Οδύσσεια ενός… τραυματισμένου

Τραυματίας τροχαίου ατυχήματος διακομίζεται στις 4.30 το απόγευμα της Τετάρτης 11 Σεπτεμβρίου με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο εφημερεύον Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς στην οδό Μεσογείων. Μετά τη σύντομη καταγραφή της ασθενούς ξεκινάει η οδύσσεια ενός… τραυματισμένου. Ατελείωτες ώρες αναμονής για εξέταση στα Εξωτερικά Ιατρεία: Παθολογικό, Αξονικός, Χειρουργικό, Ακτινολογικό, Υπέρηχος, πίσω στο Χειρουργικό, Καρδιολογικό. Στο μεσοδιάστημα παραμονή στους διαδρόμους του ιδρύματος σε καροτσάκι, πλάι στους συγγενείς – συνοδούς καθώς και σε άλλους ασθενείς που ακόμα και ξαπλωμένοι σε φορεία περιμένουν στωικά τη σειρά τους. Εξάλλου, η αδιάκοπη άφιξη επειγόντων περιστατικών παρέτεινε όλο και περισσότερο την αναμονή όσων είχαν ήδη προμηθευτεί το χαρτάκι με τον αριθμό προτεραιότητας. Ωρα εξιτηρίου 2.30 τα ξημερώματα της επομένης, μόνο όμως για να μεταφερθεί στο κοντινό Σωτηρία – με ίδια μέσα, αφού το από τις 12 τα μεσάνυχτα ειδοποιημένο ΕΚΑΒ δεν διέθεσε ποτέ ασθενοφόρο -, καθώς στο Γεννηματάς δεν υπήρχε εφημερεύων θωρακοχειρουργός.

Η περίπτωση της 86χρονης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ρουτίνας των εφημερευόντων δημόσιων νοσοκομείων της πρωτεύουσας, τα οποία καθημερινά καλούνται με σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και εξοπλισμό να εξυπηρετούν εκατοντάδες σοβαρά ή απλούστερα περιστατικά.

Στους διαδρόμους η εικόνα είναι σχεδόν τριτοκοσμική: πέραν των φορείων (ράντζων) που βρίσκονται «παρκαρισμένα» διάσπαρτα σε διάφορα πιθανά και απίθανα σημεία, οι συνοδοί των ασθενών υποχρεούνται σε… ορθοστασία καθώς τα λιγοστά καθίσματα έξω από τα ιατρεία ίσα που επαρκούν για τους εν αναμονή ασθενείς, που όμως είναι σε καλύτερη κατάσταση από όσους έχουν ήδη προμηθευτεί καροτσάκι. Κρατούμενοι περιφέρονται σιδηροδέσμιοι από τους αστυνομικούς που είναι επιφορτισμένοι με τη μεταγωγή τους στο νοσοκομείο. Καθαρίστριες με μάσκες στο πρόσωπο «οργώνουν» ανά τακτά διαστήματα τους κοινόχρηστους χώρους προκειμένου να τους κρατούν σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο καθαριότητας. Γιατροί και νοσηλευτικό προσωπικό τρέχουν από θάλαμο σε θάλαμο σε μια προσπάθεια να αντεπεξέλθουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην τρέλα μιας ακόμα εφημερίας.

Και διαφημίσεις. Εκτός όμως από συνοδούς, αρρώστους και εργαζομένους, οι διάδρομοι βρίθουν και από εκατοντάδες κάρτες που διαφημίζουν από υπηρεσίες ντελίβερι φαγητού και καφέ μέχρι ιδιωτικά ασθενοφόρα «με προαιρετική συνοδεία ιατρού» που προσφέρουν «διακομιδές ασθενών εντός Αττικής και σε επαρχία σε προσιτές τιμές και 24ωρη εξυπηρέτηση» ή ακόμη και αποκλειστικές νοσοκόμες. Στις τελευταίες θα σταθούμε λίγο.

