Ζητείται αλληλεγγύη

Το 1980, ο πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ προειδοποίησε τη Σοβιετική Ενωση να μην εισβάλει στην Πολωνία, όπως σχεδίαζε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να πάρει η «Αλληλεγγύη» μια παράταση ζωής 16 μηνών. Στη συνέχεια ανέλαβε ο Ρόναλντ Ρίγκαν, o οποίος τον Δεκέμβριο του 1981 επέβαλε κυρώσεις στην πολωνική κυβέρνηση σε αντίποινα για την επιβολή του στρατιωτικού νόμου στη χώρα, ενώ συνέχισε να βοηθά υπογείως την «Αλληλεγγύη».

Τι θα κάνει ο πρόεδρος Τραμπ για να αποτρέψει μια στρατιωτική επέμβαση της Κίνας στο Χονγκ Κονγκ; Και με ποιον τρόπο θα αντιδράσει αν γίνει το κακό; Προς το παρόν όχι μόνο δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει κάτι, αλλά πολλαπλασιάζει τα μηνύματα συμπάθειας προς τον Σι Τζινπίνγκ. Ο κινέζος πρόεδρος σταθμίζει έτσι τις επιλογές του σε συνάρτηση όχι με τη στάση της Ουάσιγκτον (ή των Βρυξελλών), αλλά με τις επιπτώσεις που θα έχει ενδεχόμενη αιματοχυσία στις ξένες επενδύσεις στη χώρα του (το 60% των οποίων περνούν από το Χονγκ Κονγκ) και στη βιωσιμότητα του μοντέλου «μία χώρα, δύο συστήματα».

Θα ήταν έτσι ενδεχομένως υπερβολικό να περιμένει κανείς να δείξει η ελληνική κυβέρνηση την ευαισθησία που δεν δείχνει ο υπόλοιπος δυτικός δημοκρατικός κόσμος. Αλλά και πάλι. Στην EXPO της Σαγκάης η Ελλάδα θα είναι τιμώμενη χώρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να συναντηθεί εκεί με τον Σι, ο οποίος τον Νοέμβριο θα επισκεφθεί την Ελλάδα. Αν στο μεταξύ έχει πνιγεί στο αίμα το σημαντικότερο κίνημα υπέρ της δημοκρατίας που έχει γνωρίσει η Κίνα μετά τα γεγονότα της πλατείας Τιεν Ανμέν, οι επαφές αυτές θα είναι τουλάχιστον αμήχανες.

Τα σύννεφα πυκνώνουν. Υστερα από ένα νέο Σαββατοκύριακο σφοδρών συγκρούσεων μεταξύ της αστυνομίας και των διαδηλωτών, χιλιάδες μαθητές και φοιτητές μποϊκοτάρισαν χθες τα μαθήματα και πλημμύρισαν τους χώρους του Κινεζικού Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ φορώντας κράνη και κρατώντας μαύρα πλακάτ. Μία ημέρα νωρίτερα, το ειδησεογραφικό πρακτορείο Νέα Κίνα προειδοποιούσε με κύριο άρθρο του στα αγγλικά ότι «έρχεται το τέλος για όσους προσπαθούν να προκαλέσουν αναταραχή στο Χονγκ Κονγκ και να ανταγωνιστούν την Κίνα».

Ο Σι περιμένει να περάσει η 70ή επέτειος της ίδρυσης της Λαϊκής Δημοκρατίας, την 1η Οκτωβρίου, ελπίζοντας αυτές οι απειλές να έχουν οδηγήσει μέχρι τότε στο τέλος των διαδηλώσεων. Δεν φαίνεται να συμβαίνει όμως κάτι τέτοιο. Και το Πεκίνο σκληραίνει τη στάση του: επικρίνει τους καθηγητές και τους γονείς επειδή δεν μεταλαμπαδεύουν πατριωτικές αξίες στους φοιτητές και σχεδιάζει αναδιάρθρωση ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος του Χονγκ Κονγκ ώστε να απαλειφθεί, για παράδειγμα, οποιαδήποτε αναφορά στην Τιεν Ανμέν.

Στη ρεαλπολιτίκ βέβαια δεν χωρούν συναισθήματα. Η Ελλάδα, όπως και όλη η Ευρώπη, έχει ανάγκη τις κινεζικές επενδύσεις. Αλλά και πάλι. Οι νέοι άνθρωποι που διαδηλώνουν υπέρ της δημοκρατίας δεν αξίζουν την προσοχή μας και την αλληλεγγύη μας;