Σάλος για το «λουκέτο» στη Βουλή

Το νομοσχέδιο που προβλέπει την παράταση της ημερομηνίας εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ μετά την 31η Οκτωβρίου, εάν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία, και αποκλείει το άτακτο Brexit, έγινε νόμος του βρετανικού κράτους χθες, έπειτα από την επικύρωσή του από τη βασίλισσα Ελισάβετ. Ο Μπόρις Τζόνσον έχει την υποχρέωση πλέον να ζητήσει τρίμηνη παράταση των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ εάν δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών έως τις 19 Οκτωβρίου, όμως εκείνος επιμένει πως το Brexit θα γίνει στις 31 Οκτωβρίου «πάση θυσία». «Δεν με πτοεί τίποτε από όσα μπορεί να συμβούν στο Κοινοβούλιο» τόνισε και λίγο αργότερα έγινε γνωστό ότι δεν θα παραστεί στην σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 17 Οκτωβρίου. Αντ’ αυτού θα πάει ο υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ, γεγονός που δείχνει πως η κυβέρνησή του δεν ενδιαφέρεται να βρεθεί συμβιβαστική λύση.

Χθες η κυβέρνηση των Τόρις έκανε άλλη μία – αποτυχημένη – προσπάθεια για διεξαγωγή πρόωρων εκλογών και κατόπιν, βάσει της απόφασης που πήρε ο Τζόνσον, ανεστάλη η λειτουργία του Κοινοβουλίου για περισσότερο από έναν μήνα. Η κίνηση αυτή του πρωθυπουργού έχει στόχο, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, να αποφύγει κοινοβουλευτικές κινήσεις που θα χαλάσουν τα σχέδιά του σχετικά με το Brexit.

Στη διάρκεια της ιδιαίτερα φορτισμένης συνεδρίασης, ο πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου, γνωστός για το ιδιαίτερο στυλ που έχει να συντονίζει τις συζητήσεις, ανακοίνωσε την παραίτησή του, τερματίζοντας τη δεκαετή θητεία του στις 31 Οκτωβρίου. «Ηταν τεράστια τιμή που βρέθηκα σε αυτόν τον θώκο» ανέφερε δηλώνοντας υπερήφανος που ενήργησε αντικειμενικά. «Δεν έχω να ζητήσω συγγνώμη από κανέναν για τον τρόπο με τον οποίο υπηρέτησα τη θητεία μου» τόνισε. Οι Εργατικοί απάντησαν στην ανακοίνωση παραίτησης του Μπέρκοου με χειροκροτήματα, ενώ οι περισσότεροι Συντηρητικοί παρέμειναν καθιστοί στα έδρανά τους.

Στη δημοσιότητα έγγραφα. Χθες, επίσης, η Βουλή με πλειοψηφία 9 ψήφων αποφάσισε να δοθούν στη δημοσιότητα έγγραφα της κυβέρνησης για το άτακτο Brexit καθώς και ιδιωτικές συνομιλίες σχετικά με την απόφαση αναστολής της λειτουργίας του Κοινοβουλίου. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν καταφέρθηκε εναντίον του Τζόνσον χαρακτηρίζοντας «επαίσχυντη» την απόφαση της κυβέρνησης για την αναστολή των εργασιών του Κοινοβουλίου. «Η Βουλή θα έπρεπε να συνεδριάζει. Θα έπρεπε να κρατά υπόλογη την κυβέρνηση. Και ο πρωθυπουργός φαίνεται να θέλει να αποφύγει τις ερωτήσεις» τόνισε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, δεν είναι ξεκάθαρο ποια θα είναι η επόμενη κίνηση του Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος, παρότι λέει πως θα σεβαστεί τον νόμο, αρνείται να ζητήσει παράταση των διαπραγματεύσεων από την ΕΕ. Ο βρετανός πρωθυπουργός επιμένει πως μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με τις Βρυξέλλες, όμως οι ευρωπαίοι ηγέτες επανειλημμένως έχουν δηλώσει πως δεν έχουν λάβει συγκεκριμένες προτάσεις από εκείνον.

Χθες ο Τζόνσον ζήτησε να πραγματοποιηθούν εκλογές στις 15 Οκτωβρίου, η αντιπολίτευση όμως, μαζί με 24 αντάρτες – βουλευτές των Τόρις, παρότι επιθυμεί την προσφυγή στις κάλπες, δεν συναινεί εάν ο πρωθυπουργός δεν δεχθεί την τρίμηνη παράταση και δεν συμφωνήσει γι’ αυτήν στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. Αυτό σημαίνει πως το νωρίτερο που μπορεί να διεξαχθούν εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι τον Νοέμβριο.

Τα σενάρια για το μετά. Τι μπορεί να κάνει από εδώ και πέρα ο Μπόρις Τζόνσον; Ο νόμος τού δίνει το, περίεργο, δικαίωμα να υποβάλει πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησής του ή να καταθέσει νομοσχέδιο για τη διεξαγωγή εκλογών στις 15 Οκτωβρίου. Και τα δύο χρειάζονται απλή πλειοψηφία, αλλά μάλλον αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να τη συγκεντρώσει. Μια ακόμα πιο τραβηγμένη ιδέα, που ήδη έχουν αρχίσει και συζητούν κάποιοι βουλευτές, θα είναι να παραιτηθεί ο Τζόνσον, ζητώντας από τη βασίλισσα να τον αντικαταστήσει στην πρωθυπουργία ο αρχηγός των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν. Κατόπιν ο Τζόνσον θα μπορεί να καταθέσει πρόταση μομφής στην κυβέρνηση Κόρμπιν, ξέροντας πως η πλειοψηφία των βουλευτών δεν θα υποστηρίξει τον Κόρμπιν ως πρωθυπουργό – τότε θα πρέπει να γίνουν εκλογές.

Εάν δεν μπορέσει να κάνει εκλογές πριν από τον Νοέμβριο, ο Τζόνσον έχει τρεις επιλογές, καμία εκ των οποίων δεν είναι απλή. Θα μπορούσε να προσπαθήσει να αγνοήσει τον νόμο που απαγορεύει το άτακτο Brexit, κάτι που όμως θα οδηγήσει σε συνταγματική κρίση. Ή μπορεί να κάνει μια πιο έντονη προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 17 Οκτωβρίου. Ομως όλα μαρτυρούν πως η κυβέρνησή του δεν κάνει σοβαρή προσπάθεια σε αυτή την κατεύθυνση. Τέλος, ο Τζόνσον ίσως υπακούσει στις διαταγές του Κοινοβουλίου και ζητήσει παράταση του Brexit στη σύνοδο κορυφής, κάτι που μέχρι τώρα έχει αποκλείσει με κάθε τρόπο. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να πάει σε εκλογές τον Νοέμβριο λέγοντας πως η παράταση δεν ήταν δικό του λάθος, αλλά των αντιπάλων του.