Με τις μνήμες του πρόσφατου τραγικού θανάτου της 50χρονης αποκλειστικής με καταγωγή από την Αρμενία τον περασμένο Ιούνιο στο Γενικό Κρατικό της Νίκαιας ακόμα νωπές, τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει στα δημόσια ελληνικά νοσοκομεία, παρά τη θύελλα αντιδράσεων που είχε τότε (τέλη Ιουνίου) ξεσηκωθεί. Τα κυκλώματα που εκμεταλλεύονται γυναίκες που έχουν ανάγκη εργασίας φαίνεται πως συνεχίζουν να δρουν ανενόχλητα, διαφημίζοντας μάλιστα τις υπηρεσίες τους μέσω business cards! Οι νομιμοφανέστερες αυτών των καρτών, πάντως, διαλαλούν τα προσόντα των προς μίσθωση νοσοκόμων: «Αποκλειστικά ελληνίδες νοσηλεύτριες» γράφει μία εξ αυτών, στοχεύοντας μάλλον στα… πατριωτικά αντανακλαστικά των ασθενών ή των συγγενών τους. «Εμπειρη αποκλειστική με χαρτιά και εργόσημο» γράφει μια άλλη, που προφανώς στοχεύει σε πιο νομιμόφρονες ασθενείς, τους οποίους ελάχιστα απασχολεί η εθνικότητα της γυναίκας που θα τους φροντίζει. Κοινή συνισταμένη σε όλες τις διαφημιστικές κάρτες, οι χρεώσεις: «30 ευρώ για 6 ώρες, 40 ευρώ για 10 ώρες, 50 ευρώ για 12 ώρες, μπάνιο και ξύρισμα 20 ευρώ. Εξυπηρέτηση 24 ώρες».

Και εκεί που νομίζεις ότι τα έχεις δει όλα σε μια βάρδια διανυκτερεύοντος κεντρικού ελληνικού νοσοκομείου, από μπροστά σου περνά φορείο ωθούμενο από συγγενή, ο οποίος ζητά επανειλημμένα σεντόνια για τον ηλικιωμένο ασθενή που επί ώρες παραμένει σκεπασμένος με πετσέτες (!), τις οποίες – προφανώς – είχε φροντίσει να έχει μαζί του ο συνοδός για την περίπτωση της εισαγωγής. «Κρυώνει από τον κλιματισμό» σπεύδει να εξηγήσει ο νεαρός που σπρώχνει το φορείο με κάπως ενοχικό ύφος.

Ελληνικές πρωτοτυπίες. Οι ελληνικές πρωτοτυπίες, ωστόσο, δεν εξαντλούνται εδώ, αφού κάθε διάδρομος κρύβει και μια έκπληξη για τους ανυποψίαστους. Οπως, παραδείγματος χάριν, αυτή έξω από τους τρεις θαλάμους των Ακτινολογικών, όπου το «computer room» – το οποίο εξυπηρετεί μεγάλο τμήμα του νοσοκομείου – βρίσκεται εγκατεστημένο, παρατημένο στη μέση του διαδρόμου, με τα καλώδια που καταλήγουν έξω από τον θαλαμίσκο να είναι εκτεθειμένα για τουλάχιστον ένα με ενάμισι μέτρο πριν καταλήξουν (άναρχα) εντός των γυψοσανίδων. «Εργο: Εγκατάσταση και λειτουργία ασύρματων τοπικών δικτύων σε χώρους εργασίας δημόσιων φορέων. Προϋπολογισμός: 1.234.589,79 ευρώ. Με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ενωσης» γράφει το πλαστικοποιημένο χαρτί που είναι κολλημένο στη γυάλινη θύρα. Το σουρεάλ σκηνικό με τα ανάκατα καλώδια εντός και εκτός του θαλαμίσκου συμπληρώνει η σφηνωμένη πάνω του διαφημιστική καρτούλα με το πρόσωπο μιας χαμογελαστής αποκλειστικής, αλλά και ο σωρός από πεταμένα κουπόνια με αριθμούς προτεραιότητας ακριβώς δίπλα του και πάνω από το χύμα πολύπριζο. Σχεδόν αναπόφευκτα μένεις να αναρωτιέσαι πόσα από τα 1,2 εκατομμύρια δαπανήθηκαν για αυτή την ομορφιά.

Το νοσοκομείο με το βαρύ όνομα (όπως και σχεδόν κάθε άλλο, ιδίως στις μεγάλες πόλεις) φαίνεται να νοσεί και να στηρίζεται αποκλειστικά στην ευσυνειδησία και στο φιλότιμο της πλειονότητας των εργαζομένων του. Ισως κάτω από τη μαρμάρινη πλάκα στην είσοδο του ιδρύματος, που υπενθυμίζει σε όσους το επισκέπτονται «τα όσα έγιναν στο νοσοκομείο αυτό τη μεγάλη νύχτα του Πολυτεχνείου», να ήρθε ο καιρός να τοποθετηθεί και μια νέα προς τιμήν των αφανών ηρώων της καθημερινότητάς του.