Το παζάρι ΗΠΑ – Τουρκίας και η Ελλάδα

Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα προσπαθεί να αξιοποιήσει την καλή συγκυρία στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ενισχύσει τη διεθνή της θέση, βρίσκεται σε εξέλιξη μία περίπλοκη αμερικανοτουρκική διαπραγμάτευση. Δύσκολη πτυχή των συζητήσεων Ουάσιγκτον – Αγκυρας είναι η μελλοντική παρουσία και ο ρόλος των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στο βορειανατολικό τμήμα της Συρίας. Η έναρξη κοινών περιπολιών τους μεταξύ των συριακών πόλεων Τελ Αμπιάντ και Σέρε Κανία δείχνει πως βρίσκεται σε λειτουργία ένας ιδιότυπος μηχανισμός ασφαλείας των δύο χωρών που μπορεί θεωρητικά να δώσει στην Τουρκία τη δυνατότητα να αναπτύξει περισσότερες στρατιωτικές δράσεις στο μέλλον. Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία. Ανοίγει, έτσι, ένα παράθυρο αντικατάστασής τους από αυτές άλλων χώρων. Η Δανία ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες ότι θα στείλει στρατό με σκοπό την οριστική εξόντωση των εξτρεμιστών του Ισλαμικού Κράτους, απόφαση που καλωσορίστηκε από το Πεντάγωνο. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουάσιγκτον καλοβλέπει πρωτοβουλίες και από την πλευρά της Αγκυρας στη Συρία αλλά διαφωνεί με τα κίνητρα της τελευταίας.

Ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δεν παρουσιάζεται ευχαριστημένος με το εύρος των κοινών περιπολιών μέχρι στιγμής και δηλώνει ότι η χώρα του θα προχωρήσει μόνη της σε δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» ανατολικά του Ευφράτη, αν αυτό δεν γίνει μέχρι τα τέλη του μήνα. Η εμπειρία από τη συριακή κρίση κάθε άλλο παρά καθησυχάζει για το ενδεχόμενο καινούργιας τουρκικής στρατιωτικής εμπλοκής. Η Αγκυρα εκμεταλλεύεται τη διεθνή ανησυχία για πιθανή ανασύσταση του Ισλαμικού Κράτους ώστε να πολεμήσει όχι μόνο αυτό αλλά και τις κουρδικές δυνάμεις.

Η στενή παρακολούθηση του αμερικανοτουρκικού παζαριού στη Συρία είναι απαραίτητη για την Ελλάδα. Το εξαιρετικό κλίμα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν σημαίνει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες «χάνουν» την Τουρκία. Ο συμβιβασμός μεταξύ τους είναι πιο πιθανός της ρήξης.

Ο δρ Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι επιστημονικός συνεργάτης στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies (Ισραήλ) και το ΕΛΙΑΜΕΠ και διδάσκων διεθνών σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης