, και οι δύο μετέφεραν στους συνεργάτες τους την ίδια κατάσταση: δεν υπάρχει συμφωνία, πάμε για εκλογές.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή ο Ιγκλέσιας πίστευε πως ο Σάντσεθ δεν θα ρισκάριζε νέες εκλογές και, όπως συνέβη και τον Ιούλιο, θα έκανε μια πρόταση της τελευταίας στιγμής. Ομως εάν δεν υπάρξει εσωτερική εξέγερση στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πλέον πιθανό. Τον Ιούλιο τα δύο κόμματα είχαν έρθει πολύ κοντά σε συμφωνία, όμως οι Podemos τελικά απέρριψαν την πρόταση του Σάντσεθ, γεγονός που προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερο ρήγμα ανάμεσα στις δύο πλευρές. Από την άλλη, ο Σάντσεθ πίστευε ότι ο Ιγκλέσιας, με την εσωκομματική πίεση που δέχεται ιδιαίτερα από την Ενωμένη Αριστερά και το καταλανικό En Comu Podem (δύο κόμματα που θέλουν να αποφύγουν τις εκλογές πάση θυσία) θα αποδεχόταν την τελευταία στιγμή μια προγραμματική συμμαχία για να αποφύγει της νέες κάλπες. Ομως μετά τη συνομιλία της περασμένης Πέμπτης και οι δύο αποδέχονται ότι ο κύβος ερρίφθη.

Εκλογές στην Ισπανία έγιναν στις 28 Απριλίου και κανένα κόμμα δεν συγκέντρωσε την αυτοδυναμία. Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ Σοσιαλιστών και Unidas Podemos που όμως δεν οδήγησαν πουθενά και ο Σάντσεθ, που παρέμεινε ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, δεν έλαβε ψήφος εμπιστοσύνης. Τώρα λήγει και η δεύτερη προσπάθεια για σχηματισμό κυβέρνησης, όμως οι Unidas Podemos επιμένουν ότι θα στηρίξουν μόνο εάν λάβουν υπουργεία, ως κυβερνητικοί εταίροι δηλαδή, ενώ ο Σάντσεθ επιμένει πως θέλει μόνο την ψήφο τους και τη δική του κυβέρνηση μειοψηφίας.

Στο Σοσιαλιστικό Κόμμα λένε πως «όλα είναι ήρεμα», όμως κάτω από την επιφάνεια υπάρχει αναταραχή. Πολλά είναι τα στελέχη που θεωρούν μεγάλο το ρίσκο νέων εκλογών, καθώς η οικονομική κατάσταση χειροτερεύσει. Ο δείκτης καταναλωτικής πίστης, ένας δείκτης που εξετάζεται πάντα μέσα στα κόμματα, έπεσε 11,3% τον Αύγουστο. Το 34% όσων πήραν μέρος σε πρόσφατη δημοσκόπηση δήλωσαν πως «δεν έχουν εμπιστοσύνη» στους πολιτικούς, το 15,8% δήλωσε πως «τους βαριέται» και το 13,3% «αδιαφορία». Μόνο 12,4% εξέφρασε «ενδιαφέρον» για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Δεν είναι και το καλύτερο περιβάλλον για να καλέσεις τους ψηφοφόρους και πάλι στις κάλπες.

ΠΑΜΠΛΟ ΙΓΚΛΕΣΙΑΣ
Επιμένει να μπουν οι Unidas Podemos στην κυβέρνηση
Ο Πάμπλο Ιγκλέσιας των Unidas Podemos επιμένει να εισέλθει το κόμμα του στην κυβέρνηση, όμως αντιμετωπίζει την κατηγορηματική άρνηση του Σάντσεθ. Ο Ιγκλέσιας την Παρασκευή πρότεινε τη δημιουργία μιας «προσωρινής κυβέρνησης συνασπισμού» που θα μπορούσε να εγκρίνει τον προϋπολογισμό και εάν ο Σάντσεθ δεν μείνει ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα τότε οι Podemos θα αποχωρούσαν, συνεχίζοντας να στηρίζουν την κυβέρνηση. Ομως η κυβερνητική εκπρόσωπος Ιζαμπέλ Σελάα απέρριψε την ιδέα χαρακτηρίζοντάς την «παράλογη» και τονίζοντας πως η χώρα χρειάζεται «μια σταθερή κυβέρνηση» και όχι κάποια που «θα πρέπει να περνάει διαρκώς από τεστ ανθεκτικότητας».
Μετά τη συνάντησή του με Σάντσεθ και Ιγκλέσιας, αύριο, εάν δεν υπάρξει κάποια μεγάλη έκπληξη και οι δύο ηγέτες συνεχίσουν να διαφωνούν, ο βασιλιάς Φελίπε αναμένεται να ενεργοποιήσει μέσα στις επόμενες ημέρες το άρθρο 99 έτσι ώστε την Παρασκευή ή το αργότερο το Σάββατο, να διεξαχθεί η πρώτη συνεδρίαση της Βουλής για τη συζήτηση της ψήφου εμπιστοσύνης. Σε αυτήν την ψηφοφορία, ο υποψήφιος πρωθυπουργός πρέπει να εξασφαλίσει πλειοψηφία 176 ψήφων από τους 350 βουλευτές του Σώματος. Σε περίπτωση δεύτερης ψηφοφορίας, ο υποψήφιος πρωθυπουργός θα πρέπει να συγκεντρώσει περισσότερες θετικές ψήφους, απ’ ό,τι αρνητικές. Εάν κι αυτό δεν γίνει δυνατόν, τότε ο Φελίπε θα διαλύσει τη Βουλή και την ερχόμενη Δευτέρα θα προκηρύξει νέες εκλογές για τις 10 Νοεμβρίου.